Buna rağmen yıllar içinde yapılan ithalat ve ticaret üzerinden kamuoyunda İsrail tohumlarına tartışmaları gündeme geldi.
Resmî Anlaşma Bulunmuyor
Hükümetlerarası düzeyde imzalanmış özel bir protokol ya da “tohum anlaşması”na dair herhangi bir belgeye rastlanmadı.
İddialar daha çok ithalat-ihracat rakamları ve geçmiş uygulamalara dayandırılıyor.
İsrail’den İthalat Azaldı
Türkiye Tohumcular Birliği verilerine göre, 2017–2021 döneminde İsrail’den yapılan tohum ithalatı kademeli olarak düştü. Özellikle domates gibi bazı çeşitlerde Türkiye’nin kendi geliştirdiği tohumlarla dışa bağımlılık azaldı.
2010 yılına kadar Türkiye’nin tohum ithalatında İsrail’in payı yüzde 7.3 iken bu oran 2017 yılında 3.4’e, 2022 yılında yüzde 2.51 bugün ise İsrail ile hiçbir ihracat söz konusu değil.
“Bağımlılık Yok” Açıklaması
Tarım Bakanlığı kaynakları, “Türkiye bir adet bile tohum için İsrail’e bağımlı değil” diyerek kamuoyundaki algıyı reddediyor.
Türkiye Tohumcular Birliği de benzer şekilde, İsrail tohumu ithalatının abartıldığını ve sektörün kendi ihtiyacını karşılayabilecek durumda olduğunu belirtiyor.
Ticarete Durdurma Kararı
2024’te Türkiye, İsrail ile tüm ithalat ve ihracat işlemlerini durdurduğunu duyurdu. Bu kararın tohumculuk sektöründe büyük bir olumsuzluk oluşturmadığı, sektörün üretim kapasitesinin yeterli olduğu açıklandı.
