2013 yılında Bab-ı Ali’den taşınan arşivin, Kağıthane Deresi yatağına yakın konumu nedeniyle tarihçilerin eleştirdiği karar, bugün yaşanan su baskınlarıyla bir kez daha sorgulanıyor.
100 Milyon Belge Dere Yatağına Taşındı
Başbakanlık Osmanlı Arşivi, bugünkü adıyla Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, 2013 yılının haziran ayında Sultanahmet’teki tarihi binasından Kağıthane Sadabad Mevkii’ndeki yeni külliyeye taşındı.
Yaklaşık 95-100 milyon belge ve 370-400 bin defterin bulunduğu arşiv için Cendere Vadisi’nde, Kağıthane Deresi’ne yakın bir alana İmrahor Caddesi, Sadabad Mevkiine taşındı.
Tarihçiler Eleştirmişti
Taşınma kararı tarihçilerin eleştirilerine hedef olmuş, bazı tarihçiler taşınmayı “Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nin yeri Bab-ı Ali’dir. Osmanlı arşivini Kağıthane’ye taşımak ayıptır, görgüsüzlüktür, densizliktir” şeklinde eleştirmişlerdi.
Uzmanlar, bölgenin sel ve taşkın riskinin yüksek olduğunu, Devlet Su İşleri’nin de uyarılarına rağmen yer seçiminin yapıldığını dile getiriyor.
Nem, Küf ve Susuzlaştırma İhalesi
Taşınmanın üzerinden birkaç yıl geçmeden arşiv binasında rutubet, küf ve su sızıntısı sorunları rapor edilmişti.
Araştırmacıların önüne ıslak belgeler geldiği iddiaları ortaya atılmış, 2019 yılında TOKİ tarafından “temel altı susuzlaştırma tedbirleri” için 13,7 milyon liralık ihale açılmıştı.
Kağıthane’nin Kronik Sel Sorunu
Kağıthane, tarih boyunca sık sık sel felaketleriyle anılan bir bölge. Osmanlı döneminden beri bilinen Kağıthane Deresi taşkınları, günümüzde de yoğun yağışlarda yolların kapanmasına, araçların mahsur kalmasına ve tarihi yapıların su altında kalmasına yol açıyor.
Son yağışlarda Sadabad Camii’nin içinin suyla dolması, arşivin de aynı coğrafyada bulunmasının riskini bir kez daha gözler önüne serdi.
Arşivin modern teknolojiyle donatıldığı ve depoların su basman seviyesinin altında tutulduğu yönündeki açıklamalara rağmen, uzmanların yıllardır dile getirdiği endişeler bugün hâlâ geçerliliğini koruyor.