Zira bazen tamir etmek, yıkıp yeniden inşa etmekten daha ağır bir yüktür.
Şehirler, ruhu olan mekânlardır ve bu ruhun en müşahhas yansıması, devleti temsil eden binalardır. Samsun gibi Kurtuluş meşalesinin yandığı, Karadeniz’in kapısı hükmündeki bir şehirde Valilik binası, sadece bürokratik işlemlerin yürütüldüğü bir beton yığını değil; devletin vakarını, estetiğini ve millete bakışını yansıtan bir "hükümet konağı" olmalıdır.
Kısa bir süre içinde çalışma imkânı bulduğum, çeşitli vesilelerle sık sık ziyaret ettiğim mevcut Valilik binası için bugünlerde kapsamlı bir yenileme çalışması planlanıyor. Ancak meseleye derin bir zaviyeden baktığımızda, bu bina için harcanacak her emeğin, çakılacak her çivinin tabiri caizse bir "zul" olduğunu ifade etmek gerekir.
Niyet hayır olabilir ama bu yapının mimari kusurları, pansuman tedbirlerle iyileştirilemeyecek kadar derindedir.
Mevcut binanın mimari tasarımı, maalesef insanı ve fıtratı merkeze alan bir anlayıştan uzaktır. Dört tarafı açık bir alanda yükselmesine rağmen, güneşin aydınlığını ve sıcaklığını içeri almamak için adeta özel bir çaba sarf edilmişçesine karanlık bir yapısı vardır. Labirenti andıran koridorları, yolu düşen vatandaşı sora sora yoran karmaşık oda düzeni, devletin o güler yüzlü ve yol gösteren kapısı olma hüviyetine engel teşkil etmektedir. İyi bilmeyenin, birine danışmadan aradığını bulmasının imkânsız olduğu bir yapı, modern şehircilik anlayışıyla da kadim mimari geleneğimizle de bağdaşmaz.
Bizim medeniyetimizde hükümet konakları; ferahlığıyla huzur veren, görkemiyle devletin heybetini hissettiren, erişilebilirliğiyle halkı kucaklayan mekânlardır.
Mevcut yapıyı tadilatla ayakta tutmaya çalışmak yerine; bu binanın miadını doldurduğunu kabul ederek işe başlamalıyız.
Sonuç olarak; Samsun’a yapılacak en büyük hizmet, bu karmaşık yapıyı yıkmak ve yerine şehrin tarihine, kültürüne ve vizyonuna yakışır, Selçuklu’dan Osmanlı’ya uzanan o asil çizgiyi bugünün imkânlarıyla birleştiren yeni bir Valilik binası inşa etmektir.
Şehrin merkezine vurulacak bu yeni mühür, Samsun’un gelecek yüzyılına bırakılacak en kıymetli miraslardan biri olacaktır.
