Necip Fazıl Araştırmaları Merkezi (@nefarastirma), sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımla Büyük Doğu Mimarı Necip Fazıl Kısakürek’in onlarca yıl önce kaleme aldığı teknoloji ve çağ eleştirisini okurlarıyla buluşturdu.
Kısakürek'in, İslâm'ı ve kendi fikir sistemini "çağdışı" olarak nitelendiren çevrelere yönelttiği keskin sorular, yapay zekânın insan zihnini kuşattığı günümüzde yeniden tartışma konusu oldu.
Modern Çağın Sığlığına Ve Yüzeysel Bakışa Sert Tepki
Paylaşılan metinde Necip Fazıl, kendisini ve temsil ettiği dünya görüşünü yüzeysel bir yaklaşımla "çağdışı" ilan eden zihniyeti, çağı gerçekten tanımamakla eleştiriyor. Çağı yalnızca televizyon izlemek gibi basit tüketim alışkanlıklarından ibaret sanan anlayışa tepki gösteren Kısakürek, muhataplarına modern dünyanın yaşadığı derin felsefi krizi kavrayıp kavramadıklarını soruyor.
Üstat, çağın buhranını anlamak için Batı düşüncesinin temel taşlarına işaret ederek; çağ felsefesinin bir "endişe felsefesi" (angs-filozofi) olarak anıldığını hatırlatıyor. Kısakürek, kendisine yöneltilen eleştirilere karşı Rosenberg, Heidegger, Blondel gibi düşünürler ve egzistansiyalizm (varoluşçuluk) akımı üzerinden derinlikli bir entelektüel sorgulama yapıyor.
"Arkandaki Gözle Bakınca Geri Diyorsun"
Metnin en dikkat çekici bölümünü ise makineleşmenin ve teknolojinin insanlığı sürüklediği noktaya dair öngörüler oluşturuyor. Kısakürek’in Hesaplaşma kitabının 43 ve 44. sayfalarında yer alan ifadelerde, bugünkü yapay zekâ ve bilgisayar teknolojilerini adeta yıllar öncesinden tarif eden şu çarpıcı uyarı yer alıyor:
"Ya makinenin insanları nereye götürdüğünü?.. Bir gün elektronik beynin çıkıp da senin beynini deleceğini biliyor musun?.. Biz senin ne gözünle, ne dürbününle takip edemeyeceğin kadar ileri bir âlemdeyiz!.. Sen ona, tabiî, arkandaki gözle bakınca, geri diyorsun!.."
Araştırma merkezinin bu paylaşımı, Kısakürek’in yalnızca edebi ve fikri yönüyle değil, aynı zamanda teknolojik gelişmelerin insan psikolojisi ve zihni üzerindeki yıkıcı etkilerini önceden sezen vizyoner bakış açısıyla da güncelliğini koruduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
