Evren ve Şahinkaya'ya müebbetten beter ceza

MUHALEFET, “YARGILANMALARI HAYAL” DEDİ... YARGILANDILAR VE MÜEBBET HAPİS CEZASI ALDILAR
 
12 EYLÜL Anayasa referandumuyla muhalefetin karşı çıkmasına rağmen yargılanmalarının önü açılan 12 Eylül Darbesi’nin hayatta kalan mimarları Kenan Evren (97) ve Tahsin Şahinkaya (89) “Devlet kuvvetleri aleyhine cürüm” işlemek suçundan müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Tüm rütbeleri söküldü. Böylece gerçekleşmiş bir darbe tüm anayasal ve yasal koruma tedbirlerine rağmen yargılanmış ve cezalandırılmış oldu. Evren ile Şahinkaya’nın şahsında 12 Eylül darbesi mahkum oldu.
 
Muhalefet: Yargılama bir hayal
 
12 Eylül darbesini gerçekleştiren dönemin Genelkurmay Başkanı emekli Orgeneral Kenan Evren ile Hava Kuvvetleri Komutanı emekli Orgeneral Tahsin Şahinkaya, darbenin ardından yaptıkları anayasaya geçici 15. maddeyi koymuş ve yargılanmalarının önüne geçti. TSK İç Hizmet Kanunu 35. madde de darbeye gerekçe ve hak olarak konuldu. AK Parti, geçici 15. maddenin kaldırılması için anayasa teklifi hazırlayıp, referanduma götürdü. CHP ve MHP başta olmak üzere muhalefet “Bu bir kandırmaca Evren ve Şahinkaya yargılanamaz” propagandası yaptı.
 
Koruma referandumla delindi
 
12 Eylül 2010 günü yapılan referandumla darbecileri koruyan Anayasanın geçici 15. maddesi kaldırıldı. Bunun üzerine Evren ve Şahinkaya için yargılanma süreci başladı. 12 Eylül darbe davasının ilk duruşması 4 Nisan 2012’de yapılırken, Evren ve Şahinkaya duruşmalara hiç katılmadı. Evren Ankara, Şahinkaya ise İstanbul GATA’daki odalarından duruşmalara canlı bağlandı. 12 Eylül yargılaması sürerken, AK Parti TSK İç Hizmet Kanunu 35. maddeyi de kaldırdı.
 
Bugün olsa yine yapardım
 
Kenan Evren ile Tahsin Şahinkaya, yargılamanın ilk günlerinde mağdur avukatlarının bazı sorularına da yanıt vermişti. Bazı sorulara hiçbir şekilde cevap vermeyen iki sanık, bazı sorulara çarpıcı cevaplar verdi. “İhtilal tarihi bir olaydır. Tarihi olaylar yargılanamaz. 12 Eylül iktidarı, kurucu iktidardır” diyen Evren, “Biz o gün doğru olanı yaptık. Bugün olsa yine aynı şekilde o ihtilali yapardık” demişti.
 
Devlet aleyhine cürem işlediniz
 
2 yıl süren yargılama dün Ankara 10. Ağır Ceza Mahkemesi’nde karara bağlandı. Esas hakkındaki görüşünü açıklayan Savcı Erdinç Hakan Özdabakoğlu, Evren ve Şahinkaya’nın, eski TCK’nın “Devlet kuvvetleri aleyhine cürümler” suçunu düzenleyen maddesi uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapisle cezalandırılmasını istedi. Özdabakaoğlu, “sanıkların, darbeye yaklaşık 1 yıl önce karar verdiklerinin ve darbenin halkın gözünde sempatik görünmesini sağlamak için müdahale etmediklerinin” anlaşıldığını belirtti.
 
Son söz: Avukatıma katılıyorum
 
Sanık avukatları da “Hukuken 12 Eylül olayının cezalandırılması imkansız. Bunu yargılayacak bir yetkiniz yok. Kurucu iktidarlar yargılanamaz” tezini savundu. Mahkeme Başkanı Oktay Seday, Ankara GATA’da bulunan Kenan Evren’e görüntülü sistemle son savunmasını sordu. Evren, “Avukatıma iştirak ediyorum” dedi. İstanbul GATA’da bulunan Şahinkaya ise “Avukatımın savunmasına katılıyorum. Başka söyleyeceğim bir şey de yok” dedi. Heyetin müzakeresi sonrası Mahkeme Başkanı Oktay Saday hükmü açıkladı.
 
Gerçekleşen darbeye ilk ceza
 
Başkan Saday, Evren ve Şahinkaya’nın “21 Aralık 1979’da dönemin Başbakanı’na verdikleri muhtırayla Anayasa’yı ve TBMM’yi ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçunu işledikleri, “12 Eylül 1980’de de cebren T.C. Anayasası’nı tağyir, tebdil veya ilgaya ve bu kanun ile teşekkül eden TBMM’yi ıskat ve cebren men suçunu işledikleri” gerekçesiyle “ağırlaştırılmış müebbet” hapis cezasına çarptırıldığını bildirdi. Saday, sanıkların duruşmadaki tavır ve hareketleri ile dosya kapsamı ele alınarak, takdiri indirimle bu cezanın “müebbet hapse” çevrildiğini kaydetti.
 
