Dünya nüfusunun hızla artması, 2050 yılına kadar bugüne dek üretilenden daha fazla tarımsal ürün ihtiyacını ortaya çıkarıyor.
Bu devasa talebin karşılanmasında yapay zekâ teknolojileri giderek daha kritik hâle geliyor. Sulamadan ilaçlamaya, hava tahmininden zararlı tespitine kadar geniş bir alanda kullanılan yapay zekâ, üretkenliği artırırken kaynakların verimli kullanımına da imkân tanıyor.
İlk kullanım 1985’te başladı
Tarımda yapay zekâ uygulamalarının geçmişi 1985 yılına dayanıyor. Pamuk üretiminde gübreleme ve yabancı ot kontrolünde kullanılan simülasyon modeliyle başlayan süreç, günümüzde akıllı sensörler, nesnelerin interneti ve bulut bilişimle birleşerek modern tarımın temel unsurlarından biri hâline geldi. Türkiye’de de son 25-30 yıldır bu teknolojiler tarım ve hayvancılıkta uygulanıyor.
Bitkisel üretimden hayvancılığa katkı
Yapay zekâ destekli sistemler, ürün tahmini, üretim planlaması, zararlıların erken teşhisi, otomatik tarım makinelerinin yönetimi, otonom ilaçlama araçları ve modern sulama çözümleriyle öne çıkıyor. Hasat sonrası depolama, sınıflandırma ve atık yönetiminde de bu teknolojilerden yararlanılıyor. Hayvancılıkta ise hayvan davranışlarının takibi, hastalıkların erken teşhisi, yem-su dengesi, sağım robotları ve canlı ağırlık tahmininde yapay zekâ kullanımı yaygınlaşıyor.
Pazar büyüklüğü hızla artıyor
Küresel ölçekte tarımda yapay zekâ pazarının 2023’te 1,7 milyar dolar olduğu, 2028’de ise 4,7 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor. Yapay zekâ, gübre kullanımını yüzde 25 azaltma, toplam üretim giderlerinde yüzde 10 tasarruf sağlama potansiyeliyle dikkat çekiyor. Dijitalleşmenin desteklenmesiyle genç neslin yeniden tarıma yönelmesi de bekleniyor.
