İlk yedi haftada bir galibiyet, bir beraberlik ve beş mağlubiyetle dört puanda kaldı. Teknik direktör Thorsten Fink de maç sonrasında takımda özgüven eksikliği bulunduğunu söyledi.
Samsunspor’un bugün yaşadığı sıkıntıyı yalnızca beş maçlık mağlubiyet serisine bağlamak, meselenin görünen yüzüyle yetinmek olur. Futbolda kötü sonuçlar alınabilir, teknik adamlar yanılabilir, transferler beklentileri karşılamayabilir.
Asıl mesele, işler yolunda gitmediğinde bir kulübün kendi aklını ne kadar koruyabildiğidir.
Samsunspor, Trabzonspor karşısında aldığı 3-0’lık mağlubiyetle yeni bir tartışmanın içine girdi. Üst üste beş yenilgi, dört puan ve giderek aşınan bir özgüven… Bunlar sıradan istatistikler değildir. Sahadaki sonuçlar, kulübün geleceğine dair kaygıları da beraberinde getiriyor.
Peki, Samsunspor nasıl kurtulur?
Önce şunu kabul etmek gerekir: Samsunspor’u yalnızca bir teknik direktörün eline bırakmak da bütün sorumluluğu futbolculara yüklemek de kolaycılıktır. Futbol, sahada oynanır; fakat sahadaki oyunun şartları saha dışında hazırlanır. Kadro mühendisliğinden teknik tercihlere, yönetim anlayışından takım içindeki ilişkilere kadar her unsur sonucu etkiler.
Mesele, suçlu bulmak değil, sorunun kaynağını bulmaktır.
Teknik direktör meselesi, daha büyük meselenin parçasıdır
Thorsten Fink’in Samsunspor’daki geleceği tartışılıyor. Böyle bir dönemde teknik direktörün görevde kalması veya ayrılması elbette yönetimin değerlendireceği bir konudur. Ancak kararın ölçüsü tribünlerin öfkesi yahut kamuoyunun anlık tepkisi olmamalıdır.
Yönetim şu sorulara açık cevaplar aramalıdır: Takım, teknik direktörün istediği futbolu oynayabilecek oyunculardan mı kuruldu? Transfer edilen futbolcularla hedeflenen oyun arasında uyum var mı? Antrenmanlarda görülen eksiklikler maçlara neden yansıyor? Takımın fiziksel durumu, savunma organizasyonu ve hücum üretkenliği hangi seviyede?
Bu sorular cevaplanmadan yapılacak bir teknik direktör değişikliği, sorunu çözmek yerine yalnızca adresini değiştirebilir.
Öte yandan bir teknik direktöre uzun vadeli sözleşme yapılmış olması da başarısız sonuçlar karşısında sınırsız bekleme hakkı doğurmaz. Sözleşme, kulübün geleceğe ilişkin niyetini gösterir; sahadaki performansın değerlendirilmesine engel değildir. Esas olan, sabırla denetimi birbirinden ayırabilmektir.
Futbol aklı, sonuçlardan önce gelir
Bir kulüp her transfer döneminde yeniden yapılanıyor, her kötü seride oyun anlayışını değiştiriyor ve her yenilgide yeni bir kurtarıcı arıyorsa orada istikrardan söz etmek güçleşir.
Samsunspor’un ihtiyacı, sezon başında belirlenen hedeflerle mevcut kadronun imkânlarını karşılaştıran ciddi bir futbol değerlendirmesidir. Hangi oyuncu hangi görevi yerine getirecek, takım nerede baskı kuracak, top kaybedildiğinde nasıl savunma yapacak, rakibin baskısı karşısında nasıl çıkacak?
Bunlar futbolun temel sorularıdır. Cevapları sahada görünmüyorsa yalnızca taktik tahtasında kalmış bir oyun planının takıma faydası sınırlıdır.
