Ancak mevcut verilere göre caminin yeniden yapılmasına ilişkin herhangi bir resmî proje veya somut adım bulunmuyor.
Tarihi Cami 1948 yılında Ortadan Kaldırıldı
Tam adı Mehmed Kapudan Camii veya Mehmed Kaptanağa Camii olan yapı, 1869-1872 yılları arasında dönemin Samsun Belediye Başkanı Mehmet Kaptan Ağa tarafından inşa ettirildi. Cami, yalnızca ibadet mekânı olarak değil, aynı zamanda şehirde önemli dini emanetlerin sergilendiği bir merkez olarak da öne çıktı. 1872 yılında Peygamber Efendimiz’e ait nalın-ı şerifin burada sergilenmesi, caminin manevi değerini artıran önemli bir hadise olarak kayıtlara geçti.
Cumhuriyet’in ilk yıllarında görev yapan imamlar arasında Hoca Saadettin Efendi’nin ismi öne çıkarken, cami 1946-1948 yılları arasında dönemin belediye yönetimi sürecinde yıkıldı. Yıkımın, 1935 tarihli ve “tasnif harici” camilerin kapatılmasını öngören yasal düzenleme kapsamında gerçekleştirildiği ifade ediliyor.
Caminin Yeri Bugün Hâlâ Biliniyor
KYeniden İnşa Girişimleri Sonuçsuz Kaldıaptanağa Camii, Saathane Meydanı’nın doğu istikametinde, Namık Kemal Caddesi üzerinde yer alıyordu. Günümüzde söz konusu alan Kaptanağa Sokağı olarak anılmaya devam ediyor. Kale Mahallesi sınırlarında bulunan sokakta, cami Mecidiye girişindeki Halk Bankası’nın bitişinde yer alan eski Adliye binasının olduğu yere tekabül ediyor.
Yıkım Sonrası Arazi Farklı Amaçlarla Kullanıldı
Caminin yıkılmasının ardından arazi ikiye bölündü. Bir kısmının satıldığı, diğer kısmının ise sosyal amaçlarla kullanılmak üzere Çocuk Esirgeme Kurumu’na devredildiği belirtiliyor. Dönemin tanık anlatımlarında, caminin gece vakti sessizce yıkıldığı ve sabah ezanı için gelen imamın büyük bir üzüntü yaşadığı aktarılıyor.
Şehrin kaybolan tarihî mirasını yeniden kazandırmak isteyen bazı kişi ve gruplar, Kaptanağa Camii’nin yeniden yapılması yönünde girişimlerde bulundu.
Ancak bu girişimler bugüne kadar herhangi bir sonuç vermedi. 2024-2026 yılları arasında yapılan incelemelerde de caminin yeniden inşa edildiğine veya bu yönde resmî bir çalışmanın başlatıldığına dair bilgiye rastlanmadı.
Diğer Tarihi Camiler Restore Edilirken Kaptanağa Gündemde Yok
Samsun genelinde farklı tarihî camiler için restorasyon ve ihya çalışmaları yapılırken, Kaptanağa Camii bu kapsamda yer almıyor.
Bu durum, şehir tarihine ilgi duyan çevrelerde “kayıp miras” tartışmalarını da beraberinde getiriyor.
Samsun’un önemli tarihî yapılarından biri olan Kaptanağa Camii’nin yeri bilinse de yeniden inşasına yönelik somut bir gelişme bulunmuyor. Şehrin kültürel hafızasında yer eden bu yapının geleceği, yeni bir irade ortaya konulup konulmayacağına bağlı görünüyor.
