Literatürdeki adı Scabies olan uyuz hastalığı hakkında uyarılarda bulunan Uras, son günlerde Samsun'da kaşıntı şikayetiyle sağlık merkezlerine başvuran hasta sayısında geçen yıla oranla artış olduğuna dikkat çekti.
UYUZ NEDİR NASIL ÖNLEM ALINABİLİR
Sonbahar ve kış aylarında artış gösteren uyuz, son derece bulaşıcıdır.
Uyuz kaşıntısı, özellikle akşam saatlerinde yoğunluğunu artırır. hastane, askeri kışla, bakım evi gibi ortak alanlarda; aynı yatağı ve kıyafetleri paylaşan kişiler arasında hızla yayılır.
HAYVANDAN İNSANA BULAŞMAZ
Uyuz hastalığının hayvandan insana geçtiğine dair yaygın bir inanış olsa da hayvanlarda uyuza yol açan akar türü, insan derisinin altına giremez. Dolayısıyla bu akar türü, insan vücudunda uzun süre yaşayamaz. Hayvandan insana geçen akarın belirtilere yol açması yaklaşık 1 ila 3 saat sürer. Ancak ortaya çıkan belirtiler tedaviye gerek kalmaksızın kısa süre içinde ortada kalkar. İnsandan insana bulaşan "sarcoptes scabiei von hominis" adlı akarın neden olduğu uyuz hastalığı ise kendiliğinden iyileşmez ve mutlaka uyuz tedavisi gerektirir.
Uyuz Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Uyuz hastalığının karakteristik belirtileri, kaşıntı ve cilt yüzeyinde kızarıklık oluşumudur.
Kaşıntı, parmak araları başta olmak üzere, el, ayak, bilek, dirsek, göbek, bel, kalça, koltuk altı bölgelerindedir. Kadınlarda meme uçları ve erkeklerde genital bölgede şiddetli kaşıntı görülebilir. Çocuklarda ise yüz, kulağın arka kısmı, ayağın alt bölgesi ve avuç içi gibi bölgelerde kaşıntıya neden olabilir.
Uyuza neden olan akarın açtığı tüneller cilt yüzeyinden çıplak gözle görülebilir nitelikte olabilir.
Gece saatlerinde şiddetlenen kaşıntı hissine bağlı olarak cilt tahriş olur ve bu da farklı cilt enfeksiyonlarına yol açabilir.
Uyuz hastalığında sık görülen belirtilerin bir kısmı şu şekilde sıralanabilir:
Cilt yüzeyinde, uzunluğu 1 ila 10 mm. boyutunda renkli çizgiler,
Ciltte içi sıvı dolu lezyonların varlığı,
Tünellerin uç kısımlarında siyah noktayı andıran görünümlerin oluşması,
Sıcak duş sırasında kaşıntı şiddetinde artış görülmesi,
Kızarıklık,
Döküntü.
Uyuz Hastalığından Korunmak Mümkün mü?
Uyuz çok kolay bulaşan bir hastalık olsa da uyuzdan korunmak için alınabilecek bazı önlemler bulunur.
Bunlardan biri uyuz olduğu bilinen kişiye direkt temasın önlenmesidir. Aynı evde yaşayan kişilerin korunması için ise havlu, çarşaf ve kıyafet gibi ürünler 50 santigrat derecenin üzerindeki sıcaklıklarda yıkanmalıdır.
Yatak, halı, kilim gibi ürünler, süpürülmeli ve süpürgenin toz haznesi mutlaka detaylı olarak temizlenmelidir.
Uyuz hastalığı, henüz kişide belirtilere yol açmadan bir diğer kişiye bulaşabildiğinden, uyuz hastalığından korunmak, bazı durumlarda mümkün olmayabilir.
Uyuz Hastalığı Tanısı Nasıl Konur?
Uyuz hastalığı belirtileri ile kişinin hekime başvurması durumunda hekim, öncelikle kişinin tıbbi öyküsünü alır ve fizik muayenesini yapar. Akarın yol açtığı belirtiler, tanı koymak için yeterli olsa da bazı vakalarda hekim, ek laboratuvar testlerinin yapılmasını talep edebilir.
Elde edilen bulgular ışığında hastalığın tanısı koyulur. Hekim, önlem amaçlı olarak aile bireylerini ya da ortak yaşam alanlarının paylaşıldığı kişileri de kontrol etmek isteyebilir. Tedbir amacıyla yapılan bu uygulama sayesinde uyuz hastalığının daha fazla yayılmasını önlemesi sağlanabilir. Kişiye uyuz tanısı koyulmasının ardından tedavisi düzenlenir.
Uyuz Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılır?
Uyuz hastalığının tedavisi için hekim, cilt yüzeyine uygulanan bir takım ilaçların yanı sıra oral yolla alınan ilaçları da reçete edebilir. Krem ve losyon gibi ürünlerden oluşan ilaçlar, uyku saatinden önce boyundan aşağı doğru tüm vücuda uygulanmalıdır. Sabah uyanıldığında ise duş alınmalıdır. Bu şekilde uyuz ilacı ile yapılan tedavi, yaklaşık olarak 1 hafta boyunca tekrar edilir.
Bazı vakalarda ise bu tedavi yöntemi, oral ilaçlarla desteklenir. Böylece kişinin yaşam kalitesini düşüren kaşıntı ve diğer bazı belirtiler hafifletilir. Hekim tarafından reçete edilen ilaçlar, belirlenen süre ve dozda kullanılmaya devam edilmeli, tedavi süreci kesinlikle yarıda bırakılmamalıdır.