İlkadım Belediyesi'nin satışı durdurma ve ruhsatı iptal etme çabaları, binanın yıkılıp yeniden yapılmasına rağmen mahkemenin "eski ruhsat" gerekçesiyle verdiği iptal kararlarına takıldı.
Danıştay tarafından da onanan karar, kamu vicdanını yaralarken, Samsun’da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, yıkılıp yeniden yapılan yapılarda eski ruhsatların geçerli olmayacağını ve yeni ruhsat alınması gerektiğini belirten yargı kararı ve Türkiye’nin muhtelif yerlerindeki emsal kararlarına rağmen hukuki istisnalar üzerinden yürütülen tartışmaları içinden çıkılmaz hale getirdi.
YÜZ METRE ŞARTI VE RUHSAT İSTİSNASI
11 Haziran 2013 tarihinde yürürlüğe giren yasal mevzuat kapsamında, alkollü içki satışı yapan işletmelerin ibadethanelere ve örgün eğitim kurumlarına kapıdan kapıya en az 100 metre uzaklıkta olması zorunluluğu getirilmişti.
Ancak Samsun’da yargı, bu tarihten önce işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile satış belgesi alan işletmeleri bu şarttan muaf tuttu.
Büyük Cami’nin hemen karşısında yer alan söz konusu büfe de 2006 yılına ait ruhsatı gerekçe gösterilerek, belediyenin tüm engelleme girişimlerine rağmen bu istisnadan faydalanmayı sürdürüyor.
YIKIM SONRASI VERİLEN SÖZLER UNUTULDU
Süreç, büfenin bulunduğu yapının yıkılıp aynı ada ve parsel üzerinde yeniden inşa edilmesiyle oldukça karmaşık bir hal aldı.
Bilindiği üzere, yıkılıp yeniden yapılan binaya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü’nün 13/04/2020 tarih ve 71188846-622.02/E.85935 sayılı kararına istinaden alkollü içki satış izni verilmiyor.
Bu çerçevede İlkadım Belediyesi işletmeye alkollü içki satış izni vermedi.
İşletme sahibi, belediyeye "Stoklarımız bittikten sonra satışa son vereceğiz. Sadece franchise Ekomini firmasının masraflarını tazmin edebilmek için elimizde mahkeme kararı olması gerekiyor" diyerek karara itiraz etti.
Samsun Bölge İdare Mahkemesi'nin İlkadım Belediyesi’nin iptal kararının ret etmesinin ardından verilen sözler tutulmadı ve büfede içki satışına kaldığı yerden devam edildi.
MAHKEME ADRES DEĞİŞMEDİ DEDİ
Samsun 1. İdare Mahkemesi, uyuşmazlık konusu davada Türkiye’nin muhtelif yerlerindeki emsal kararlara rağmen dikkat çeken bir gerekçeye imza attı.
Mahkeme, binanın yıkılıp yeniden yapılmasının ardından kapı numarasının No:40/1'den, No:47/1'e değişmesinin mevzuatta belirtilen "işyerinin nakli" anlamını taşımadığına hükmetti.
Kararda, işletmenin konumunun aynı kaldığı, adres değişikliğinin sadece binanın yenilenmesinden kaynaklandığı vurgulandı.
Mevzuatta düzenlenmeyen bir sebebe dayanılarak ruhsat iptalinin hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkesine aykırı olduğu belirtilerek belediyenin işlemi iptal edildi.
Bu karar ilginç bir şekilde Danıştay incelemesinden de geçerek kesinleşti.
KAMU VİCDANI KALICI BİR ÇÖZÜM BEKLİYOR
Geçmişte Danıştay'ın ibadethanelere 65 veya 76 metre mesafedeki işletmelerin ruhsatlarını, mesafe ihlali gerekçesiyle iptal eden emsal kararları bulunuyor.
Ne var ki Samsun’da Büyük Cami'nin girişine yalnızca 10 metre mesafedeki bu işletmenin, 2013 öncesi haklar ve binanın aynı yere yapılması gibi hukuki detaylardan yararlanarak faaliyetine devam ettirilmesi kamu vicdanını yaralıyor.
Samsun Büyük Cami'ye ibadet amacıyla gelen vatandaşlar açısından ise tartışmanın yalnızca ruhsat mevzuatıyla sınırlı olmadığı görülüyor.
Büyük Cami'nin girişine yaklaşık 10 metre mesafedeki işletmede alkollü içki satışının devam etmesi, ibadethanelerin çevresindeki mesafe düzenlemelerinin amacı, eski ruhsatlara tanınan istisnaların kapsamı ve yıkılıp yeniden yapılan yapılarda ruhsatların hukuki akıbeti konusunda yeni bir tartışmayı beraberinde getiriyor.
Kamuoyunda oluşan tereddütlerin giderilebilmesi için Samsun Mahkemelerinin mevzuat, değişik emsal kararları, kamu yararı ve ibadet hakkı çerçevesinde konuyu büyük fotoğrafı göz önüne alarak yeniden değerlendirmesi bekleniyor.