Belediye binası önünde toplanan işçiler adına konuşan Fatma Ayyıldız, hem belediye yönetimine hem de CHP teşkilatlarına sert sözlerle yüklenerek, "Hak, hukuk, adalet sadece size gelince mi geçerli?" dedi.
Mart 2024 yerel seçimleri sonrası başlayan ve giderek derinleşen mali kriz, Atakum Belediyesi'nde tansiyonu zirveye taşıdı.
Haklarını aradıkları gerekçesiyle "itibar zedeleme" suçlaması ve SGK Kod 26 ile işten çıkarıldıklarını belirten işçiler, belediye binası önünde basın açıklaması gerçekleştirdi.
İşçi Dayanışması adına konuşan Ayyıldız, yaşanan sürecin sadece bir alacak davası olmadığını, doğrudan yaşam mücadelesine ve haysiyet savaşına dönüştüğünü vurguladı.
"KOD 26 İLE ATILDIK, EV KİRAMIZI VE FATURAMIZI ÖDEYEMİYORUZ"
İşten çıkarılma gerekçelerine tepki gösteren Ayyıldız, çalışanların ağır bir sosyal ve ekonomik mağduriyet içine itildiğini söyledi:
"Beş arkadaşımız Kod 26 ile atıldık. Disiplin soruşturmasına uğradık. Gerekçe neymiş? İtibarları zedelenmiş! Siz bize itibar bıraktınız mı? Bakkala, akrabalarımıza gidemez olduk, kimse yüzümüze bakmıyor. Çoğumuz evden atıldı, çoluk çocuğumuzun yüzüne bakamıyoruz. Kış kapıda; hiçbirimiz doğalgazımızı bile açamıyoruz. Bize reva gördüğünüz bu mu?"
12 yıl önce AK Partili İshak Taşçı döneminde de benzer şekilde işten çıkarıldığını hatırlatan Ayyıldız, iki dönem arasındaki çelişkiye dikkat çekti:
"O dönem 'AKP geldi, Kurban Bayramı arifesinde işçileri kapıya döktü' diyorlardı. Peki siz 'hak, hukuk, adalet' diyorsunuz; bu kavramlar sadece size gelince mi geçerli? İşçinin alın teriyle kurulduğu söylenen bu partinin il yönetimi nerede? Mehmet Uysal nerede? Turgay Özçelik nerede? Adem Kürek, Murat Can, kadın kolları nerede?"
"ÖZGÜR ÖZEL BURAYA GELMEZSE SINAVI GEÇEMEZ"
Eylemlerin eski belediye başkanı Cemil Deveci tarafından finanse edildiği iddialarını sert bir dille yalanlayan Ayyıldız, konuyu CHP Genel Başkanı Özgür Özel’e taşıyacaklarını belirtti:
"Bize 'Cemil Deveci finanse ediyor' iftirasını atanlar bunun hesabını çok ağır ödeyecek.
Ben 7,5 yaşındaki çocuğumu kullanacak bir kadın mıyım? Yazıklar olsun!
Biz kurultayı bekliyoruz. Kurultaydan sonra Genel Başkan Özgür Özel ile mutlaka görüşeceğiz. Özgür Özel buraya müdahale etmezse sınavını verememiş olur. AK Partili belediyelerde işçiler atılınca ya da maden ocaklarında dayanışmaya gitmek kolay; buraya gelecekler!
Gerçekten hak, hukuk ve adaletin yanındalar mı, burada gösterecekler."
"MAAŞ ÖDEYEMEYEN YÖNETİM YENİ PERSONEL ALIYOR"
Ayyıldız, sendika delege seçimleri sürecinde baskıların arttığını, 6 Kasım itibarıyla 25 kişinin daha iş akdinin feshedildiğini belirterek kriz döneminde sürdürülen istihdam politikasını eleştirdi:
Mali Şeffaflık: Mevcut personelin aylardır maaşı ödenemezken, yeni personel alımlarının hangi bütçeyle ve hangi gerekçeyle yapıldığı belirsizliğini koruyor.
