Güzel ahlâkın insanlara faydası olduğu gibi kötü ahlâkın da ferde, aileye ve topluma pek çok zararları vardır. Yüce Allah şöyle buyurur: “Kim iyi iş yaparsa faydası kendinedir, kim de kötülük yaparsa zararı yine kendinedir…” (Casiye, 45/15) İyi işler yapanlar dünya ve âhirette onun faydasını görcek ve kötü işler yapanlar da onun zararını görecektir.
Peygamberimiz de güzel ahlâkın faydaları ve kötü ahlâkın zararları hakında şöyle buyurur: “Kıyâmet gününde mü’minlerin mizanında güzel ahlâktan daha ağır bir şey bulunmaz. Allah Teâlâ çirkin işler yapan kötü huylu ve kötü sözler söyleyen kimseyi sevmez.” (Ebû Dâvud, Edeb 8); “Ahlâksızlık bulunduğu şeyi çirkinleştirir; hayâ ise bulunduğu şeyi süsler.” (Tirmizî, Birr 47); “İki haslet vardır ki mü’minde bir arada bulunmazlar: Cimrilik ve kötü ahlak.” (Tirmizi, Birr 41)
Peygamberimiz şöyle duâ etmiştir: “Allah’ım, bozgunculuktan, nifaktan ve kötü ahlâktan sana sığınırım.” (Nesâî, İstiâze 21) Peygamberimiz duâlarında kötü ahlâktan Allah’a sığınmıştır. Bu sebeple İslâm ahlâkı iyi sayılan şeylerin yapılmasını, kötü sayılan şeylerden de kaçınılmasını istemektedir. Çünkü İslam ahlâkına göre iyilik insanı huzur ve mutluluğa, kötülük ise zarara, üzüntü ve mutsuzluğa götürürmektedir.
Dolayısıyla kötü ahlâkın zararlarını kısaca şu şekilde sıralayabiliriz:
· Kötü ahlâk kişiye dünya ve âhirette maddî mânevî zarar verir.
· Allah Tâlâ kötü ahlâklı kişiyi sevmez ve ceza olarak onu âhirette cehenneme koyar.
· Hz. Peygamber (s.a.s.) de kötü ahlâklı kişiyi sevmez ve âhirette ondan uzak durur.
· Diğer insanlarla olduğu gibi aile fertleriyle de iyi geçinmeye manidir.
· Çevresindekiler tarafından da sevilmez ve ona güvenilmez.
· İnsanlar arasında yakınlık, sevgi, saygı ve dostluk görmez.
· Üstün bir karektere, yüksek bir şahsiyete sahip olmadığı için, insanlar arasında itibarı olmaz.
· İyiliklerden, güzel ahlâktan uzak tutar, kötülüklere yöneltir.
· Kötü ahlâk insanlara maddî ve mânevî zarar verdiği için, insanlar tarafından dışlanır.
· Kötü ahlâk kişiyi, yalnız, dostsuz, arkadaşsız bırakır.
· Kötü ahlâk, cennete girmeye engeldir.
· Kötü huy kişiyi cehenneme sürükler.
· Kötü ahlâklı fert doğru, dürüst, güvenilir kişi olmadığı için yakınları, arkadaşları, tanıdıkları tarafından sevilmez, takdir, iyilik ve ilgi görmez, bu da ona sıkıntı ve üzüntü verir. Çünkü kötü ahlâk insanın vicdanını rahatsız eder ve sıkıntısını ve üzüntüsünü artırır.
· İnsanların arasını açan, üzen, huzurunu bozan; yalan, iftira, gıybet, dedikodu, kıskançlık, haddi aşmak, sözünde durmamak, cimrilik gibi kötü huyların maddî mânevî zararları çoktur.
· Kişi kötü ahlâklı olup, nefisinin kötü isteklerini yerine getirdiğinde kendine maddî mânevî zarar verdiğini anlamalıdır.
· Dünya ve ahrette mutlu, huzurlu olmak istiyorsak; kötü ahlâklı değil, güzel ahlâk sahibi olmaya özen gösterelim!