Kuruluş Merkezi Amasya
Pontus Krallığı, Pers satrapı Mithridat tarafından M.Ö. 302’de kuruldu.
Krallığın ilk başkenti Amasya oldu. Yeşilırmak vadisinde stratejik bir konuma sahip Amasya, krallığın siyasi ve kültürel merkezliğini M.Ö. 183 yılına kadar sürdürdü.
Bu dönemde Amasya’da inşa edilen kral mezarları, Mithridat hanedanının en önemli izleri arasında yer alıyor.
Sinop Dönemi ve Roma Hakimiyeti
M.Ö. 183’ten itibaren krallığın merkezi Karadeniz’in güçlü limanı Sinop’a taşındı. Stratejik konumu sayesinde Pontus, deniz ticaretinde büyük bir güç haline geldi. Ancak M.Ö. 71’de Romalı komutan Lucullus’a karşı alınan yenilgi sonrası krallık zayıfladı.
Nihayetinde M.Ö. 63’te Roma tarafından tamamen yıkıldı ve Pontus toprakları Roma İmparatorluğu’na katıldı.
Coğrafi Sınırlar
Pontus Krallığı doğuda Kolhis (Gürcistan), batıda Paflagonya (Kastamonu), güneyde Kapadokya ile sınırlıydı. Amasya, Tokat, Çorum, Samsun, Ordu ve Sinop başta olmak üzere Orta Karadeniz şehirleri krallığın temel coğrafyasını oluşturdu. Arkeolojik buluntular, bu bölgelerin Paleolitik çağdan itibaren yerleşim gördüğünü ortaya koyuyor.
Pontus İsminin Kökeni
“Pontus” ismi ilk kez Homeros’un İlyada destanında “deniz” anlamında geçti. Karadeniz için kullanılan “Pontus Euxinus” ifadesi, zamanla bölgeyi ve buradaki krallığı tanımlar hale geldi. Latin kaynakları ise M.S. dönemden itibaren bu devleti “Pontus Krallığı” adıyla kayda geçirdi.
Amasya’dan Sinop’a
Pontus Krallığı, Karadeniz’in stratejik önemini en iyi kullanan siyasi yapılardan biri oldu. Amasya’dan Sinop’a taşınan merkez, Pers kökenli Mithridat hanedanı ile yükseldi, Roma’nın gücü karşısında ise tarih sahnesinden silindi. Bugün Orta ve Doğu Karadeniz’in birçok şehri, Pontus Krallığı’nın kültürel mirasını taşımaya devam ediyor.
