Erdoğan–Theophilos buluşması sonrası hem Washington hem Tel Aviv’de hareketlilik yaşandı; Beyaz Saray ve İsrail’den tepki mesajları geldi.
ERDOĞAN–THEOPHİLOS BULUŞMASI
Geçen Cumartesi günü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kudüs Patriği Theophilos’u Dolmabahçe’de kabul etti.
Görüşme sonunda Patrik Theophilos, Hz. Ömer’in 638 tarihli Kudüs emannamesinin bir örneğini Erdoğan’a çerçeveletip takdim etti; bu jest iki taraf arasında tarihî ve sembolik bir içerik taşıdı. T
oplantıda Kudüs’teki kutsal mekânların korunması ile Hristiyan mirasının güvence altına alınması gündeme geldi.
BARTHOLOMEW–TRUMP GÖRÜŞMESİ
Dolmabahçe’deki takdimin ardından Washington’da Ortodoks dünyası ve ABD yönetimi de hızlı biçimde temas trafiğine girdi.
Ekümenik Patrik Bartholomew’in Beyaz Saray’da Donald Trump tarafından kabul edildiği, görüşmede Türkiye’deki azınlıkların durumu ve Doğu Akdeniz gündeminin ele alındığı bildirildi. ABD tarafında yapılan görüşmelerin, Dolmabahçe’deki takdimin yankılarıyla aynı zaman dilimine denk geldiği belirtiliyor.
Tel Aviv’den Kudüs bizim şehrimiz Paranoyası
Toplantıya ilişkin sosyal medya ve bazı İsrail kaynaklarında yer alan paylaşımlarda İsrail yönetiminden tepkiler görüldü; bazı videolarda Başbakan Binyamin Netanyahu’ya atfedilen “Kudüs bizim şehrimiz” türü söylemler dolaşıma girdi.
İsrail medyası ve sosyal mecralardaki tepkiler, bölgedeki hassas dengeleri yeniden gündeme taşıdı.
Emanname ve tarihî arka plan
Hz. Ömer’in Kudüs’ü fethettikten sonra Hristiyanlara tanıdığı hakları içeren emanname, tarihî hafızada “koruyucu taahhüt” olarak görülüyor.
Görüşmede sunulan belge örneği, bugün için hukuksal bir belge olmaktan çok siyasal ve sembolik bir mesaj niteliği taşıdı; taraflar bunun, Kudüs’teki kutsal mekanların korunmasına dair ortak bir sorumluluk çağrısı olduğu üzerinde durdu.
Konuyla ilgili dış politika uzmanları, bu tür sembolik takdimlerin hem bölgesel aktörler arasında itidal çağrısı yapabileceğini hem de rakip aktörler nezdinde “algı savaşı”na dönüşebileceğini belirtiyor. Uzmanlar, kısa vadede Washington ve Tel Aviv merkezli açıklamaların diplomatik üslup ve kanal farklılıkları yüzünden gerilimi tırmandırmaması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye’de azınlıklar zulüm mü görüyor?
Erdoğan döneminde Cumhuriyet tarihinin ilk kilisesi açıldı. Erdoğan bizzat açılışına katıldı. Tarihi kiliseler itinayla restore edildi.
Ama yürütülen yeni algıya göre, Erdoğan Hristiyanlara zulmediyor, her gün ikişer üçer kilise bombalayan Netanyahu Hristiyanları kucaklıyor.
Türkiye'de zulüm gördüğünü söyleyen Patrik, Gazze'de 65 bin kişi katledildiğini görmüyor.