Zirvede konuşan rektörler, üniversitelerin yalnızca eğitim kurumları değil, şehirlerin kalkınmasına yön veren stratejik merkezler olduğuna dikkat çekerken, OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın’ın açıkladığı “Samsun Modeli” dikkat çekti.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nde gerçekleştirilen zirvenin ilk günü, açılış töreninin ardından “Türk Dünyasında Üniversitelerin Mevcut Durumu, Ortak Eğitim ve Araştırma Programları” başlıklı panelle devam etti.
Kazakistan, Kuzey Makedonya, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Özbekistan ve Türkiye’den rektörlerin katıldığı panelde, yükseköğretimin şehir markalaşmasına katkısı çok boyutlu olarak ele alındı.
Panele, Salamat Nurmuhanulu Idrissov, Tamer Şanlıdağ, Ahmet Vecdi Can, Muhammadismoil Mahmudov ile Fatma Aydın katıldı.
SAMSUN MODELİ VURGUSU
Panelde sunum yapan OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın, üniversite-şehir bütünleşmesini fiziksel, ekolojik, dijital ve sosyal entegrasyon başlıkları altında ele alarak “Samsun Modeli”ni Türk dünyasına sundu.
OMÜ’nün uluslararasılaşma vizyonunu paylaşan Aydın, üniversitenin YÖKAK tarafından tam akredite edildiğini, 101 farklı ülkeden 4 bin 116 uluslararası öğrencinin eğitim gördüğünü, bu öğrencilerin yüzde 60’ının Türk dünyasından geldiğini açıkladı. Ayrıca üniversitenin 185 iş birliği ve Orhun Değişim Programı ağına sahip olduğunu belirtti.
Tarım, sanayi, sağlık ve turizm alanlarında sürdürülebilir üretim mekanları tasarlanarak Samsun’un uygulamalı araştırmalarla bir “laboratuvar şehir”e dönüştürüldüğünü ifade eden Aydın, Kenevir Araştırmaları Enstitüsü, hassas tarım uygulamaları ve yapay zekâ tabanlı otonom araştırma çiftliği gibi projelerin öne çıktığını kaydetti.
Planlanan Uluslararası Tıp Fakültesi ile Türk Dünyası odaklı yeni bir vizyon geliştirdiklerini söyleyen Aydın, sağlık turizmini de kentsel gelişimin itici güçlerinden biri olarak tanımladı.
TÜRK DÜNYASINA SOMUT İŞ BİRLİĞİ TEKLİFLERİ
Prof. Dr. Fatma Aydın’ın sunumunda en dikkat çeken başlıklardan biri, Türk dünyasına yönelik somut iş birliği önerileri oldu.
Bu kapsamda Orhun Değişim Programı’nın şehircilik alanını kapsayacak biçimde genişletilmesi, Türk Dünyası Şehircilik Akademik Ağı’nın (TÜŞA) kurulması, ortak dijital bilgi bankası ve “Akıllı Şehirler Endeksi” oluşturulması, çift diplomalı ortak lisansüstü programlar ile sanal kentsel tasarım stüdyolarının hayata geçirilmesi önerildi.
Aydın, OMÜ ve Samsun’un ölçeği, potansiyeli ve coğrafi konumuyla Türk Dünyası şehirleri için ideal bir “pilot şehir” niteliği taşıdığını vurguladı.
GÜÇLÜ ŞEHİRLERİN ARKASINDA GÜÇLÜ ÜNİVERSİTELER VARDIR
Panelde konuşan Muhammadismoil Mahmudov, bilgi çağında ülkelerin rekabet gücünün doğal kaynaklardan çok bilgi üretme kapasitesiyle ölçüldüğünü belirterek, Özbekistan’da dijitalleşme ve yapay zekâ destekli eğitim reformlarının yükseköğretimde dönüşüm başlattığını söyledi.
Mahmudov, “Yeni Taşkent” projesinin yalnızca bir şehirleşme projesi değil, geleceğin bilgi toplumu için tasarlanmış yeni nesil eğitim ve inovasyon alanı olduğunu ifade ederek, “Güçlü markalaşmış şehirlerin arkasında güçlü üniversiteler vardır” dedi.
ÜNİVERSİTELER KALKINMANIN STRATEJİK MERKEZİDİR
Salamat Nurmuhanulu Idrissov ise üniversitelerin yalnızca bilgi üreten yapılar değil, şehir kalkınmasına yön veren stratejik merkezler olduğunu vurguladı.
Idrissov, üniversite-şehir iş birliğinin sürdürülebilir kalkınmanın temel unsurlarından biri olduğunu ifade ederek Türk dünyası üniversiteleri arasında ortak dijital eğitim ve kütüphane ağı kurulması önerisini gündeme taşıdı.
ORTAK AKADEMİK AĞLAR GÜÇLENMELİ
Tamer Şanlıdağ da üniversiteler arası ortak araştırma ağları ile öğrenci değişim programlarının güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Şanlıdağ, sağlık, mühendislik ve yapay zekâ alanlarında yürütülen akademik üretimin uluslararası projeler ve Teknofest gibi platformlarla sahaya yansıdığını ifade etti.
AHMET VECDİ CAN’DAN TÜRKÇE EĞİTİM ÇIKIŞI
Panelin dikkat çeken değerlendirmelerinden biri de Ahmet Vecdi Can’dan geldi.
Can, Türkiye dışında Türkçe eğitim alan öğrencilerin diplomalarının reddedilmesinin kabul edilemez olduğunu belirterek, Türkçe eğitimin yalnızca akademik değil kimlik ve kültür açısından da hayati önemde olduğunu söyledi.
“Dil, bir toplumun varoluşunun temelidir” diyen Can, Balkanlar’da Türkçe yükseköğretimin korunmasının stratejik önem taşıdığını vurguladı.
DİRENÇLİ VE AKILLI ŞEHİRLER MASAYA YATIRILDI
Zirvenin ikinci bölümünde şehircilik sorunları ve geleceğin kent modelleri ele alındı.
Prof. Dr. Cevdet Yılmaz başkanlığındaki ilk oturumda hızlı kentleşme, göç, konut politikaları ve ulaşım sorunları akademik çerçevede değerlendirildi.
İkinci gün gerçekleştirilen “Dirençli ve Sürdürülebilir Şehirler” oturumunda afet yönetimi, iklim değişikliği ve sosyal dirençlilik konuları ele alınırken, “Akıllı ve Dijital Şehircilik” oturumunda dijital belediyecilik, akıllı ulaşım ve atık yönetimi başlıkları değerlendirildi.
TÜRK DÜNYASININ ORTAK GELECEĞİ
Zirvede öne çıkan ortak mesaj ise Türk dünyasının akademik birikiminin yalnız protokollerle değil, ortak üretim, araştırma, teknoloji ve şehircilik politikalarıyla kurumsal zemine taşınması oldu.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nde gerçekleştirilen buluşma, üniversitelerin şehirleri yalnız izleyen değil, birlikte planlayan ve yön veren kurumlar olması gerektiği yönündeki ortak vizyonu güçlendirirken, OMÜ’nin ortaya koyduğu “Samsun Modeli”nin Türk dünyasında yeni iş birliklerine zemin oluşturabileceği değerlendirmelerine sahne oldu.
