Çanakkale’nin Ayvacık İlçesine bağlı Gülpınar Beldesi’nde yer alan Apollon Smintheus Kutsal Alanı’nda (Smintheion’da) 1980 yılından bu yana Prof. Dr. Coşkun Özgünel’in başkanlığında sürdürülen bilimsel kazılarda OMÜ öğretim üyesi Davut Kaplan da ekibin bir üyesi olarak yaklaşık 10 yıldır görev yapıyor. Bu sene devem eden kazılara Ondokuz Mayıs Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nün ilk öğrencileri de katıldılar. 

Yrd. Doç. Dr. Davut Kaplan bu yılki kazıyla ilgili olarak şu bilgileri verdi: “2012 kazı sezonunda yapılan çalışmalar ile yerli ve yabancı turistlerin uğrak yeri olan kutsal alanda, İ.Ö. 2. yüzyılda inşa edilmiş olan görkemli Apollon Smintheus Tapınağı’nın çevre düzenlemesi, Troas Bölgesi’nin en eski yerleşmesi olan “Kalkolitik Gülpınar Yerleşmesi” ve “Mozaikli Ev” olarak isimlendirilen alandaki kazı ve onarım çalışmalarında dikkat çekici sonuçlara ulaşıldı.

Zaten tapınak, Anadolu’lu (İzmir’li) büyük ozan Homeros’un İlyada destanında anlattığı Troia Savaşı sahnelerinin yer aldığı görkemli bir yapıdır. 1980 yılından günümüze dek geçen süre içinde ise Prof. Dr. Coşkun Özgünel başkanlığında gerçekleştirilen kazı ve özellikle yenileme çalışmaları ile Smintheion’un çehresi hızla değişmektedir. Restorasyonun ardından, geniş platform üzerinde yükselen sütunlarıyla ziyaretçileri karşılayan, İon stilinde inşa edilmiş tapınakta, yine Anadolu’lu olan mimar Hermogenes’in plan tasarımı (pseudodipteros) uygulanmıştır.

            Tapınağın üst mimari yapısında, Akhalar ile Troialılar arasında geçen Troia savaşlarını anlatan mitolojik sahnelerin işlendiği friz blokları bulunmaktadır. Homeros’un İlyada’da anlattığı Troia savaşının can alıcı konuları, bu frizde adeta bir resimli roman gibi işlenmiştir. Böyle bir yapının korunması ve restorasyonu için gelecek yıllarda da çalışmalara devem edilecektir.
           
Bu senenin en önemli bulgulardan birini de Roma dönemi kalıntıları altında kalmış olan ve yaklaşık olarak İ.Ö. 5.500-4.500 yılları arasına tarihlendirilen bir Bakır Çağ (Kalkolitik) yerleşmesi oluşturur. Troas bölgesinin bu en eski yerleşimi, bilim adamları ve ziyaretçilerin ilgisini çekmektedir. Çünkü Smintheion, Troas bölgesinin ilk köy yerleşmelerinden birine de ev sahipliği yapmaktadır. Yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda Kalkolitik döneme ait günlük yaşam konusunda bilgi veren konut ve depo yapıları da ortaya çıkarılmıştır.
           
Kalkolitik dönem Smintheion insanlarının geçimlerini; tarım, hayvan besiciliği, balıkçılık ve midye-istiridye toplayıcılığı gibi değişik ekonomik faaliyetler ile sağladıkları anlaşılmaktadır. Ele geçen öğütme ve ezgi taşlarıyla, buğdayın un haline getirildiği, konutlarla ilişkili ocak yapılarında da pişirme işleminin yapıldığı anlaşılmaktadır. Beslenen hayvanların etinden, sütünden ve yününden yararlanıldığı bilinmektedir. Kazılarda ele geçen gövdesi kevgir gibi delikli kaplar bu besi hayvanlarının sütünden de faydalanıldığına, peynir yapımına işaret eder. Yün dokumanın varlığı da Kalkolitik Smintheion’da yine seramik kaideleri üzerinde rastlanan negatif izlerden bilinmektedir. Ele geçen balık kemiği ve balık ağı ağırlığı gibi taş aletler ise balıkçılık faaliyetlerine işaret etmektedir.”  
 
Akasyamhaber.com