Partinin çözüm modelinde, bir "Hakikat ve Adalet Komisyonu" kurulması zorunluluk olarak vurgulanıyor.
HAKİKAT KOMİSYONU VE YAS HAKKI
Dem Parti’nin teklifinde, yeni bir toplumsal sözleşme aşamasına geçilebilmesi için TBMM bünyesinde veya bağımsız bir Hakikat ve Adalet Komisyonu kurulması gerektiği belirtiliyor. Sürecin kalıcı bir çatışmasızlığa evrilmesi için mağdurların "yas hakkına" saygı duyulması gerektiği ifade edilirken; toplu mezarların açılması, kimliklendirme çalışmalarının yapılması ve yurt dışındaki cenazelerin ailelerine teslim edilmesi talep ediliyor.
CUMARTESİ ANNELERİ VE GÖZALTINDA KAYIPLAR
BM raporlarına atıfta bulunan Dem Parti, Türkiye’nin gözaltında kayıplarla yüzleşmesi gerektiğini savunuyor. Bu kapsamda şu öneriler öne çıkıyor:
Gözaltında kayıpların "insanlığa karşı suç" kapsamına alınması ve zamanaşımının kaldırılması.
BM Zorla Kaybedilmeye Karşı Uluslararası Sözleşme’nin imzalanması.
Galatasaray Lisesi önündeki meydanın resmen "Cumartesi Anneleri Meydanı" olarak isimlendirilmesi.
FAİLİ MEÇHULLER VE CEZASIZLIK POLİTİKASI
Susurluk ve TBMM araştırma komisyonu raporlarına dikkat çekilen teklifte, bölgede yaşanan ağır ihlallerin faillerine yönelik "yaygın cezasızlık" pratiğinin sona erdirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Failler hayattaysa ceza adaletinin, hayatta değilse onarıcı adalet mekanizmalarının işletilmesi gerektiği savunuluyor.
DİYARBAKIR 5 NO'LU CEZAEVİ "UTANÇ MÜZESİ" OLACAK
Hafıza mekânlarının oluşturulması kapsamında, 12 Eylül darbesinin sembol merkezlerinden olan Diyarbakır 5 No’lu Askerî Cezaevi’nin bir "Utanç Müzesi"ne dönüştürülmesi öneriliyor. Ayrıca, bölgedeki toplu mezar alanlarının mezarlık statüsüne kavuşturularak suçların görünür kılınması hedefleniyor.
ŞEYH SAİD VE SEYİT RIZA'NIN MEZAR YERLERİ AÇIKLANSIN
Partinin en dikkat çeken taleplerinden biri de Kürt halk ve inanç önderlerinin mezar yerlerine ilişkin oldu. Teklifte; Şeyh Said, Seyit Rıza ve Said-i Kürdî (Bediüzzaman Said Nursi) gibi isimlerin mezar yerlerinin açıklanmasının toplumsal barış için temel bir talep olduğu ifade edildi.
Ayrıca Alevi, Ezidi ve Süryani toplumlarına ait inanç merkezlerinin yerel yönetimler aracılığıyla ilgili topluluklara iade edilmesi gerektiği belirtildi.
