Bu etkileşimin en dikkat çekici kaynaklarından biri ise Arapça oldu. Özellikle matematik, astronomi, tıp ve ticaret alanlarında Arapçadan İngilizceye geçen kelime sayısı bini aşıyor.
Bilimin Dilinde Arapça İmzası
İngilizcede bugün bilim ve teknolojinin temel taşlarını oluşturan birçok kelimenin kökeni, İslam'ın altın çağındaki bilimsel gelişmelere dayanıyor. Özellikle 12. yüzyılda Endülüs üzerinden Avrupa'ya taşınan bilimsel eserler, Arapça terimlerin Latinceleşerek Batı dillerine girmesine öncülük etti.
Matematik dünyasının vazgeçilmez terimlerinden biri olan "Algebra", Arapça "el-cebr" (kırık parçaları birleştirme) kelimesinden türetilmiştir. Bilgisayar biliminin temelini oluşturan "Algorithm" ise, 9. yüzyılda yaşayan büyük Müslüman matematikçi El-Harezmî’nin isminin Latinceleştirilmiş hali olan "Algoritmi" üzerinden dünya literatürüne girmiştir. Yine "Zero" (sıfır) ve "Cipher" (şifre) kelimeleri, Arapçadaki "sıfr" (boş) ifadesinden kök almaktadır.
Ticaret Yolları ve Gündelik Hayat
İngilizcedeki Arapça mirası sadece bilimle sınırlı kalmamış, Akdeniz ticareti ve Baharat Yolu sayesinde gündelik hayatın tam merkezine yerleşmiştir. Bugün sofralarımızdan eksik etmediğimiz birçok ürün, ismini de Arapçadan almıştır. "Sugar" (sukkar), "Coffee" (kahve) ve "Cotton" (kutn) gibi kelimeler, bu ticari etkileşimin doğrudan birer yansımasıdır.
Ev hayatında kullanılan "Sofa" (suffa), "Mattress" (matrah) ve başlangıçta mühimmat deposu anlamına gelirken zamanla basılı yayın anlamını kazanan "Magazine" (mahzen) kelimeleri de bu dilsel göçün örnekleri arasındadır.
"Al-" Takısı Dilsel Bir İz Taşıyor
Arapçanın İngilizce üzerindeki etkisini anlamanın en kolay yollarından biri, kelimelerin başındaki "al-" takısıdır. Arapçadaki belirli artikel olan "el-" takısını taşıyan birçok kelime, İngilizceye bu ekle birlikte geçmiştir. "Alcohol" (el-kuhl), "Alkali" (el-qaliy), "Almanac" (el-menâh) ve "Alchemy" (el-kīmīyā) gibi kelimeler, kökenlerini ele veren bu belirgin takıyı taşımaya devam etmektedir.
Kelimeler Nasıl Taşındı?
Uzmanlar, bu kelimelerin İngilizceye doğrudan değil, çoğu zaman dolaylı yollardan ulaştığı konusunda hemfikir. Arapçadan İspanyolcaya, oradan Fransızca, İtalyanca veya Latinceye geçen kelimeler, uzun bir kültürel yolculuğun ardından İngilizceye yerleşmiştir. Özellikle İspanya ve Sicilya'daki uzun süreli Arap varlığı, Haçlı Seferleri ve Venedikli tüccarların deniz ticareti, bu zengin kelime aktarımının ana rotalarını oluşturmuştur.
Bugün İngilizcede "Admiral"den (emir el-bahr) "Safari"ye (sefer), "Zenith"ten (semtü'r-re's) "Arsenal"e (dârü's-sınâa) kadar uzanan geniş bir yelpazede, Arapçanın izlerini taşıyan binden fazla kelime, modern İngilizcenin dokusunu oluşturmaya devam ediyor.