VEYA
CALVİNO’NUN GÖRÜNMEYEN KENTLERİ ÜZERİNE
Her yer talan edilmiş, her tarafta bir kalkışma var. Bu yollar kanla çizildi dostum, bu kaldırımlarda gördüğün hayaletler henüz tarihten umudunu kesmemiş kahramanlardan kalma. O köşe başındaki kafatası sadece geçmişi hatırlatmaz biliyor musun? Hayat baygın bir örtüdür bütün geçmişler üzerine, şunu bil ki, insan ancak yorulmaya başlayınca şehir olur. Yorulmanın bilgeliğe en yakın durduğu yer, senin o beyaz sakalların dostum. Sen o burçlardan sarkınca kelime oluyorsun.
Su gibi, toprak gibi bir hava, bir o kadar da mağdur. Durulmayan bir pişmanlık geçiyor gökyüzünden. Her elini uzattığında tuttuğunu zannettiğin yıldız, kendi içinden kopardığın duygu kırıntıları. İçini ne kadar derinleştirirsen o kadar büyüyor şehir. Buna sevinmelisin, artık bu senin olma biçimin.
Calvino’nun şehirleri bunlar, o kadar gerçekler ki hepsi yalana bulaşmış, hiçbirinin yeryüzü karşılığı yok. Hepsinde bir kalem darbesi var, kimi ortasından çizilmiş, kimi ikmale kalmış, kimi de bir yarısını bir yarısına emanet etmiş şehirler bunlar. Herkesin aldanışı kadar gerçek, hiç kimsenin olmayacak kadar hayaller. Her kelime bir delik açmış surlarda, şehir delik deşik olmuş ve her delikten bir yıldız süzüyor içeriyi. Sen kimsin dostum burada yabancılara yer yok. Herkes kendi kitabını yanına alsın. Söylenecek sözlerin istif edileceği bir başka yer yok bu şehirde. Bak, surları kelimelerle örebilirsiniz, yürekleri de sevgiyle. Ama ya gerçekler. Gerçek, bazen kelimelerden taşıp bambaşka bir şey hâline geliyor. Bak anlaşmamız lazım, bir kere gerçeği terennüm eden kim? Marco Polo mu yoksa Kubilay Han mı? Kelimenin başladığı yerle bittiği yerdeki duruş aynı duruş değil, Kubilay Han’da görünenin Marco Polo’da aynı şekliyle görünmediği gibi. Halbuki bütün bunların ötesinde; her sözün dönemecinde Marco Polo’dan Kubilay Han’a giden yolun her köşebaşında İtalo Calvino yok mu?
Kubilay Han; “Tüm amblemleri tanıdığım gün,” diye sordu Marco’ya “imparatorluğuma sahip olabilecek miyim nihayet?”
