İşte hiç mümkün müdür ki şu kâinatı,
heyet-i mecmuasıyla çevirmeye muktedir olmayan, bütünü ile yörüngelerinde döndürmeyen ve
bütün zamanlara hükmü geçmeyen ve
âlemleri hayata ve mevte bir fert gibi mazhar etmeye, eriştirmeye kudreti yetmeyen ve
baharları, bir çiçek gibi hayat verip yeryüzüne takıp sonra mevt ile ondan koparıp alamayan bir zat;
mevt ve imateye, ölüme ve hayatlandırmaya sahip çıkabilsin?
Evet, en cüz'î bir zîhayatın,
bir hücrenin,
bir mikroorganizmanın mevti, ölümü dahi hayatı gibi bütün hakaik-i hayat, hayatın içindeki gizli hakikatler ve
enva-ı mevt, ölümün çeşitleri,
elinde bulunan bir Zat-ı Zülcelal'in, haşmet ve azamet sahibi Allah’ın kanunuyla,
izniyle,
emriyle,
kuvvetiyle,
ilmiyle olmak zarurîdir. (5/267-268)
DÜNYA ALLAH’IN CC ESMASININ TECELLİ YERİDİR
"Yeryüzünde ne varsa Biz dünya için bir süs olarak yarattık ki, insanlardan hangisi daha güzel işler yapacak diye imtihan edelim. Onun üzerindeki herşeyi Biz elbette kup kuru bir toprak haline getireceğiz." (11/7-8)
"Dünya hayatı bir oyun ve oyalanmadan başka birşey değildir." (12/32)
Sözler, On Yedinci Söz’de Allah’ın CC canlılara hayat veren isminin, yarattıklarını nelere, hangi güzel isimlerine mazhar edeceği, herkesin farklı farklı istifade edeceği şekilde anlatılmaktadır.
Hâlik-ı Rahîm,çok merhametli ve şefkatli yaratıcı ve
Rezzâk-ı Kerîm, ikram sahibi olan rızık veren Allah CC ve
Sâni-i Hakîm, herşeyi yerli yerine yapan sanatkar şu dünyayı,
ruhlar alemi ve ruhani varlıklar için bir bayram, bir şenlik yapıp,
bütün esmâsının, yani güzel isimlerinin harika nakışları ile süslendirip,
küçük büyük, ulvî süflî yani yüksek alçak herbir ruha,
ona münasip ve o bayramdaki ayrı ayrı hesapsız güzellikler ve nimetlerden istifade etmeye uygun,
duygular ile donatılmış bir ceset giydirir, bir maddi vücut verir,
bir defa o temâşâgâha yani seyir yerine gönderir...
Tefekkür eden, düşünenler için öyle şirin bir mütalâagâh, tetkik yeri oluyor ki,
akıl tarifinden âcizdir.
Bu ziyafet-i İlâhiye ve bayram-ı Rabbâniydeki ism-i Rahmân ve Muhyî'nin tecellîlerine karşılık,
her şeyin sahibi ve terbiyecisi Rabbin ziyafetinde, Allah’ın CC bütün varlıkların her türlü ihtiyaçlarını karşılayan ve hayat veren güzel isimlerine karşılık,
ism-i Kahhar ve Mümît firak ve mevtle karşılarına çıkıyorlar.
her şeyi bir anda mavedecek kudret sahibi ve ölümü yaratan Allah’ın celal isimleri, ayrılık ve ölümle karşılarına çıkıyor.