Çoğu kimse hayatının son anı hakkında hiç düşünmez.Aklına veya hayaline dahi getirmez.Sanki daha fazla seveceğimize ve hiç ayrılmayacağımıza ''inandırıldığımız'' bir dünya hayatı yaşıyoruz. Buna alışkanlıklarımız neden ve sebeb oluyor. Özetle bedenin alışkanlıkları, toprak tabiatı ve unsurları ile akraba olması aynı cinsten olmasından kaynaklanıyor.Bu bedenin akrabalık bağı ,insanın hakiketle arasındaki imani bağı gittikçe yok eden ferzin bir bend.
Ama İnsan,Hak'kın inayetiyle dünyayı ve hayatı tanıdıkça ve daha yakın baktıkça aslında kendinden hızla uzaklaştığını, her dakika ona yabancılaştığını anlıyor ,biliyor ve görüyor. Sadece dünya değil içindeki her şey için bu ölçü böyle. İşte bu anlayış, biliş ve görüş insanı kemalinin başlangıcı olduğu gibi diğer unsurların yani nebatat ve hayvanatın da kemali yani nihayeti oluyor.
İnsanın nihayeti ise başka bir şey işte burada durmak biraz düşünmek tahayyül etmek gerek. İnsanın nihayeti diğer yaratılmışların nihayetinden ayrıdır.Bir birine tamamen zıt hakikatler barındırır. Fakat insan nefsi kendini toprak tabiatli sandığından ve ona bağlandığından ona bu hakikatler örtülü kalıyor. İlahi ikaz dan maksad da o örtülerden bir an önce kurtulma hülasasıdır. İnsanın arzda ve semada kimsede olmayan bir özelliği var ki, ''İnsan benim sırrımdır, ben insanın sırrıyım'', kudsi hadisiyle cevabını ve karşılığını buluyor.
