Programdaki AB katkısının toplamı 238 milyon 300 bin avroyu aşıyor.
Türkiye ile Avrupa Komisyonu arasında yürütülen Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) kapsamındaki 2016 Yılı Türkiye Yıllık Eylem Programı'na ilişkin Finansman Anlaşması'nın 4 No'lu Zeyilnamesi Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylandı.
7 Eylül 2026 tarihli ve 11778 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 8 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Kararla, Türkiye Cumhuriyeti adına 15 Mayıs 2026 tarihinde Ankara'da imzalanan zeyilnamenin, Avrupa Komisyonu ile yürütülen finansman anlaşmasının yeni şartlarını içerecek şekilde yürürlüğe girmesinin önü açıldı.
TOPLAM PROGRAM BÜYÜKLÜĞÜ 373 MİLYON AVROYU AŞIYOR
Programın ana bölümünde toplam maliyet 369 milyon 307 bin 706 avro, Avrupa Birliği katkısı ise 233 milyon 900 bin avro olarak belirlendi.
Ayrıca ikinci mali kalemde toplam 4 milyon 400 bin avroluk finansman yer alırken, söz konusu tutarın tamamının AB katkısından oluştuğu belirtildi.
Böylece belgede yer alan toplam mali büyüklük yaklaşık 373 milyon 707 bin avroya, Avrupa Birliği'nin toplam katkısı ise 238 milyon 300 bin avroya ulaştı.
YARGIDAN İÇİŞLERİNE, SAĞLIKTAN EĞİTİME GENİŞ PROGRAM
Zeyilname kapsamında güncellenen program, yalnızca tek bir alana yönelik mali destekten oluşmuyor.
Demokrasi ve yönetişim, yargı, içişleri, eğitim ve burs programları, kamu sağlığı ile Avrupa Birliği fonlarının daha etkin kullanılmasına yönelik çalışmalar yer alıyor.
Programın dikkat çeken başlıklarından biri de Jean Monnet Burs Programı oldu. Türkiye'den öğrenciler, kamu görevlileri ve ilgili kesimlerin Avrupa Birliği müktesebatıyla bağlantılı eğitim ve uzmanlaşma faaliyetlerine katılımının desteklenmesi hedefleniyor.
YARGI VE İÇİŞLERİ ALANINDA ULUSLARARASI KURULUŞLAR DEVREDE
Belgede yer alan düzenlemeye göre, Yargı Eylemi kapsamındaki bazı faaliyetler Avrupa Konseyi ile dolaylı yönetim yöntemiyle yürütülecek.
İçişleri alanında öngörülen faaliyetlerden bir bölümünün ise Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile yürütülmesi planlanıyor.
Bu durum, program kapsamındaki projelerin yalnızca Türkiye ile Avrupa Birliği kurumları arasında değil, Avrupa Konseyi ve Birleşmiş Milletler sistemindeki uluslararası kuruluşların da dahil olduğu geniş bir uygulama ağı içerisinde gerçekleştirileceğini ortaya koyuyor.
COVİD-19 VE HALK SAĞLIĞI ACİL DURUMLARI DA PROGRAMDA
Zeyilnamenin öne çıkan başlıklarından biri de halk sağlığı oldu.
Program kapsamında, Covid-19 ve diğer halk sağlığı acil durumlarına karşı ulusal kapasitelerin güçlendirilmesine yönelik faaliyetlere yer verildi.
Söz konusu çalışmaların Dünya Sağlık Örgütü ile dolaylı yönetim yöntemi kapsamında yürütülmesi öngörülüyor.
2016 PROGRAMINA 2026'DA YENİ DÜZENLEME
Onaylanan belge, 2016 yılı Türkiye Yıllık Eylem Programı'nın tamamen yeni bir anlaşması niteliğinde değil.
Söz konusu program için daha önce yapılan değişikliklerin ardından Finansman Anlaşması bu kez 4 No'lu Zeyilname ile yeniden güncellendi.
Belgeye göre ana finansman anlaşması ilk olarak Avrupa Komisyonu ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasında 22 Aralık 2017 tarihinde imzalandı. Anlaşma daha sonra farklı tarihlerde yapılan zeyilnameler ve yazışmalarla revize edildi.
