İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları, İran ve Suriye’den gelen tacizler ve uluslararası toplumun tepkileri, “insanlık bu krizde nerede yanlış yaptı?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Hem dünya hem Türkiye hem de İslâm ülkeleri diplomatik çağrılar yapsa da, sahada uygulanabilir somut adımların gecikmesi, insani krizin derinleşerek Gazzelilerin açlık ile burun buruna gelmelerine neden oldu.
KINAMANIN ÖTESİNE GEÇİLEMEDİ
Gazze’deki ağır insani durum, uluslararası hukuk ve ahlâk testinden geçemeyen dünya düzeninin en çarpıcı örneği oldu.
Batılı aktörlerin sınırlı yaptırımlarının yetersiz kaldığını belirten analistler tarafından, “Ortak ve eşgüdümlü yaptırım–insani yardım–güvenlik paketi geliştirilmediği için savaşın yayılmasının önüne geçilemedi” değerlendirleri yapılıyor.
TÜRKİYE’NİN ROLÜ VE EKSİKLİKLER
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “susmak işbirliğidir” çıkışı ve sürekli ateşkes çağrıları dikkat çekse de, güvenli insani koridorlar, koordineli ambargolar ve Gazze’nin yeniden imarı için somut planların hayata geçmesinde gecikmeler yaşandı.
Diplomasi, bölgesel eşgüdüm eksikliği nedeniyle sahada etkili olamadı.
BÖLGESEL TIRMANIŞ RİSKİ
İsrail ile İran–Suriye eksenindeki karşılıklı saldırılar, bölgedeki gerilimi tırmandırdı. Sivil kayıpların artması ve insani yardım yollarının kapanması, acil diplomatik ve hukuki girişim ihtiyacını artırdı.
ATILMASI GEREKEN ADIMLAR
Acil insani koridorlar: Türkiye, Mısır ve Katar koordinasyonuyla güvenli geçiş hatları.
Hedefli yaptırımlar: Barışı tehlikeye atan aktörlere bölgesel ve çok taraflı askeri ve ticari baskı.
Hukuki süreçler: Uluslararası mahkemelere başvuru ve küresel medya kampanyaları.
Ekonomik baskı: Tedarik zincirleri ve ticari ilişkilerde stratejik boykot.
Gazze’nin imarı: Güvenli ve hukuki çerçevede yeniden inşa programı.
İNSANLIK NEREDE YANLIŞ YAPTI?
Uzmanlar, insan hayatının siyasi çıkarların gerisinde bırakıldığını, çifte standartların yaygınlaştığını ve kısa vadeli hesapların uzun vadeli barışın önüne geçtiğini belirtiyor.
