İşârâtü-l İ’câz’da, ölüm nasıl nimet olur ve ne suretle nimetlerin sırasına dahil edilmiştir? Çok güzel şekilde açıklanmaktadır:
Evvelâ (Birincisi): Ölüm, saadet-i ebediyeye mukaddemedir. Sonsuz saadetin başlangıcıdır; bu itibarla nimet sayılabilir.
Çünkü nimetin mukaddemesi de nimettir.
İnsanın huzuruna sebep olacak bir ihsanın, ikramın ve hediyenin başlangıcı yâni numunesi ve aslına başlangıç olduğu için, aslı gibi insana mutluluk verir.
Buradan hareket ile vâcibin mukaddemesi, başlangıcı vâcip,
haramın mukaddemesi, başlangıcı haramdır.
Her müslümanın yerine getirilmesi için gerekli ve borç olan, vacibe niyet etmek, yerine getirmeye hazır olmak, vacibi işlemek olduğu gibi;
Allah’ın CC yasak ettiği şeyi yapmaya niyet etmek, yerine getirmeye başlamak da, haramı işlemiş gibi olur, muamele görür.
Saniyen (İkincisi): Ölüm, muzır, zararlı hayvanlarla dolu bir hapisten,
geniş bir sahrâya çıkmak gibidir.
Binaenaleyh, ruh, ceset kafesinden çıkarsa necat, kurtuluş bulur.
Salisen (Üçüncüsü): Ölüm olmasaydı, küre-i arz nev-i beşeri istiab edemezdi, içine alamazdı ve
nev-i beşer, insanlar, müthiş perişaniyetlere maruz kalırdı.
Şu anda dünyada kilometrekare başına düşen nüfus ortalama 50 ve
Türkiye’de ise ortalama 100 kişidir.
Dünyada insan yaratıldığından bu zamana kadar nüfus sayısı tahmini 100 milyardır. Şu anda yaşayan nüfus sayısı 8 milyar olduğuna göre;
bu durumda ölüm olmasa idi,
dünyada kilometrekare başına düşen nüfus 500 ve
Türkiye’de 1000 kişi olacaktı.
Kiyamet kopuncaya kadar insanlar bu dünyada yatacak yer bulabilir miydi?
Rabian (Dördüncüsü): İhtiyarlık yüzünden öyle bir dereceye gelenler var ki,
tekâlif-i hayatiyeye kàdir olamaz,
hayatın sorumluklarının altından kalkamaz,
daima ölümünü isterler.
İşte bunun için, ölüm nimettir. (9/199)
Bakınız Zümet Suresi 6. Ayette Bizi Yaratan ne buyuruyor:
“... Sizi annelerinizin karınlarında, üç karanlık içinde, bir yaratılıştan sonra (bir başka) yaratılışa (dönüştürüp) yaratmaktadır. İşte Rabbiniz olan Allah budur, mülk O'nundur. O'ndan başka İlah yoktur. Buna rağmen nasıl çevriliyorsunuz?” (10/6)