Rütbeler sökülecek silahlara el konacak
 
MAHKEME Başkanı Oktay Saday, Evren ve Şahinkaya hakkında Askeri Ceza Kanunu’nun 30. maddesinin uygulanmasına karar verildiğini açıkladı. Bu madde uyarınca sanıkların rütbeleri sökülecek. Ceza alan Evren ve Şahinkaya’nın askeri kimlikleri elinden alınırken silahlarına da el konulacak. Orgeneral olan rütbeleri ‘er’liğe düşürülecek olan paşaların eş ve yakın akrabalarına verilen kimlik kartları geri alınırken yakınlarının yararlandığı Orduevi’ne giriş başta olmak üzere diğer VİP hizmetlere de son verilecek. Paşaların sadece maaşı değişmeyecek.
 
Öldüklerinde devlet töreni yapılamayacak
 
RÜTBELERİ söküldüğü için Evren ve Şahinkaya öldüklerinde devlet töreniyle gömülemeyecek. Cezalar Yargıtay tarafından da onanırsa cezaevine girecekler. Ancak ilerlemiş yaş ve hastalık durumları göz önünde tutulacak. Cezalarını hastanede veya iyileştikten sonra çekmeleri gündeme gelebilir. Cumhurbaşkanı’nın af yetkisi de var. Avukat Ömer Kavili, “Hapis cezasının infazı bakımından eğer doktor raporu alabilirlerse hapis yatmayacaklar ancak Tahsin Şahinkaya hakkında GATA’dan ‘yatılı hasta değildir’ diye bir rapor var’’ dedi.
 
Berfo Ana göremedi ama ruhu şad oldu
 
12 Eylül Davası’nda darbeci generaller Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya’nın aldığı cezalar, 12 Eylül’de idam edilen, işkence gören ve hala kayıp yakınlarını arayanları sevindirdi. 12 Eylül döneminde gözaltında kaybedilen oğlu Cemil’i arayan ve ‘Berfo Ana’ olarak bilinen Berfo Kırkbayır, 105 yaşında hayata gözlerini yumuncaya kadar Evren’in takipçisi olmuştu. Berfo Ana, davanın ilk duruşmasına ambuülansla gelmiş, çıkışta da “Evren’den davacıyım. Mezarımı istiyorum. Ölene kadar Evren’den davacıyım. Ocağı sönsün” diye feryat etmişti. Oğlu Miakil Kırbayır, “Annem de bunu görmek isterken öldü. Şimdi ruhu şad olur umarım” dedi.
 
Evren’in yargılanması için soruşturma başlattığı gerekçesiyle HSYK tarafından savcılıktan atılan Sacit Kayasu, “Bu dava uğruna kanser oldum. Kendi adıma sevinmiyorum. Hala mağdurum. 15 yıl çektirdiler. Bugün hak ettikleri cezaları aldılar. Benim için değil ama milletim için bayramdır bugün. Darbeciler ceza aldı. Bahar havasıdır. Zil takıp oynasınlar” dedi.
 
12 Eylül’de idam edilen sol görüşlü Ramazan Yukarıgöz’ün ağabeyi Yılmaz Yukarıgöz ise “Bana 13 Eylül 1980’de ‘Evren yargılancak, bir de ceza alacak’ deselerdi inanamazdım tabii. Bugün ise gerçek oldu bu rüya” dedi. 12 Eylül’de işkence gören ‘Doğu’nun Başbuğu’ lakaplı ülkücü Yılma Durak, “Yüz yaşında da olsa Evren ceza almalıydı. 4.5 yıl hücrete yattım. İşkenceden dolayı ağır ameliyatlar geçirdim. Bu insanların bir gün bu işin hesabını vermesine tarifsiz sevindim” dedi.
 
12 EYLÜL ZULMÜNÜN GERİDE BIRAKTIĞI ACILAR
 
- TBMM kapatıldı, anayasa ortadan kaldırıldı, siyasi partilerin kapısına kilit vuruldu.
 
- 650 bin kişi gözaltına alındı.
 
- 1 milyon 683 bin kişi fişlendi.
 
- 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı.
 
- 7 bin kişi için idam cezası istendi.
 
- 517 kişiye idam cezası verildi.
 
- Haklarında idam cezası verilenlerden 50’si asıldı (18 sol görüşlü, 8 sağ görüşlü, 23 adli suçlu, 1’i Asala militanı).
 
- 30 bin kişi “sakıncalı” diye işten atıldı.
 
- 14 bin kişi yurttaşlıktan çıkarıldı.
 
- 30 bin kişi “siyasi mülteci” olarak kaçtı.
 
- 300 kişi kuşkulu bir şekilde öldü.
 
- 171 kişinin “işkenceden öldüğü” belgelendi.
 
- 23 bin 677 derneğin faaliyeti durduruldu.
 
- 3 bin 854 öğretmen, üniversiteden 120 öğretim üyesi ve 47 hâkim işlerinden atıldı.
 
- 400 gazeteci için 4 bin yıl hapis istendi.
 
- Gazetecilere 3 bin 315 yıl hapis verildi.
 
- 31 gazeteci cezaevine girdi.
 
- 300 gazeteci saldırıya uğradı.
 
- 3 gazeteci silahla öldürüldü.
 
- Cezaevlerinde 299 kişi öldü.
 
- 144 kişi kuşkulu bir şekilde öldü.
 
- 14 kişi açlık grevinde öldü.
 
- 95 kişi “çatışmada” öldü.
 
- 43 kişinin “intihar ettiği” açıklandı.

AKŞAM- STAR