Ölenler, Savunma Bakanı Davud Racha ve aynı zamanda da Esad’ın eniştesi olan Genelkurmay Başkan Yardımcısı Asıf Şevket. Davud Racha ve Asıf Şevket, Esad için hayati önem arz ediyordu. Savunma Bakanı Davud Racha, Esad’ın güvenliğinden sorumluydu ve ülkeye karşı herhangi bir tehdit sezdiğinde devreye o giriyordu. Yani bu durumda, düşürülen Türk jetinin emrini onun verdiğini diyebiliriz. Genelkurmay Başkan Yardımcısı Asıf Şevket ise, Esad’ın hem eniştesi hem de ülkede bulunan istihbaratın başkanıydı. Yani, ülkede kuş uçsa ilk onun haberi oluyordu.
Örtülü operasyonların çeşitleri ve süreleri de bu çeşitlere göre değişmektedir, ancak bunları açıklamak ve anlatmak uzun sürdüğünden belli başlı örneklerle anlatmak istiyorum.
Türkiye’nin Kıbrıs’a Karşı Yaptığı Örtülü Operasyon
Türkiye’nin 1958-1974 seneleri arasında Kıbrıs Türklerinin varlığını korumak amacı ile gerçekleştirdiği ve Kıbrıs Türklerinin kendilerini Rum ve Yunan Ordusu’na karşı koruyabilme yeteneğini kazandırmayı hedefleyen yarı askerî örtülü operasyon kapsamına giren Türk Mukavemet Teşkilatı’nın kurulması ve desteklenmesi operasyonu sonuçları itibarı ile çok başarılı olmuş bir örtülü operasyondur.
Asala Terör Saldırılarına Karşı Paris’te Yapılan Örtülü Operasyon
1970 ve 1980 yılları arasında Türkiye başta olmak üzere çeşitli ülkelere terörist saldırılarda bulunan ASALA terör örgütü, en son 1980 yılında Orly Havaalanı Katliamı neticesinde, 8 vatandaşımız şehid olmuş ve 52 vatandaşımız da yaralanmıştır. Bu olayın cereyan etmesi üstüne Türk istihbaratı devreye girmiş ve Abdullah Çatlı ve ekibini bu olay için görevlendirilip, bu katliama karışan teröristlerin imhası görevlerini başarıyla tamamlamışlardır. Bu konuyla ilgili detaylı bilgiye ulaşmak isteyenler Gökçen Çatlı’nın babam ÇATLI kitabına bakabilirler.
Yine Türk istihbaratının devreye girmesi ile ASALA terör örgütünün kurucularından Agop Agopyan 1988 yılında Atina’da Sokak ortasında vurularak imha edilmiştir.
Ali Gaffar Okkan’ın Şehid Edilmesinin Ardından Kuzey Irak’a Yapılan Örtülü Operasyon
Ali Gaffar Okan, Diyarbakır İl Emniyet Müdürü görevindeyken 24 Ocak 2001 günü saat 17.40 sıralarında makamından, Valilik binasına seyir hâlinde iken, Sezâi Karakoç Bulvarı üzerinde Et Balık Kurumu ile Eflâtun Park arasında, kimliği belirsiz kişilerce pusuya düşürülerek açılan ateş sonucu olay yerinde şehit edildi.
Ali Gaffar Okkan’ın şehid edilmesinin ardından Türk istihbaratına bağlı operasyonel birlik 23.30 sırlarında Kuzey Irak topraklarına girip, oradaki kurumlara silahlı saldırıda bulunup geri Türkiye sınırına dönmüşlerdir. Bu sayede Ali Gaffar Okkan’ın şehid edilmesinin intikamı alınılması hedeflenmiştir.
Türk Jetinin Düşürülmesinin Ardından Yapılan Örtülü Operasyon
22 Haziran 2012 günü saat 11.57 sıralarında Doğu Akdeniz üstünde silahsız ve barış amaçlı uçan Türk Jeti Suriye tarafından düşürülmüş ve 2 pilotumuz şehid olmuştur. Türk jetinin düşürülmesinden sonra hem dünya gündemi, hem de Türkiye ve Suriye’nin gündemi bu olay olmuştur. Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamalar ve bu olay karşısında Türkiye’nin hiçbir şey yapmadan kenarda durması, günlerdir hem muhalefetin hem de halkın gündeminde önemli bir yer teşkil ediyordu.
Bugün öğle saatlerinde aldığımız bir haber üstüne Beşşar Esad’ın iki yardımcısı intihar saldırısıyla öldürülmüş. Suriye aylardır iç karışıklıklarla mücadele ediyor ve halkın demir yumruğu kırması bekleniyor. Halkın bu mücadelesinde başta Türkiye olmak üzere tüm Avrupa ve Birleşmiş Milletler destekliyor. Türkiye, Hatay’da oluşturduğu çadır kentlerle Esad’dan kaçanları sığınmacı olarak kabul ediyor ve bakıyor. Beşşar Esad ise bu durumdan oldukça rahatsızdı.
Hulasa-i Kelam, Esad uçağın düşürülmesinden önce Türkiye’nin bu tutumuna karşı ve iç politikasına karışmakla suçluyordu. 22 Haziran günü Esad, bu tutumunu net bir şekilde ortaya koyup, Türk jetini düşürdü. Türkiye bu olay karşısında örtülü operasyon yaptı ve Suriye’deki isyancılarla işbirliğine giderek bombalı saldırı eylemini gerçekleştirdi.
Örtülü operasyonların amacı dış politikayı desteklemektir. Bu maksatla iki temel düşünce göz önüne alınır. Öncelikle hedef ülkedeki politikacılar ve kamuoyunun farkında olmaması ya da doğrudan tepkisini almamak, diğer yandan yürütülen operasyonların niteliği bakımından gizlilik içinde yapılmasıdır. İkinci olarak operasyonları yürüten devlet, kendi kamuoyundan da bu faaliyetleri gizlemek ya da inkar etmemek durumundadır. Örtülü operasyonların en azından politik, ekonomik ve askeri olmak üzere üç kategoride toplayabiliriz. Diplomatik temaslar genelde büyük gizlilik içinde yürütülür ve devletlerarasındaki temaslardan diğer devletlerin haberdar olmamaları istenmez. Koruyucu güvenliğin ilk halkası istihbarata karşı koymadır. Rakip ülkeler üzerinde durum üstünlüğü sağlanmasının ve inisiyatifin elde bulundurulmasının yolu güvenilir bir istihbarata ve etkili istihbarata karşı koymaya dayanır. Örtülü operasyonların hukuki olarak ispatlanması ise, oldukça zordur.
Faydanılan Kaynaklar;
Sam C. Sarkesian, U.S. National Security: Policy Makers, Processes, and Politics
Sait Yılmaz, 21. Yüzyılda Güvenlik ve İstihbarat
Onur Öymen, Silahsız Savaş: Bir Mücadele Sanatı Olarak Diplomasi
Serhat Tezsever, Milli Güvenliğimiz İçinde İstihbarat
Haydar Çakmak, Türk Dış Politikasında 41 Kriz
Gökçen Çatlı, babam ÇATLI
