Eskiden söz senetken yani insanlar hiçbir yazılı belge olmadan ticari hayatlarına devam ederken şimdilerde senet söz olmaktan çıkmış durumda. Ticareti sağlam bir zeminde yapmak isteyenler sattıkları mal ya da hizmetlerin karşılığında ya nakit para alıyorlar ya da tahsilatlarını kredi kartı ile yapıyorlar. Sektörü gereği cari hesapla çalışmak durumunda olan tacirler ise karşılarındaki muhatabı sadece kendi beyanları ve çevreden edindiği bilgilerle tanıyabiliyor. Bu da sağlıklı bir tanıma yöntemi değil. Tacirler hakkında en net bilgi edinilecek bilgi kaynaklarından birisi ticaret sicil kayıtlarıdır. Peki, ticaret sicil kayıtları tüm vatandaşlara açık mı?
Ticaret sicili kayıtları herkese açıktır. Bu ilke eski Türk Ticaret Kanunu’nun 37. maddesinde, yeni Türk Ticaret Kanunu’nun 35. maddesinde dile getirilmektedir.
Yeni madde yeni Türkçeye uygun olarak aynı ifadeler ile kaleme alınmıştır.
Buna göre:
- Tescil işleminin dayanakları olan dilekçe, beyanname, senetler, belgeler ve ilanları içeren gazeteler, üzerlerine sicil defterinin tarih ve numaraları yazılarak Ticaret Sicil Müdürlüklerince saklanır.
- Herkes ticaret sicilinin içeriğini ve Ticaret Sicil Müdürlüklerince saklanan tüm senet ve belgeleri inceleyebileceği gibi giderini ödeyerek bunların onaylı suretlerini de alabilir. Bir hususun sicilde kayıtlı olup olmadığına dair onaylı belge de istenebilir.
- Tescil edilen hususlar, Türk Ticaret Kanunu veya Türk Ticaret Kanunu’nun 26. maddesine göre çıkarılacak yönetmelikte aksine bir hüküm bulunmadıkça ilan olunur.
- İlan, Türkiye genelinde sicil kayıtlarının ilanına özgü Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile yapılır.
Ticari hayat her ne kadar güvensiz bir zemine doğru kaysa da güvenmek her şeyden önce bir insan ihtiyacıdır. Ve insan kendini emniyette hissetmek için güvenmek ister. Bu yüzden Ticaret Kanunumuzda geçen tacirin özelliklerinden olan basiretli bir işadamı gibi davranma özelliği gereği önce tacir kendini emniyete almalıdır. Kendini emniyete almakla yükümle olan tacirde başta ticaret sicil kayıtları olmak üzere bilgi edinebileceği tüm kaynaklardan bilgi almalı ve güven seviyesini en üst düzeye çıkarmalıdır. Bilinmelidir ki ticaret sicil kayıtları arşivlerde tozlanmak için değil, gerektiğinde yararlanmak için tutulmaktadır.
