Karar ilk bakışta bir tasarruf hamlesi olarak sunulsa da meselenin yalnızca "personel yemeği" parantezine sıkıştırılamayacak kadar kapsamlı bir kurumsal yönetim ve maliyet sorunu barındırdığı görülüyor.
Merkezlerin gerçek işletme maliyeti, personel dağılımındaki verimlilik ve bütçe dengesi şeffaf biçimde ortaya konulmadan çalışanların yemeğine yönelmek, asıl yönetim krizini perdeleme riski taşıyor.
400 çocuk ve karanlıkta kalan maliyet tablosu
Atakum Belediyesi verilerine göre Ataçocuk, kentin beş farklı noktasında 3-6 yaş grubundaki yaklaşık 400 çocuğa eğitim, bakım ve beslenme hizmeti sunuyor.
Sosyal belediyecilik vizyonuyla hayata geçirilen bu merkezlerin sürdürülebilirliği savunulurken, perde arkasındaki temel sorular cevap bekliyor:
Beş merkezde toplam kaç personel görev yapıyor; öğretmen, yardımcı personel, mutfak, temizlik ve idari kadro dağılımı hangi oranlarda seyrediyor?
Bir çocuğun belediyeye aylık reel maliyeti nedir?
Velilerden tahsil edilen ücretler toplam giderin yüzde kaçını finanse ediyor?
Belediye bütçesinden Ataçocuk merkezlerine her yıl aktarılan toplam kaynak ne kadardır?
Geçmiş dönemlerde kreşlerde ihtiyaç fazlası personel istihdam edildiği ve çalışanların başka birimlere kaydırılması gerektiği bizzat belediye yönetiminin gündemine gelmişken, kapsamlı bir mali disiplin yerine ilk adım olarak personelin yemeğinin kesilmesi soru işaretlerini artırıyor.
Tasarruf için şube bazlı verimlilik analizi şart
Kurum kaynaklarının doğru yönetilmesi adına çalışanların haklarına dokunulmadan önce bütüncül bir planlama yapılması gerekiyor. Belediyenin atması gereken öncelikli adım, her şube için somut bir verimlilik ve maliyet analizi hazırlamak olmalı.
Masaya yatırılması gereken temel göstergeler şu şekilde sıralanıyor:
Şube bazında kayıtlı ve fiilen devam eden çocuk sayıları,
Öğretmen, yardımcı personel, temizlik ve mutfak kadrosunun çocuk sayısına oranı,
Personel gideri, yemek harcamaları ve diğer işletme masraflarının kalem kalem dökümü,
Veli katkıları ile belediye sübvansiyonunun net dengesi.
Eğer merkezlerde norm kadro fazlası çalışan tespit edilirse, çözüm doğrudan istihdamı sonlandırmak yerine personeli belediyenin ihtiyaç duyulan diğer birimlerine yönlendirmek olmalıdır.
Yemek maliyeti yüksek bulunuyorsa da personeli tamamen mağdur etmek yerine çocuklarla ortak menü kullanımı, sembolik bir katkı payı uygulaması veya ekonomik menü alternatifleri devreye alınabilir.
Sosyal hizmet denetimsiz harcama alanı değildir
Ataçocuk projesi kâr amacı güden ticari bir girişim olmasa da "sosyal belediyecilik" anlayışı, kamu kaynaklarının kontrolsüz harcanmasına ya da verimsizliğe gerekçe gösterilemez.
Belediye bütçesini gözeten gerçek bir tasarruf anlayışı; çalışanların sofrasından kesinti yapmak yerine tüm gider kalemlerini şeffaflıkla kamuoyuna açıklamaktan geçer.
İsrafa ve kurumsal verimsizliğe son vermenin yolu polemik üretmek değil; şeffaflık, akılcı personel planlaması ve sürdürülebilir bir mali disiplin inşa etmektir.