Türkiye'nin 2025 yılında yaptığı değişiklik talebinin ardından hazırlanan son düzenleme, Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanarak yeni bir aşamaya taşındı.
UYGULAMA SÜRECİ UZUN YILLARA YAYILACAK
Program kapsamındaki bazı faaliyetlerin uygulanması ve mali işlemlerinin uzun bir zaman dilimine yayılması öngörülüyor.
Belgede, farklı küresel taahhütler bakımından operasyonel uygulama ve Finansman Anlaşması'nın tamamlanmasına ilişkin sürelerin yıllar sonrasına uzandığı görülüyor.
Bu yönüyle onaylanan zeyilname, yalnızca kısa vadeli bir mali yardım paketi değil; Türkiye'nin demokrasi, kamu yönetimi, yargı, içişleri, eğitim ve halk sağlığı alanlarındaki çeşitli projelerini kapsayan uzun vadeli bir Avrupa Birliği finansman çerçevesi niteliği taşıyor.
JEAN MONNET BURS PROGRAMI NEDİR?
Jean Monnet Burs Programı, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne uyum ve üyelik süreci çerçevesinde, AB hukuku, AB politikaları ve AB müktesebatı konusunda uzman insan yetiştirmeyi amaçlayan, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen bir burs programıdır.
Program 1990 yılından beri uygulanıyor. Bursu kazanan kişiler, AB üyesi ülkelerdeki üniversitelerde veya eşdeğer eğitim kurumlarında 3 ila 12 ay süreyle lisansüstü eğitim ya da araştırma yapabiliyor. Eğitim konularının doğrudan Türkiye'nin AB'ye uyum süreci ve AB müktesebatıyla ilgili olması gerekiyor.
Burs kapsamında, dönemin şartlarına göre genel olarak:
• Eğitim veya öğrenim ücretleri,
• Yaşam ve konaklama giderleri,
• Ulaşım,
• Vize ve pasaportla ilgili bazı giderler,
• Sigorta,
• Kitap ve akademik çalışma masrafları karşılanabiliyor.
Programa kamu çalışanları, özel sektör çalışanları, üniversitelerin akademik ve idari personeli ile son sınıf lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri başvurabiliyor. Güncel 2027-2028 dönemi kapsamında yaklaşık 170 kişiye burs verilmesi planlanıyor.
JEAN MONNET KİMDİR?
Jean Omer Marie Gabriel Monnet (1888–1979), Fransız siyaset ve ekonomi danışmanıdır. Avrupa Birliği fikrinin tarihsel mimarlarından ve Avrupa bütünleşmesinin kurucu isimlerinden biri kabul edilir.
Monnet'nin temel düşüncesi şuydu:
Avrupa ülkeleri sürekli siyasî ittifaklar kurup bozmak yerine, ekonomik çıkarlarını ortaklaştırırsa savaş ihtimali azalır.
İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa'nın yeniden inşası sürecinde önemli rol oynadı. Özellikle 9 Mayıs 1950 tarihli Schuman Deklarasyonu'nun fikrî mimarlarından biri olarak kabul edilir. Bu planla Fransa ve Almanya başta olmak üzere Avrupa'nın kömür ve çelik üretiminin ortak bir yapı altında toplanması önerildi.
Bu girişim daha sonra Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nun kurulmasına yol açtı. Bugünkü Avrupa Birliği'nin ilk kurumsal adımlarından biri kabul edilen süreç de buradan gelişti. Jean Monnet, 1952-1955 yılları arasında bu yapının yürütme organının ilk başkanlığını yaptı.
Kısaca:
Jean Monnet Burs Programı'nın adı neden Jean Monnet?
Çünkü programın amacı da Monnet'nin temsil ettiği Avrupa bütünleşmesi fikriyle bağlantılıdır: Türkiye'de AB konusunda uzman kişiler yetiştirmek, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki kurumsal ve akademik ilişkileri geliştirmek.
Dolayısıyla Jean Monnet Bursu, sıradan bir "yurt dışında yüksek lisans bursu" değildir.
Temel amacı, Türkiye'nin Avrupa Birliği müktesebatını bilen uzman insan kaynağını artırmaktır.
