Mütefekkir Salih Mirzabeyoğlu’na göre şiir, “intibaların ilhamla öpüştüğü yerde kendi unsurlarıyla tecelli eden estetik ifade şeklidir.”
Üstad Necip Fazıl Kısakürek ise şiiri “mutlak hakikati arama işi” olarak tanımlıyor ve onun, Allah’a yönelen sonsuz bir arayış olduğuna işaret ediyor.
Büyük Doğu-İBDA fikriyatında ise şiir, doğru ve güzelin ayrılmaz bütünlüğü içinde ruhları hakikate ulaştıran bir vasıta olarak çerçeveleniyor.
Hakikati Arama Yöntemleri
Büyük Doğu-İBDA hikemiyatına göre, şiir ile ilim mutlak hakikati arama gayesiyle birleşiyor. İlmin yolu, akıl ve sebebe bağlı ilerlerken; şiir, usulünü kendi sezgisiyle yürütür ve büyük neticeleri bir anda sunar.
Mirzabeyoğlu, “Şairin, aklî ve naklî tüm ilimlere vakıf olması, ilimlerin allamesi olması anlamına gelmez; aksine, hakikati sezgi yoluyla remzî şekilde göstermek içindir” diyerek, şiirin ilimle buluştuğu noktayı netleştiriyor.
Edebiyat geleneğimizde şiir, hem his hem fikirle ruhu kuşatırken, şairi ilim ve aşkın birleşiminden doğan olgun bir sanatçıya dönüştürüyor.
Tahassüs Edasıyla Üstün İdrak
Hakiki şiir, Büyük Doğu-İBDA anlayışında, fikir ve histen doğar.
Şiir, “tek kelimeyle üstün idraktir” ve sözün peçesini kaldırarak okuyucuya derin bir mânâ yolculuğu sunar. Büyük Doğu Mimarı, şiirin “ne söyledi”den ziyade “nasıl söyledi” yönünü ön plana çıkarıyor ve şairin, Allah’ın hudutsuz sanatındaki sonsuz mimarinin bir kapısından girip diğerinden çıkmasını sağlayan bir rehber olduğunu vurguluyor.
Şair, bu sürece rehberlik ederken, şiir okuyucuya hakikati bulma yolunda bir araç olarak sunuluyor.
Şiir ve İslamî Estetik
Bütün bu yaklaşımlar ışığında, şiir yalnızca bir ifade aracı değil; insan ruhunu alt ve üst şuurlar arasında hareket ettiren bir öğretici ve hakikate yönlendiren bir vasıtadır. İslâm estetik idrakine göre, şiirin değeri ne yalnızca konusu ne de şairin kimliğiyle belirlenir; hakikati arama ve Allah’a yönelme gayesiyle ölçülür. Hazret-i Ali’nin ifadesiyle “hakikati söyleyene bakarak öğrenme; hakikati öğren, sonra söyleyeni de öğrenirsin” prensibi, şiirin değerini ve şairin sorumluluğunu özetler.
