Derin Düşünmek ve Tefekkür etmek için durmak gerekiyor.
Günlük hayatın rutin ve hızlı akışının kenarına çekilip, sâkince "kendini dinleme hâli" çok gereklidir.
İnsan, hızlı hareket ederken de, düşünür ama coşkun akış hâli, derin analizi pek mümkün kılmaz.
Bildiğini anlamak, kavramak ve bunları analiz ederek yeni sonuçlara ulaşmak için, derin düşünce ve tefekkür şarttır.
Bu hâl ki, insânı günlük hızlı akıştan kurtarıp, tepkisellikten uzak, teennî ile hareket ettirebilecek fikirleri inşâ eden bir "tefekkür vasatı" sağlar.
Her tarafıyla iyi düşünülmüş, dört başı mâmur, aklı başında fikirler, bu derûnî vasatta üretilebilir. Hakîkatin künhüne vâkıf olmak, bu sâkin vasatta mümkün olabilir.
Bir koltukta iki karpuz olmaz. Olursa da, küçük ve zayıf olur. Bütün dikkatini ve gayretini, tefekküre odaklamak, rutin hızlı akıştaki sığ durumdan, kurtulmaya bağlıdır.
İnsân, çok akıllı ve âcil durumlarda çok hızlı çözümler de bulabilen bir varlıktır. Hızlı akış içinde, bu duruma uyum sağlayıp, yüzeysel ve âni çözümlerle, pek tabii durumu idâre eder. Bu hâli de, iyi bir özelliktir ve hayatın devamını sağlar. Bu hayatta, pratik düşünce ve hızlı çözümler de lâzımdır. Her dâim, bu modda kalan kişileri, çok görürüz. Basit, düz, kolaycı ve hep gelişine yaşayan kişiler vardır. Bâzen, imreniriz bile, böyle kişilere.
Ancak, sürekli bu hızlı dünyevî akış içinde kalmak, bizi yorar ve sığ bir yüzeyselliğe alıştırır. Bâzen de, yavaşlamak ve durmak, derûnî kavrayış için, çok elzem ve gereklidir.
Îtikâf ve Vakfe şart.
Derin öğrenmek, iyi kavramak ve fikir inşâ etmek, derin düşünce ve tefekkür hâli ile mümkün olur.
Derine dalmak için,
uygun vasat lâzımdır.
Vesselâm.