Uzun yıllar bakımsız kalan ve çevresel etkiler nedeniyle tahrip olan çeşme, bilimsel yöntemlerle restore edilerek halkın kullanımına açıldı.
Çeşmenin sorunları ve taşınma kararı
Samsun Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalarda, çeşmenin yol kotunun altında kalması, drenaj sorunları ve komşu yapının baskısı nedeniyle taşınmasına karar verildi. Yapı, bütünlüğü korunarak vinç yardımıyla 1,5 metre yukarı, 5,5 metre güneye kaydırıldı. Taşıma sırasında çeşme özel koruma malzemeleriyle sarılarak zarar görmesi engellendi.
Bilimsel restorasyon süreci
Çeşme üzerinde Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi uzmanlarınca taş, tuğla, harç ve sıva analizleri yapıldı. Restorasyon sürecinde niteliksiz çimento onarımları söküldü, kireç esaslı harçlarla derzler yenilendi, kubbe özgün malzemesiyle yeniden inşa edildi. Ayrıca yüzey temizliği, biyolojik oluşumların giderilmesi, kırık taşların onarımı ve kitabenin restorasyonu gerçekleştirildi.
Müze ile bütünleşti
Yeni yerine taşınan çeşme, Karadeniz Bölgesi’nin marka niteliğindeki Samsun Yeni Arkeoloji ve Etnografya Müzesi’nin peyzaj düzenlemeleriyle bütünleştirildi. Böylece tarihi çeşme hem özgün işlevine kavuştu hem de müze ziyaretçileriyle buluştu.
“Gelecek nesillere aktarılacak”
Yetkililer, restorasyonun en önemli amacının eseri yok etmeden, özgün malzemeyi koruyarak gelecek nesillere aktarmak olduğunu vurguladı. Çeşmenin düzenli bakım ve kontrol altında tutulacağı bildirildi.
Kaynak: Ali SARIALİOĞLU