Sessizlik! Kalabalıklar arasında, kaosa dönüşmüş dünyanın ortasında, insanın geleceğini karartan bütün korkuların altında, neredeyse gök kubbeyi çatlatacak kadar olan gürültünün altında ezilen, bir dem sessizliğe hasret yüreklerimiz!
Dış dünyanın sesinin duyulmaması iç dünyamızla konuşmaya başladığımız andır. Gürültüler, dikkat dağıtan sesler, dayatılan kimlikler çekildikçe, içimizde bir yerden ses gelir. O ses bazen bir sızı, bazen bir nefes, bazen de bir çağrıdır. Bu çağrıyı duymaya başladığımızda, büyümeye başlarız.
Peki nedir sessizlik?
Sessizlik, sadece sesin olmaması değil; iç mekânımızın yankısız kalmasıdır. Sessizlik, “olmamız”a izin verendir. Çünkü sürekli konuşan, yorumlayan, karşılaştıran bir zihin; kendi hakikatini bastırır. Sessizlikte benliğin kabuğu çatlar, öz açığa çıkar. Öz güven, öz merhamet, öz saygı ve dahi öz muhabbet bu şekilde oluşur. Artık dış seslere meydan okunmuş, iç sesle muhatap olunmuştur.
Kur’an’da Hz. Meryem’e şöyle buyrulmuştur:
“Eğer bir insana rastlarsan de ki: Ben Rahman’a oruç adadım. Artık bugün hiçbir insanla konuşmayacağım.” (Meryem, 26) Bu ayet, sadece sözsüzlüğe değil, içsel bir arınmaya davettir. Sessizlik, Rabbe yönelme farkındalığının habercisidir.
Sus gönlüm!
İç sesimiz, fıtratımıza kodlanmış hakikat bilgisidir. Ancak bu sesimiz anne babalarımızın beklentileriyle, toplumun bize dayattığı kimliklerle, içinde bulunduğumuz kitlenin alkışına ya da yargılarına maruz kalmakla, travma haline getirdiğimiz acı hatıralarla, bastırılmış duygularla edindiğimiz değersizlikle toprak altına gömülmüştir. Üstüne o kadar toprak atılmıştır ki adeta taştan bir duvar olmuştur. Artık o iç ses duyulmaz olur.
Tüm bunlar, iç sesimizi boğan çevresel gürültülerdir. Ama iç sesimiz asla ölmez, sadece sesi kısılır. Derin bir farkındalıkla ona yeniden kulak verebiliriz. Celalettin Rumi şöyle der:
“Kendi sesini değil, içindeki sesi dinle. Çünkü o ses Hak’tandır.”
İçimizdeki ses hakikatin habercisidir. Nefs, yani can, ruh, tin kavramları islamın ana temalarındandır. Karıştırılmamalıdır. O halde kavramlar yerli yerince olmalıdır.
Can (nefs): Bizi hayatta tutan yaşamsal güç. Nefes alan varlık. Ruh: Allah’ın insana üflediği ilahi sır. "Ve ona ruhumdan üfledim" (Sad, 72) Tin: Ruhun anlam ve yönelim katmanı, tohumdur. Tinsel varlık yani manevi farkındalık taşıyan benliktir.
Ben: Dünyevi algıların ve deneyimlerin toplamıdır. Ancak bu “ben” ilahi kaynağı unutursa kibirle bulanır. Oysa hakiki “ben” benliğin arkasındaki O’nun sesini duymakla, içindeki tohumuna yani fıtratına kodlanmış hakikat bilgisini, yüklenen potansiyeli ortaya çıkarmakla layık olduğu makama ulaşır.
Benliğin layık olduğu makama gelmesi, Hak üzere yaratılan insanın asıl beniyle buluşmasıyla, içindeki sese kulak vermesiyledir. Bu durum bir başlangıçtır. Artık herşeyin farkında oluruz. Yüce yaratcının adıyla okuruz.Yaşanan her şeyi olduğu gibi kabul ederiz. Yaşadıklarımızı anlamlandırırız. Dönüştürür sonra da bütün parçalarımızla yan, geçmişimizle bütünleşiriz.
Psikolojide bu; travma iyileşmesinin temelidir. İlk özce inkar, sonra öfke, pazarlık, depresyon ve nihayet kabuldür. Kabulle birlikte dinginleşmeye geçilir. Kur’an bu dönüşümü şöyle anlatır:
“Ey huzura ermiş nefis! Rabbine dön, O’ndan razı olmuş, O da senden razı olmuş olarak!” (Fecr, 27-28)
Ves-Selam
Psiokolog, Aile Danışmanı Asiye Türkan