Kadroda gençlere yer vermek elbette değerlidir. Ancak genç oyuncuları kazanmak, onları zor zamanlarda hazırlıksız biçimde sahaya sürmekten ibaret değildir. Genç futbolcuya güvenmek kadar onu koruyacak bir takım düzeni kurmak da gerekir.
Şehrin desteği, yönetimin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz
Samsunspor, bu şehrin ortak heyecanlarından biridir. Tribünlerdeki sevinç de üzüntü de futbolun ötesinde bir anlam taşır. Fakat kulübe bağlılık, her kararı sorgusuz sualsiz desteklemek değildir. Gerçek sahiplenme, yanlışların konuşulabilmesini de gerektirir.
Taraftarın öfkesi anlaşılabilir. Üst üste gelen mağlubiyetler karşısında eleştiri kaçınılmazdır. Ancak hakaretin, kişisel hesaplaşmaların ve ölçüsüz suçlamaların kulübe bir faydası yoktur. Aynı şekilde eleştiriyi düşmanlık saymak da doğru değildir.
Yönetim, taraftara yalnızca iyi günlerde seslenmemeli; kötü günlerde de neyin yanlış gittiğini, hangi tedbirlerin alındığını ve bu tedbirlerin hangi ölçütlerle değerlendirileceğini anlatmalıdır. Şeffaflık, güveni yeniden kurmanın ilk şartlarından biridir.
Samsunspor’un kurtuluş reçetesi
Öncelikle kısa vadeli hedef, takımın yeniden mücadele edebilen bir yapıya kavuşması olmalıdır. Savunmadaki dağınıklığın giderilmesi, bireysel hataların azaltılması, takım boyunun kısaltılması ve oyuncular arasındaki yardımlaşmanın güçlendirilmesi gerekir.
Ardından teknik heyetin oyun planı, kadronun özellikleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Futbolcuların görevleri netleşmeli, formayı hak eden oyuncular adaletli bir rekabet içinde belirlenmeli ve takımın saha içindeki sorumlulukları açıkça ortaya konmalıdır.
Yönetim ise kararlarını günlük tartışmalarla değil, ölçülebilir hedeflerle yürütmelidir. Alınan sonuçlar kadar oyunun gelişimi, savunma güvenliği, gol üretme kapasitesi ve takımın baskı altında verdiği tepkiler de izlenmelidir. Elbette futbolun nihai ölçüsü sonuçtur; ancak sonuçları kalıcı kılacak olan doğru süreçtir.
Bütün bunların yanında Samsunspor’un mali ve idari yapısının sürdürülebilirliği de unutulmamalıdır. Birkaç maçın heyecanıyla alınan kararlar, kulübün uzun vadeli geleceğini belirlememelidir.
Mesele yalnızca ligde kalmak değil
Samsunspor’un bugün önündeki en acil görev, kötü gidişi durdurmak ve puan kazanmaya başlamaktır. Fakat mesele bundan ibaret değildir. Her krizden sonra başa dönmek zorunda kalan bir kulüp, günü kurtarsa da geleceğini güvence altına alamaz.
Samsunspor’un kurtuluşu bir kişinin istifasına, bir futbolcunun gönderilmesine veya tek bir galibiyete bağlanamaz. Bunlar gerektiğinde başvurulabilecek kararlar yahut sonuçlar olabilir; fakat tek başlarına bir sistem oluşturmazlar.
Şehir, kulübünden yalnızca galibiyet istemiyor. Mücadelesine inanabileceği, kararlarının arkasındaki mantığı görebileceği ve yarına ilişkin güven duyabileceği bir takım istiyor.
Samsunspor’un yeniden ayağa kalkması mümkündür. Bunun yolu, öfkeyle verilen kararlardan değil, hatalarla yüzleşmekten; günü kurtaran hamlelerden değil, sağlam bir futbol aklı kurmaktan geçer.
Çünkü bir kulübü asıl kriz, mağlubiyet değil; mağlubiyetten ders çıkaramamak tüketir.