Gözdağı ve Tasfiye: Sendikal süreçlerde bağımsız irade gösteren çalışanlara disiplin soruşturmaları ve işten çıkarmalar yoluyla gözdağı veriliyor.
EMEKÇİLERDEN 3 TEMEL TALEP
Belediye yönetimine çağrıda bulunan çalışanlar, krizin faturasının emekçiye kesilemeyeceğini belirterek şu 3 şartın derhal yerine getirilmesini istedi:
İşten çıkarılanlar koşulsuz iade edilsin: 6 Kasım'da gerekçesiz çıkarılan 25 işçi ve Kod 26 mağdurları başta olmak üzere haksızlığa uğrayan tüm emekçilerin derhal iş başı yapması.
Birikmiş tüm alacaklar ödensin: Aylardır biriken maaş, ikramiye ve yan hak alacaklarının tek kuruş kesinti olmadan hesaplara yatırılması.
Bütçe ve istihdam planı kamuoyuna açıklansın: Kamu kaynaklarının nereye aktarıldığının, personel politikasının ve işçi alacaklarının hangi ödeme takvimiyle karşılanacağının Atakum halkına şeffaf şekilde ilan edilmesi.
KOD 26 NEDİR?
SGK Çıkış Kodu 26, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II maddesinde yer alan "Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri" kapsamında, işçinin işverene, ailesine veya çalışma arkadaşlarına yönelik şeref ve haysiyet kırıcı sözler sarf etmesi, asılsız ihbar ve isnatlarda bulunması gerekçesiyle iş sözleşmesinin feshedilmesini ifade eder.
SGK sisteminde eski dönemde "Kod 29" olarak bilinen torba madde, 2021 yılında detaylandırılarak alt maddelere ayrılmış ve bu fiil Kod 26 olarak tanımlanmıştır.
KOD 26 NELERİ KAPSAR?
İş Kanunu madde 25/2-b fıkrasına göre şu durumları içerir:
• İşçinin, işveren veya aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler söylemesi veya davranışlarda bulunması.
• İşveren hakkında asılsız, onur kırıcı ihbar veya isnatlarda bulunması.
• Kurumun, yöneticilerin veya çalışma arkadaşlarının saygınlığını zedeleyecek ithamlarda bulunması.
İŞÇİ AÇISINDAN HUKUKİ VE MADDİ SONUÇLARI
Kod 26, işverenin "haklı nedenle derhal fesih" hakkı kapsamında uygulandığı için çalışan açısından ağır sonuçlar doğurur:
1. Kıdem ve İhbar Tazminatı Ödenmez: Haklı fesih sayıldığından işçi ne kadar çalışmış olursa olsun kıdem tazminatına ve ihbar süresine/tazminatına hak kazanamaz.
2. İşsizlik Maaşı Alınamaz: İŞKUR sisteminde fesih nedeni "işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı" olarak göründüğünden işsizlik ödeneği bağlanmaz.
3. Sicil ve İstihdam Etkisi: SGK hizmet dökümünde çıkış kodunun bu şekilde yer alması, işçinin ilerleyen dönemlerde yeni bir işe girmesini zorlaştırabilir.
HAKSIZ KOD 26 DURUMUNDA İŞÇİNİN HAKLARI
İşveren bu maddeyi ileri sürdüğünde, iddialarını somut delillerle (tutanak, kamera kaydı, yazışma, tanık vb.) ispatlamakla yükümlüdür. Gerekçesiz veya haksız şekilde bu kodla işten çıkarılan bir işçi:
• İşe İade Davası: Fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurarak iş güvencesi kapsamında işe iade davası açabilir.
• Tazminat Davası: Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve içeride kalan diğer tüm alacaklarının tahsili için iş mahkemesinde dava açabilir.
• Kod Değişikliği: Mahkeme feshin haksız olduğuna hükmederse, SGK'daki çıkış kodunun düzeltilmesine ve geçmişe dönük işsizlik maaşının İŞKUR'dan talep edilmesine imkan doğar.