Ofisteki Kâbus: Mobbing
SON DAKİKA
Sol Ok
Sağ Ok
Yazarlar - Köşe Yazıları
Samsun Haber – Akasyam Haber  Samsun'dan son dakika haberler – dünyanın haberi bu sitede
ANASAYFA Genel Güncel Gündem Siyaset Samsun Haber Kent Kültürü Türkiye Dünya Ekonomi Kültür Tarih
Ofisteki Kâbus: Mobbing
01.07.2018 14:00:00

 

Ofisteki Kâbus: Mobbing

Günümüzün sürekli değişen, ağırlaşan çalışma koşulları ve rekabetçi iş piyasası, ofis rekabetini de beraberinde getirmektedir. Çalışanlar; iş arkadaşlarını karalamak, çalışkan eleman görüntüsü vermek, başkalarının başardığı işi sahiplenmek gibi farklı taktiklerle rakiplerinin önüne geçmeye çalışmaktadırlar. Bu taktiklerin en yenisi “mobbing” olarak literatüre geçen, iş yerinde çalışana yapılan duygusal baskı ve yıldırma politikasıdır.

Mobbing, İngilizce’de “örgütsel baskı” anlamına gelen “mob” kökünden gelmektedir. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO); kavramı, “intikamcı, acımasız, şeytanca ve onur kırıcı eylemler aracılığıyla bir işçiye veya bir grup işçiye zarar vermeyi amaçlayan saldırgan davranışlar” olarak tanımlamıştır. Kısaca mobbing; yaşı, ırkı, cinsiyeti, dinî inancı, uyruğu ne olursa olsun kişi/kişilere sistematik biçimde uygulanan bir psiko-terördür.

Mobbing, uygulayan kişiler açısından iki gruba ayrılır:

1- Dikey mobbing: İş ilişkisi içerisinde astların üstüne veya üstlerin astlarına uyguladığı davranışlardır. Bazen üstler, kendi bünyesinde çalışan personellere psikolojik taciz içeren davranışlar sergilerken bazen astlar da birleşerek üstlerine mobbing uygulayabilmektedir. Bu tür mobbing genellikle yapılan olumlu işleri üste iletmemek, sürekli olumsuz geri bildirimler vermek, işleri geciktirmek biçiminde olabilmektedir.

2- Yatay mobbing: İş yerinde aynı düzeyde veya aynı hiyerarşik grupta olanların birbirlerine uyguladıkları davranışlardır. Mobbing uygulayan kişilerin sadece işverenler olduğuna dair yanlış bir kanaat vardır. Kurum ve kuruluşlarda mobbing uygulaması eşit şartlarda çalışan personel arasında da gerçekleşebilmektedir. Yatay mobbing, dikey mobbing kadar belirgin değildir. Eşit statüde bulunanlar genellikle mobbing uyguladıklarını kabul etmemekte, bunu çalışanlar arasında bir çekişme olarak görmektedirler.

İş yerinde Mobbing Süreci

Çeşitli araştırmacılar mobbing sürecini farklı biçimlerde ele almışlardır. Leymann, 45 ayrı “mobbing” davranışı tanımlamış ve bu davranışları da özelliğine göre beş grupta toplamıştır.

1. Kendini gösterme ve iletişimin engellenmesi: Mağdurun kendini göstermesine engel olunur, sözü sürekli olarak kesilir, yaptığı iş eleştirilir.

2. Sosyal ilişkilere saldırılar: Mağdurun kimseyle konuşmasına olanak tanınmaz, kendisine sanki orada değilmiş gibi davranılır.

3. İtibarına saldırılar: Mağdurun dedikodusu yapılır, kendisi gülünç durumlara düşürülür.

4. Kişinin yaşam kalitesi ve mesleki durumuna saldırılar: Mağdura verilen işler geri alınır, işi sürekli değiştirilir, kendisine mali yük getirecek zararlara sebep olunur.

5. Kişinin sağlığına doğrudan saldırılar: Mağdur fiziksel olarak ağır işler yapmaya zorlanır, fiziksel şiddet tehditlerine maruz kalır.

İş yerlerinde Mobbingin Tarafları

İş yerinde mobbing süreci içinde rol alan tarafları üç farklı grupta toplamak mümkündür. Çalışma hayatında herkes bu üç rolden birini oynamaya adaydır.

Mobbing Uygulayıcıları: Genellikle kişilik bozukluğu olan, dikkat çekmekten hoşlanan, övgüye aşırı ihtiyaç duyan, silik karakterli, suçlayıcı, yargılayıcı, güçten hoşlanan, kötü niyetli, rekabetçi, çalışanları motive edemediği için onları kontrol altına almaya çalışan kişilerdir.

Mobbing mağdurları: Mobbing mağdurları genellikle entelektüel kapasiteleri olan, hassas, zeki ve çalıştığı kurumu çok daha iyi bir yere taşıma kaygısı güden kişilerdir. Bu nedenle diğer çalışanlar tarafından tehdit unsuru olarak görülmektedirler.

Mobbing; mağdur açısından fiziksel ve zihinsel rahatsızlıklara, davranış bozuklularına ve sosyal sorunlara neden olmaktadır. Uyku bozuklukları, ağlama nöbetleri, gerginlik ve öfke, alınganlık, yüksek tansiyon, aşırı kilo alma veya verme, madde bağımlılığı, sık sık işe geç kalma, şiddetli depresyon, panik atak, kalp krizi, üçüncü kişiye yönelik şiddet, intihar girişimleri bu etkilerden bazıları olarak sayılabilir.

Mobbing izleyicileri: Sürece doğrudan karışmayan ancak sürecin yansımalarını yaşayan kişilerdir.

Mobbing uygulaması nasıl ispatlanmaktadır?

Mobbing uygulamasının ispatı için açık ve net deliller toplanmalıdır. Mobbinge uğrayan, bir şahit yanında uygulayıcılara sözel olarak uyarıda bulunmalıdır. Şayet durum devam etmekte ise, mahkemede sunması için delillerin toplanması çok önemlidir. Kamera ve ses kayıtları, belge ve e-posta üzerinden yapılan yazışmalar delil olarak kullanılabilmektedir.

Mobbing mağdurları; ALO 170, BİMER, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İnsan Hakları Kurumu, Kamu Görevlileri Etik Kurulu gibi merkezlere başvurarak hak arayışına girebilmektedirler. Mağduriyetin ispatı ve sonucuna göre mobbing uygulayan kişi, hapis cezası almakta veya mağdur ettiği kişiye tazminat ödemektedir.

 Ayşe Handan Özkan Selim | Uzman Klinik Psikolog

Diyanet Dergisi

mobbing Sosyal ilişkiler
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
GALERİLER
Advert
Advert