Tarkovski’yi çok fazla röportaj vermeyen ve mülakatı çok sevmeyen bir adam olarak biliriz. Bu nedenle kendisinin düşüncelerini okuyabileceğiniz çok sayıda kaynak yok. Bu durum ise “şiirsel sinema” kitabını muhakkak okunmalı mertebesine çekiyor. filmlerindeki bazı sahneler ile ne anlatmaya çalıştığı, neden siyah-beyaz film daha güzeldir, kadınlar-din-rusya gibi konularda ne düşünürü görüp Tarkovski’nin dehasını daha net görebilirsiniz; BÜTÜN DÜNYA NEFES ALIYOR Batı’da bir başyapıtı başyapıt kılan nedir? Bu konuda ne söyleyebiliriz? Daha Rönesans zamanında? Bu hep, insan ruhunun binlerce arzuyu dile getiren çığlığı olmuştur: bakın ne kadar mutluyum, bakın ne kadar mutsuzum, bakın nasıl acı çekiyorum, bakın nasıl seviyorum, bakın ne belalarla çevrelenmişim, bakın kötülüğe karşı nasıl mücadele ediyorum, bakın kötülüğün ağırlığı altında nasıl mahvoluyorum, bakın nasıl galip çıkıyorum. Başka bir deyişle, ben, ben, ben, ben, ben . . . (Yanlış bir şey söylüyorsam, soru sorabilir, söylediklerime itiraz edebilirsiniz. ) Klasik Doğu sanatından bahsettiğimizde, Doğu sanatının yüzlerce yıllık tarihinden bahsetmiyoruz, iki bin, üç bin yıldan bahsediyoruz. Mesela, Doğu müziğine bakın . . . ltalya’da, son filmim Nostalghia’yı çekerken M.Ö yaklaşık altıncı yüzyıldan Taocu müzikle tanıştım. Filmime koydum. Hayret verici bir müzik, içkin biçimsel niteliklerinden bahsetmiyorum bile. Doğu’da tam tersine, bütün anlam ‘kaybolmakta’, ‘kaynaşmakta’ yoğunlaşıyor. Doğu maneviyatının içe dönüşü bir şekilde bu müzikte ifade edilmiş. Bir manevi çöküş, kişisel olan etrafındaki dünyanın tamamını kendi içine çekiyor. Böylece bütün dünya nefes alıyor, ama manevi anlamda.