Yeryüzü Avukatları Derneği (WOLAS) ile Balkan Studies Foundation (BSF) tarafından İstanbul Üniversitesi’nde düzenlenen “Dayton Anlaşması'nın 30. Yılı: Hukuki Yansımalar, Parçalanma Siyaseti ve Barışın İnşasının Geleceği” başlıklı uluslararası konferans 27–28 Kasım 2025’te gerçekleştirildi. Konferansa TİKA, Saraybosna Üniversitesi Tarih Enstitüsü ve Uluslararası Saraybosna Üniversitesi de destek verdi.
Akademisyenler, hukukçular, araştırmacılar, uluslararası kuruluş temsilcileri ve sivil toplum aktörlerinden oluşan geniş katılım, iki günlük programda Bosna-Hersek’in barış mimarisini ve Dayton Anlaşması’nın kalıcı etkilerini masaya yatırdı.
“Barış Sadece Kâğıt Üstünde Kalmamalı”
Konferans Düzenleme Kurulu Başkanı Dr. Hasan Basri Bülbül, Bosna’da 30 yıl önce yaşanan acıların bugün Gazze ve Ukrayna’da farklı biçimlerde devam ettiğini belirterek, adil olmayan barış mekanizmalarının sorunları çözmek yerine derinleştirdiğini söyledi.
WOLAS Başkanı Av. Enes Kafadar, Dayton Anlaşması’nın savaşı durdurduğunu ancak etnik ayrışmayı kurumsal hale getirdiğini ifade etti.
BSF Direktörü Dr. Sevba Abdula ise anlaşmanın etnik bölünmüşlüğe dayanan yapısıyla çağın gerisinde kaldığını vurguladı.
Uluslararası Saraybosna Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ali Osman Kuşakçı, gerçek barışın yalnız silahların susmasıyla değil, adalet hissiyle mümkün olacağını belirtti.
İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Osman Bülent Zülfikar da barışın bilim ve hukuk temeline dayanarak korunması gerektiğini söyledi.
Dayton’ın Hukuki ve Siyasi Mirası Tartışıldı
Altı oturumda yapılan sunum ve müzakerelerde Dayton Anlaşması’nın 30 yıllık etkileri; hukuki miras, etnopolitik yapı, yönetişim krizleri, insan hakları, uluslararası hesap verebilirlik ve barış inşası modelleri çerçevesinde ele alındı.
Bosna-Hersek, Türkiye, Hırvatistan, Kuzey Makedonya, Avusturya ve Kosova’dan uzmanlar bölgenin geleceğine yönelik değerlendirmelerde bulundu.
Paneller Bölgenin Geleceğine Işık Tuttu
Konferans boyunca üçlü devlet yapısı, kültürel kurumların sürdürülebilirliği, insan hakları rejimleri ve uluslararası sorumluluk mekanizmaları gibi birçok başlık masaya yatırıldı.
Etnopolitik bölünmenin bölgesel güvenlik üzerindeki etkileri ve farklı ülkelerin barış inşası tecrübeleri karşılaştırmalı olarak incelendi.
Uzmanlar, Dayton’ın yalnızca tarihsel bir belge olmadığını; Balkanlar’daki güncel siyasal ve hukuki dinamikleri şekillendirmeye devam ettiğini belirtti. Anlaşmanın 30 yıllık mirasının, bölge liderlerine ve uluslararası topluma ciddi sorumluluklar yüklediği ifade edildi.
