Devlet Planlama Teşkilatı geri dönüyor, liyakat ve şeffaflık ekonominin ana motoru oluyor.
Türkiye’nin sanayi, tarım ve yatırım alanındaki durgunluğunun temel sebebi sanılanın aksine "kaynak yetersizliği" değil, stratejik planlama ve kurumsal disiplin eksikliğidir.
Anahtar Parti, ülkenin potansiyelini kilitleyen bu yapıyı dağıtmak amacıyla hazırladığı Anahtar Parti Kalkınma Modeli programını kamuoyuna açıkladı. Türkiye’nin 2050 yürüyüşünde kilitleri Akıl, Ahlak ve Adalet (3A) formülüyle açmayı hedefleyen model; Devlet Planlama Teşkilatı’nın (DPT) yeniden kurulmasını, kamuda liyakatin teminat altına alınmasını ve "Şeffaf Devlet" altyapısının inşasını şart koşuyor.
Türkiye'nin sorunu kaynak kıtlığı değil, öncelik ve planlama kıtlığıdır. Büyümenin tüketime değil üretime dayanması için DPT merkezli yeni bir kurumsal akıl şarttır.
DPT yeniden kuruluyor: Planlama 25 yıllık stratejik akla devredilecek
Kalkınmanın kısa vadeli seçim takvimleriyle yönetilemeyeceğini vurgulayan kalkınma modeli, DPT'nin küresel rekabet ve teknoloji gerçeklerine uygun biçimde yeni nesil stratejik devlet aklı olarak yeniden faaliyete geçirilmesini öngörüyor. Bürokratik bir engel değil, ülkenin üretim motoru olarak kurgulanan yeni DPT bünyesinde şu temel adımlar atılacak:
Stratejik planlama: 10 ila 20 yıllık kalkınma yol haritaları çıkarılacak, ithal bağımlılığı kademeli olarak düşürülecek.
Seçici sanayi politikası: Mantık "her sektör büyüsün" anlayışından çıkıp, ara malı üretimi ve yüksek katma değerli stratejik sektörlerin desteklenmesine kaydırılacak.
Kalkınma finansmanı: Kamu bankalarının kredi tahsisleri ile teşvik mekanizmaları doğrudan üretim kapasitesi kurma performansına bağlanacak.
Bölgesel denge: İstanbul merkezli sıkışıklık aşılarak Anadolu Kalkınma Planı ve organize sanayi bölgesi (OSB) entegrasyonlarıyla üretim coğrafyaya yayılacak.
Liyakat sistemi kalkınmanın merkezine yerleştiriliyor
Modelin ikinci ana sütununu oluşturan liyakat reformu, personel düzenlemesinin ötesinde doğrudan bir kamu hizmeti kalitesi meselesi olarak ele alınıyor. "Sadakat değil ehliyet" prensibine dayandırılan sistemde; üst kademe yöneticiler için asgari görev süreleri belirlenecek, mülakatlar kayıt altına alınacak ve kamudaki tüm birimlerde çıktı bazlı performans ölçüm kültürü hakim kılınacak. Siyasi müdahalelerden arındırılmış kurumsal hafızayı güçlendirmek adına Müsteşarlık gibi yapılar da yeniden değerlendirmeye alınacak.
Kamusal rantı engellemek için anayasal denetim kurulu geliyor
Ülkenin risk primini (CDS) düşürmenin ve yatırım ortamını iyileştirmenin yolunun hukukun üstünlüğü ile şeffaflıktan geçtiği belirtilen raporda, kamu kaynaklı rant alanlarını kontrol altına alacak radikal bir öneri öne çıkıyor. Anayasal güvenceye kavuşturulacak olan Kamu Değer Artışı Denetim Kurulu ile:
İmar planı değişiklikleri ve emsal artışları,
Yap-İşlet-Devret (YİD) projeleri ile kamu garantileri,
Enerji alım garantileri ve maden ruhsatları,
tek bir dijital platformda konsolide edilerek şeffaf biçimde denetlenecek. Örtülü kamu borçları açığa çıkarılarak risk analizi kamuoyuyla paylaşılacak.
Bağımsız kurumlar ve E-Devlet 2.0 ile küresel rekabet gücü
Merkez Bankası (TCMB), BDDK ve TÜİK gibi kritik yapıların tam bağımsızlığının güvence altına alınacağı vurgulanan modelde, yargı reformu da doğrudan sermaye birikiminin altyapısı olarak konumlandırılıyor. Dijital devlet dönüşümü kapsamında ise 2035 yılına kadar kamu hizmetlerinin %95'inin dijital ortama taşınması ve 2050'de küresel Dijital Devlet Endeksi'nde ilk 10 ülke arasına girilmesi hedefleniyor. Yapay zeka destekli denetim mekanizmaları ve Ulusal Siber Güvenlik Operasyon Merkezi ile kayıt dışılık daraltılırken kamu harcamalarında anomali tespiti anlık olarak yapılacak.
