Her dinin kendine özgü hedef, yöntem ve ibadetleri vardır. Her birisindeki temel amaç bireyi olgunlaştırarak tanrının istemiş olduğu noktaya taşımaktır. Yapılan ibadetler ve iman etme şekilleri tamamen bu noktaya yönlendirmek ve ulaştırmak amacıyla vardır.
 
Bireyin bulunduğu toplum içerisinde örnek sayılacak bir kişilik ve konuma ulaşması kendisine verilen ilahi yönergelere uyması doğrultusunda gerçekleşmektedir. Ancak salt bu yönergelere uyulmakla bir şey elde edilmesi kesinlikle söz konusu değildir. Zira şekil olarak yönergelerin belirlemiş olduğu yapıya benzemek, sadece çevremizde bulunan insanları kandırmak veya ikna etmek için yeterlidir. Allah katında ise böyle bir şey olamaz. Allah'ın istediği, içsel bir çaba ve bu çabaya bağlı bir süreçten geçilerek olgun, sağlam, dürüst ve tutarlı bir kişiliğe ulaşılmasıdır. Bu olayın da en belirleyici tarafı kısa veya uzun olmasının bir önemi olmamakla birlikte bir süreç yaşanmasıdır.
 
Bir bitkinin yaşamı süresince, tohumdan başlayıp ölünceye değin geçirdiği aşamalar sürece örnektir. Hiçbir değeri olmayacak büyüklükte bulunmakla birlikte içerisinde büyük bir değer saklayan tohum, yaşamına başladığı ilk andan itibaren çevresinden aldığı su, güneş ve besin maddeleri ile birlikte muazzam bir değişime uğramakta, sonuçta doğal denge içerisinde kendisine verilen görevi hakkıyla yerine getirmektedir. Bu görevini yaparken kendisi için belirlenen bir kader doğrultusunda ve en iyi bir şekilde yaşamını sürdürmektedir. Aynı durum insanoğlu için de kurgulanmıştır. Ancak bitkilerden farklı olarak akıl ve irade faktörüne bağlı seçme yeteneği sayesinde iyi ve kötü, doğru ve yanlış arasında tercihte bulunabilmektedir. Hatta bu yetenekleriyle yaşamı ve çevresini de etkileyip yönlendirebilmektedir. Tüm bunların doğal sonucu olarak da içerisinde bulunduğu sosyal çevreye karşı bir görev ve sorumluluk bilinci içerisinde hareket etmek durumundadır. Sosyolojik evrimin insanlığı getirdiği zirve noktası budur. Bireysellikten toplumsallığa giden bu süreçte hayattan alınan haz arttığı gibi sorumluluk ve dikkat de bir o derece artmaktadır. İslam dininin sosyalleşme, yardımlaşma, kardeşlik, diğerkâmlık gibi erdemler üzerinden öte dünyada hesaplaşmanın yapılacağını vurgulaması bu nedenledir.
 
Dünyada yapılan doğru ve güzel işlerin karşılığının Allah tarafından verileceği inancı yanında, yapılan yanlışların da hesabının verileceği İslam açısından çok önemli bir realitedir. Ne yazık ki aradan geçen yüzyıllar içerisinde dinin her türlü parametresi sulandırıldığı, önemsizleştirildiği, sıradanlaştırıldığı ve şekle bağlı hale getirildiği için bu olay da değişime uğramıştır. Sonraki süreçte ve özellikle de günümüzde ibadetler, muhasebedeki alacak-verecek hesapları gibi algılanarak sevaplar artırılmaya, günahlar ise sadeleştirme yoluyla bitirilmeye çalışılmaktadır. Hatta bilumum günah ve sevaplar, metre ve kilogram gibi "şehit sevabı