Baş ağrısı mı? "Geçer" deriz. Uyuşma mı? "Yanlış oturmuş olmalıyım" deriz. Denge sorunu mu? "Yorgunluktur" deriz.
Ve çoğu zaman haklıyızdır — bu şikayetlerin büyük çoğunluğu gerçekten geçer, gerçekten yorgunluktan kaynaklanır. Ama bazıları geçmez. Ve o "bazıları" için zamanında doğru uzmana gitmek bazen her şeyi değiştirir.
Beyin ve sinir cerrahisi, kulağa çok ağır gelen ama aslında düşündüğümüzden çok daha geniş bir alanı kapsayan bir uzmanlık dalı. Sadece "beyin ameliyatı" değil — omurga sorunları, sinir sıkışmaları, hareket bozuklukları, damar hastalıkları ve daha fazlası bu alanın içine giriyor.
Peki hangi belirtiler bu uzmana gitmeyi gerektiriyor?
"Hayatımın en kötü baş ağrısı" cümlesi
Baş ağrısının her türlüsü beyin cerrahisini ilgilendirmiyor. Ama bir türlüsü ilgilendiriyor: daha önce hiç yaşamadığınız şiddette, aniden gelen, "başıma biri vurdu" hissi yaratan ağrı.
Bu tür ani ve şiddetli baş ağrısı beyin kanamasının belirtisi olabilir — ve müdahale edilmediğinde kalıcı hasara ya da daha ağır sonuçlara yol açabilir. Sabahki gibi değil, çok farklı bir ağrıysa beklememek gerekiyor.
Kolda, bacakta ya da yüzde ani uyuşma veya güçsüzlük
Özellikle vücudun bir tarafında. Özellikle aniden başladıysa.
Uyuşukluk, yorgunluk, yüzün bir kısmında hareketsizlik ya da kayma, baş dönmesi, konuşma ve anlama güçlüğü beyin damar hastalıklarının belirtileri arasında sayılıyor. Bu belirtiler geçici olarak da yaşanabiliyor — ve geçti diye önemsiz saymak hata. Geçici iskemik atak denen durum, ciddi bir inmenin habercisi olabiliyor.
Uzun süren ya da giderek artan boyun ve bel ağrısı
Her bel ağrısı beyin cerrahını gerektirmiyor. Ama ilaç ve fizyoterapiye rağmen geçmeyen, bacağa yayılan, gece uyutmayan ağrılar farklı bir hikaye.
Sinir sıkışması sonucu his kaybı, güçsüzlük ve ağrı yaşayan hastalar cerrahi müdahaleye aday olabiliyor — bu durum özellikle omurga kaynaklı sinir baskılarında söz konusu. "Fıtık ameliyatı" dediğimiz prosedürler de bu uzmanlık alanı içinde yer alıyor.
Titreme — özellikle ellerde
Yaşlılığa bağlamak kolay. Ama tedavi edilebilir bir nedenin işareti de olabilir.
Titreme hastalığı olarak bilinen esansiyel tremor, el, kol veya vücudun diğer kısımlarının titremesiyle ortaya çıkan bir hastalık. Parkinson'da da titreme öne çıkan belirtilerden biri. Her ikisinde de ileri vakalarda beyin cerrahisi seçenekleri devreye girebiliyor — beyin pili bunların en bilineni.
Denge bozukluğu ve yürüme güçlüğü
Özellikle yaşlılarda "düşüyor, yaşlılık işte" diye geçiştirilen bu tablo bazen farklı nedenlere işaret ediyor.
Beyinde sıvı birikmesiyle oluşan hidrosefali, yetişkinlerde denge sorunları ve baş ağrısı gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor — ve erken teşhis ve tedaviyle kontrol altına alınabiliyor. Zamanla kötüleşen denge sorunu, özellikle yaşlı bir bireyde mutlaka değerlendirilmeli.
Görme değişiklikleri
Çift görme, bir gözde perde hissi, görme alanında kayıp. Bunların bir kısmı göz doktorunu ilgilendiriyor — ama bir kısmı beyin veya damarlarla ilgili.
Anevrizma belirtileri arasında çok şiddetli baş ağrıları, çift veya bulanık görme ve göz kapağı düşüklüğü sayılıyor. Ani başlayan görme değişikliklerini görmezden geçmemek gerekiyor.
Nöbet geçirme
İlk kez nöbet geçiren bir kişinin mutlaka görüntülemeden geçmesi gerekiyor. Nedeni her zaman epilepsi değil — beyin tümörü, damar malformasyonu ya da başka bir yapısal sorun da nöbete yol açabiliyor.
Beyin cerrahına gitmek "büyük karar" değil
Bu noktada bir yanlış algıyı düzeltmek gerekiyor.
Beyin cerrahına gitmek, mutlaka beyin ameliyatı olacaksınız anlamına gelmiyor. Cerrahi müdahale kararı çok yönlü bir değerlendirme sonucunda alınıyor — hastanın genel sağlık durumu, yaşı, hastalığın evresi ve cerrahinin riskleri göz önünde bulunduruluyor. Muayene olan hastaların önemli bir kısmı ameliyat olmaksızın takip veya ilaç tedavisiyle devam ediyor.
Ama doğru tanıyı koymak için önce doğru uzmanın önünde olmak şart.
Bu alanda ikinci görüş almak, farklı uzmanlık alanlarında deneyim sahibi bir isme danışmak bazen tanı sürecini kısaltıyor, bazen de tamamen farklı bir yol açıyor. Kök hücre tedavileri, beyin pili uygulamaları, omurga cerrahisi ve beyin tümörleri gibi alanlarda kapsamlı bilgi için beyin cerrahisi uzmanı Prof. Dr. Erdinç Özek'in sayfasını inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar
- Prof. Dr. Erdinç Özek — Beyin ve Sinir Cerrahisi. https://drerdincozek.com
