Samsun Üniversitesi'nde rektörlük meselesi artık bir atama takvimi meselesi olmaktan çıktı.
Üniversitenin geleceği, akademik liyakat, yönetim anlayışı ve şehir siyasetinin kurumsal yapılar üzerindeki etkisi bakımından ciddi bir sınavla karşı karşıyayız.
7 Kasım'da Türkiye genelinde 11 üniversiteye rektör ataması yapıldı.
Samsun Üniversitesi ise bu listenin dışında kaldı.
Şimdi herkes aynı soruyu soruyor:
SAMÜ'ye neden rektör atanmadı?
Bu sorunun cevabını yalnızca Ankara'nın kapalı kapıları ardında aramak kolaycılık olur.
Samsun'daki siyasi aktörlerin tutumunu, üniversite içerisindeki yönetim tartışmalarını, adaylar hakkındaki iddiaları ve kurumsal güven meselesini birlikte değerlendirmek gerekiyor.
Çünkü ortada yalnızca kimin rektör olacağına ilişkin bir yarış yok.
Üniversitenin nasıl yönetileceğine ilişkin bir mesele var.
REKTÖRLÜK YARIŞINDA KULİS SAVAŞLARI
Samsun Üniversitesi'nde yeni rektörlük dönemi yaklaşırken adaylar, kulisler, siyasi temaslar ve birbirini takip eden iddialar gündemin merkezine yerleşti.
Adaylardan bazıları hakkında akademik unvanların elde edilme süreci, geçmiş idari görevler ve akademik etik konularında çeşitli iddialar kamuoyuna yansıdı.
Özellikle eski genel sekreterlik ve rektör yardımcılığı görevlerinde bulunan Prof. Dr. Salih Kesgin'in profesörlük sürecine ilişkin tartışmalar dikkat çekti.
Doçentlik unvanının 6 Mart 2018 tarihinde kazanıldığı, profesörlük kadrosu ilanının ise 28 Aralık 2022 tarihinde yayımlandığı belirtiliyor. Beş yıllık sürenin 6 Mart 2023 tarihinde dolduğu yönündeki hesaplama üzerinden profesörlük başvurusunun ve atamasının mevzuata uygunluğu sorgulanıyor.
Burada yapılması gereken, kişisel kanaatlerle hüküm vermek değil; ilgili mevzuatı, atama dosyasını ve resmî kayıtları incelemek.
YÖK ve ÜAK'ın önündeki mesele de tam olarak budur.
Bir akademik unvanın tartışmaya açılması, yalnızca o unvanı taşıyan kişiyi ilgilendirmez. Üniversitenin bütün akademik kadrolarının güvenilirliğini ilgilendirir.
E-POSTA İDDİALARI VE KURUMSAL GÜVEN
Meselenin bir başka boyutu da üniversitede geçmiş dönemde yaşandığı ileri sürülen elektronik posta hesaplarına yetkisiz erişim, akademisyenlere baskı ve mobbing iddiaları.
7-8 Ekim 2025 tarihlerinde yaşandığı belirtilen e-posta erişimi olayında, dönemin yöneticileri ve bazı akademisyenlerin hesaplarının hedef alındığı ileri sürülmüştü.
Bu iddialar yargıya ve ilgili idari mercilere taşınan tartışmalar arasında yer aldı.
Şimdi sorulması gereken şudur:
Bir üniversitede akademisyenler arasındaki güven zedelenmişse, idari soruşturmalar hakkaniyet tartışmalarına konu oluyorsa, geçmiş yönetim uygulamaları hakkında cevap bekleyen sorular bulunuyorsa yeni dönemin başlangıcı nasıl sağlıklı olacaktır?
Üniversite, kişisel hesaplaşmaların yürütüldüğü bir alan değildir.
Akademik özgürlük, yalnızca kürsüde konuşabilmek değildir. İtiraz edebilmek, soru sorabilmek, farklı düşünebilmek ve baskı hissetmeden bilim üretebilmektir.
ANKARA'DAKİ KARAR, SAMSUN'DAKİ DÜĞÜM
7 Kasım'da 11 üniversiteye atama yapılırken Samsun Üniversitesi'nin listede bulunmaması, şehirdeki siyasi uzlaşma tartışmalarını da yeniden alevlendirdi.
Samsun siyasetinin farklı adaylar üzerinde yoğunlaştığı, ortak bir isim etrafında uzlaşma sağlanamadığı ve mevcut yönetimin de sürece ilişkin etkisinin tartışıldığı yönünde iddialar var.
Ancak bunların hangisinin atamanın gerçekleşmemesinde etkili olduğunu gösteren resmî bir açıklama bulunmuyor.
Burada siyasete düşen görev, üniversiteyi kendi nüfuz alanı olarak görmek değil, akademik liyakatin önünü açmaktır.
Üniversite rektörlüğü, siyasi çevrelerin güç mücadelesi yapacağı bir makam değildir.
Bir şehrin üniversitesi, o şehrin ortak geleceğidir.
SAMSUN'UN KAYBEDECEK ZAMANI YOK
Samsun Üniversitesi, yalnızca bir yükseköğretim kurumu değildir. Şehrin bilim, teknoloji, sanayi, girişimcilik ve insan kaynağı bakımından geleceğe açılan kapılarından biridir.
Savunma sanayisinden havacılığa, teknolojiden girişimciliğe kadar pek çok alanda Samsun'un iddiası varsa üniversitesinin de bu iddiayı taşıması gerekir.
Bunun yolu ise rektörlük makamının kimin tarafından doldurulacağından önce, nasıl bir yönetim anlayışının hâkim olacağının belirlenmesinden geçiyor.
Samsun'un ihtiyacı, bir grubun diğer gruba üstünlük sağladığı bir rektörlük değişimi değil; kurumsal güveni yeniden tesis edecek, akademik üretimi artıracak, şehri üniversiteyle buluşturacak bir yönetim anlayışıdır.
Yeni rektör kim olursa olsun, öncelikle geçmiş dönemin cevap bekleyen sorularını aydınlatabilecek cesarete ve kurumsal tarafsızlığa sahip olmalıdır.
Elbette bu, peşinen suçlu aramak anlamına gelmez. İddiaların bağımsız biçimde incelenmesi, haklı olanın hakkının teslim edilmesi, haksız olanın da hukuk çerçevesinde hesap vermesi anlamına gelir.
MINTIKA'NIN HÜKMÜ
Bir üniversitenin en büyük sermayesi binaları, bütçesi, makamları veya protokol sıralaması değildir. En büyük sermayesi itibarıdır.
İtibar ise unvan dağıtmakla değil, liyakati korumakla kazanılır.
Samsun Üniversitesi'nin rektörlük düğümü Ankara'da çözülebilir. Fakat üniversitede biriken güven sorunları yalnızca bir atama kararnamesiyle çözülemez.
Samsun siyaseti de üniversite yönetimi de artık şu gerçeği görmelidir:
Rektörlük koltuğuna kimin oturacağı kadar, o koltuğa hangi liyakatle oturacağı da önemlidir.
Çünkü üniversite birilerinin makamı değil, Samsun'un geleceğidir.
Mıntıka, koltuğun peşinde değil; o koltuğun hakkını verecek yönetim anlayışının peşindedir.