10 Kasım 1983'te 66 yaşında hayatını kaybeden Serdengeçti, tek parti dönemine yönelik sert eleştirileri, "Serdengeçti" dergisi ve en çok "Kravatsız Milletvekili" lakabıyla Türk siyasi tarihinde iz bıraktı.
1944 Olayları ve Okuldan Atılma
1917'de Antalya Akseki'de dini ilimlerle tanınan bir ailede (babası müftü, amcası Diyanet İşleri eski başkanı) doğan Serdengeçti, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü'ne girdi. 1944'teki Irkçılık-Turancılık olaylarına karıştığı için tutuklandı, "Tabutluk" işkencelerine maruz kaldı ve okuldan atıldı.
Bakan'a "Alçak Vekil" Mektubu ve 'Serdengeçti' Dergisi
Tahliyesi sonrası fakülteye dönme başvurusu reddedilince, dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel'e hitaben "Yüksek makamın alçak vekiline" diye başlayan ünlü dilekçesini yazdı ve bu yüzden yeniden hapse atıldı. 1947'de, adıyla anılacak "Serdengeçti" dergisini çıkarmaya başladı. Tek parti döneminin uygulamalarına cesur eleştiriler getiren dergi, 33 sayı yayımlandı ancak çoğu toplatıldı.
Lakabı Nereden Geliyor? Meclis'e Kravatı Belinde Girdi
1965-1969 yıllarında Adalet Partisi'nden Antalya Milletvekili seçildiğinde, "Kravatsız Milletvekili" olarak ünlendi. Batılılaşmayı protesto etmek amacıyla kravat takmayı reddetti. Uyarılara rağmen kravatı beline bağlayarak Meclis'e girdi ve "Kanunda nereye takılacağı belli değil, istediğim gibi takarım" sözleriyle tarihe geçti. Parti politikalarını eleştirdiği için daha sonra partisinden ihraç edildi.
Modernizme ve Komünizme Karşı Polemikleri
Ömrü boyunca modernizm, CHP uygulamaları ve komünizme karşı mücadele eden Serdengeçti; İsmet İnönü, Nevzat Tandoğan ve Sabahattin Ali gibi isimlerle sert polemiklere girdi. İyi bir hatip olan Serdengeçti, Bediüzzaman Said Nursi'yi de ziyaret etmiş ve hakkında yazılar kaleme almıştır.
Edebi Kişiliği ve Hazırcevaplığı
Mevlana, Yunus Emre ve Mehmet Akif Ersoy'dan etkilenen Serdengeçti, şiirlerinde vatan, millet ve din temalarını işledi. Mizah ve nüktedanlığıyla bilinen Serdengeçti, Türkçülerin "Tanrı Türk'ü korusun" sözüne "Tanrı Türk'ü, Allah da Müslüman'ı korusun" şeklindeki hazırcevaplığıyla da tanındı.
42 Yıl Önce Bugün Vefat Etti
Sade hayatı ve fakir öğrencilere yardımlarıyla bilinen Osman Yüksel Serdengeçti, 42 sene önce bugün, 10 Kasım 1983'te Parkinson hastalığı sebebiyle Ankara’da yaşamını yitirdi ve Cebeci Asri Mezarlığına defnedildi.
