Göç ve Diaspora Vakfı tarafından organize edilen Bölgesel Göç ve Geri Dönüş Forumu, 21 Temmuz 2026 tarihinde Ankara’da başladı. Türkiye, Irak, Suriye, Ürdün, Lübnan ve Mısır’dan üst düzey kamu temsilcileri, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarını bir araya getiren zirvede, Suriyelilerin güvenli, gönüllü ve onurlu geri dönüşü için atılacak adımlar kapsamlı şekilde ele alındı. Zirvenin ilk gününde, sürecin yalnızca bugünü değil, bölgenin geleceğini de doğrudan şekillendireceği vurgulandı.
"Sürece Suriye’nin aktif katılımı şart"
Forumun açılış konuşmasını gerçekleştiren Göç ve Diaspora Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Recep Seyyar, geri dönüş sürecinin tek taraflı hamlelerle değil, ortak politikalarla başarıya ulaşabileceğini ifade etti. Seyyar, "Suriyeli sığınmacıların gönüllü dönüşü, Suriye’nin karar verici aktörlerinin sürece aktif katılımına bağlıdır" diyerek bölgesel aktörlerin üzerine düşen sorumluluğu hatırlattı.
Dışişleri ve İçişleri Bakanlıklarından "insan onuru" ve "iş birliği" mesajı
Açılış oturumunda söz alan T.C. Dışişleri Bakan Yardımcısı Hacı Ali Özel, Türkiye'nin tarih boyunca göç yönetimine insan odaklı yaklaştığını hatırlatarak, kalıcı çözümler için çatışma ve yoksulluk gibi göçü tetikleyen temel nedenlerle mücadele edilmesi gerektiğini belirtti. Özel, adil yük paylaşımı ve bölgesel dayanışmanın altını çizdi.
T.C. İçişleri Bakan Yardımcısı Dr. Mehmet Cangir ise açık kapı politikası ve geçici koruma uygulamalarıyla milyonlarca insana güvenli yaşam alanı sunulduğunu belirterek, "Atılan her adımın merkezinde insan onuru yer almaktadır. Yönetim sürecimiz sadece koruma politikalarıyla sınırlı kalmamış, eğitim ve istihdam gibi uyum adımlarıyla da desteklenmiştir" dedi.
5 ülkeden bakan ve yetkililer aynı masada
Vakıf Başkanı Recep Seyyar moderatörlüğünde düzenlenen Protokol ve Yüksek Düzeyli Panel'de 5 ülkeden bakan ve bakan yardımcıları bir araya gelerek sınır ötesi koordinasyon ile kriz yönetiminde ortak sorumluluk modellerini tartıştı. Panel sonrasında Göç İdaresi Başkanı Muhammed Selami Yazıcı, Suriye Afet Bakan Yardımcısı Ahmed Ekzez, Lübnan Sosyal İşler Bakanı Hanin Esseyyid, Irak Göç ve Göçmen Bakan Vekili Dr. Kerim Nuri ile Dışişleri Genel Müdür Vekili Reyhan Özgür’e katkılarından dolayı teşekkür plaketi sunuldu.
Masadaki kritik başlıklar: Hukuki engeller ve kalkınma modelleri
Günün devamında gerçekleştirilen panel ve yuvarlak masa çalıştaylarında şu temel konular detaylandırıldı:
Bürokrasi ve Lojistik: Geri dönüşün önündeki hukuki ve lojistik engellerin kaldırılması, bürokratik süreçlerin sadeleştirilmesi ve sınır ötesi koordinasyon ağlarının kurulması ele alındı.
Kurumsal Entegrasyon: Prof. Dr. Abdurrahman Babacan moderatörlüğündeki bürokrasi panelinde; Irak, Ürdün, Mısır ve Suriye'den katılan uzmanlar veri paylaşımı ve kayıt sistemlerinin entegrasyonunu değerlendirdi.
Saha Tecrübeleri ve Ekonomi: Prof. Dr. Veysel Kurt’un yönettiği oturumda ise sivil toplum ve araştırma merkezlerinin saha tecrübeleri aktarılarak; geri dönüş bölgelerinde istihdam, bölgesel fon yönetimi ve ev sahibi ülkelerin yükünü hafifletecek kalkınma formülleri masaya yatırıldı.
Forum, bölgesel göç yönetiminde somut adımların atılması ve ortak bir vizyon geliştirilmesi amacıyla çalışmalarına devam ediyor.