Bugün sosyal medyada hızla dolaşan “Che Gazze’de fedailerle buluştu, gerilla eğitimi verdi” iddiaları, gerçekte ne kadar doğru?
Tarih: 18-19 Haziran 1959
Yer: O dönemde Mısır yönetimi altında olan Gazze Şeridi
Che Guevara, Fidel Castro’nun talimatıyla 3 aylık bir “Üçüncü Dünya turu” kapsamında Mısır’a gelmişti.
Ziyaretin asıl amacı ticari anlaşmalar yapmak ve özellikle Küba şekeri satmaktı.
Gazze’ye gelişi sadece 24 saat sürdü.
Şati ve Bureyc mülteci kamplarını kısa bir tur attı.
Filistinli gerilla savaşçılarıyla hiçbir temas kurmadı. Fedai liderlerden tek bir kişi bile ziyarette yoktu.
Akşam yemeğini BM Barış Gücü’nün Brezilya birliğiyle yedi.
Mısır basını ziyareti neredeyse tamamen görmezden geldi; yalnızca bir-iki küçük haber ve tek bir fotoğraf yayımlandı.
Mısır yönetimi, henüz dünya çapında tanınmayan bu “sakallı Kübalı”ya pek önem vermedi.
Aynı günlerde Etiyopya İmparatoru Haile Selassie’nin ziyareti manşetleri süslüyordu.
Tek kalan kanıt:
Wikimedia Commons’ta bulunan tek orijinal fotoğraf: Che Guevara, Gazze’nin Mısır Valisi Korgeneral Ahmed Salim’in konağında, elinde puro yok, gülümsemesi mütevazı.
Peki ikonlaşma nasıl oldu?1959’da kimse Che’yi ciddiye almazken, sadece 5-6 yıl sonra durum tamamen tersine döndü:
1964’te BM kürsüsünde Filistin halkına açık destek verdi.
1960’ların ikinci yarısında FKÖ ile yakın ilişki kurdu.
Özellikle 1967’den sonra Gazze’de sol eğilimli Filistin gerillaları (FHKC) Che’nin gerilla teorisini benimseyerek “Gazze’nin Guevara’sı” lakaplı Muhammed el-Esved önderliğinde uzun soluklu bir direniş başlattı.
Che’nin 1967’de öldürülmesinden sonra Gazze sokaklarında posterleri asıldı, çocuklara “Guevara” adı verildi.
Evet, Che Guevara gerçekten 1959’da Gazze’ye gitti.
Ama o gün ne gerilla eğitimi verdi, ne de Filistin direnişinin liderleriyle gizli toplantılar yaptı.
O, henüz küresel bir ikon olmayan, şeker satmaya çalışan genç bir devrimciydi.
Bugün Gazze’de gördüğümüz Che posterleri ve “Che Gazze’deydi” efsanesi, aslında 1959’daki o 24 saatlik sessiz ziyaretten değil; 1960’ların sonunda Filistinli devrimcilerin Che’yi kendi mücadelelerinin sembolü haline getirmesinden doğdu.
Kısacası:
Che Gazze’ye gitti, evet.
Ama efsane, Che’nin ziyaretinden değil; Filistinlilerin onu sonradan “evlat edinmesinden” doğdu.
Kaynak: notevenpast.org