Samsunspor’un şimdi ihtiyacı olan şey, yeni bir günah keçisi değil, sahada karşılığı bulunan bir kurtuluş planıdır.
Samsunspor’u ele alan bir yazıda Yüksel Yıldırım’ın rolünü tartışmadan geçmek, meselenin önemli bir tarafını eksik bırakır.
Çünkü kulübün geleceğine ilişkin kararlar konuşulurken başkanın ve yönetim anlayışının sorumluluğu da konuşulmalıdır.
Burada eleştirinin hedefi şahsın kendisi değil, kulübün yönetilme biçimi, karar alma süreçleri ve başarısızlık karşısındaki tutumu olmalı. Yüksel Yıldırım’ın kulübe yaptığı yatırımlar ile bugün ortaya çıkan sportif tablo birbirinden ayrı değerlendirilmemeli; biri diğerini eleştiriden muaf tutmamalıdır.
Yüksel Yıldırım’ın da kendine sorması gereken sorular var
Samsunspor’un kurtuluşunu konuşurken Başkan Yüksel Yıldırım’ın sorumluluğunu kenara koyamayız. Kulübe sağlanan maddi imkânlar, yapılan yatırımlar ve sportif hedefler elbette önemlidir. Fakat başkanlığın sorumluluğu, yalnızca kaynak sağlamak ve hedef açıklamakla sınırlı değildir.
Trabzonspor derbisi öncesinde Yıldırım’ın rakibin oyun sistemini bildiğini, kadro bakımından avantajlı olduğunu ve Samsunspor tribünlerinin şimdiden mağlup göründüğünü söylemesi, üzerinde düşünülmesi gereken bir yönetim dili ortaya koydu.
Elbette bir başkanın endişelerini dile getirmesi yanlış değildir. Ancak böylesine kritik bir karşılaşma öncesinde takımın ve taraftarın ihtiyacı, rakibin üstünlüklerini sıralayan bir söylemden ziyade, kendi takımının hangi planla mücadele edeceğini ortaya koyan bir güven mesajıdır.
Burada asıl mesele, bir açıklamanın tek başına mağlubiyete sebep olduğunu iddia etmek değildir. Mesele, kulüp yönetiminin zor zamanlarda nasıl bir dil kurduğu ve sorumluluğu nasıl paylaştığıdır.
Yüksel Yıldırım şu sorulara cevap vermelidir: Sportif yapılanmanın hedefleriyle sahadaki sonuçlar arasındaki mesafe neden açıldı? Transfer tercihleriyle teknik heyetin oyun anlayışı arasında yeterli uyum sağlandı mı? Futbol direktörlüğü, teknik heyet ve yönetim arasındaki görev dağılımı ne kadar açık? Kulübün başarısı kadar başarısızlığının hesabı da aynı açıklıkla verilebiliyor mu?
Başkanın futbolcuları veya teknik direktörü eleştirmesi, kendi kararlarının değerlendirilmesi gereğini ortadan kaldırmaz. Yönetim, kadroyu oluşturur; teknik kadroyu belirler; hedefleri koyar ve bu düzenin işleyişini denetler. Dolayısıyla sportif başarısızlığın bütün yükünü sahadaki isimlere bırakmak doğru bir yaklaşım olmaz.
Yüksel Yıldırım’ın Samsunspor’a yapabileceği en büyük katkı, her krizde yeni bir çıkış cümlesi kurmak değil, kulübün kişilere bağlı kalmadan işleyecek sağlam bir futbol yönetimi oluşturmasını sağlamaktır.
Samsunspor’un kurtuluşu, başkanın tek başına her kararı vermesinde değil; doğru insanlarla, açık sorumluluklarla ve denetlenebilir bir sistemle yönetilmesindedir. Başkanlık makamının gücü, eleştiriden muaf olmaktan değil, eleştiriyi kurumsal gelişime dönüştürebilmekten gelir.