Selahattin’i Beklerken!

Birinci Dünya Savaşına Almanya’nın müttefiki olarak giren Osmanlı Devleti, Alman Başkomutanlığının Süveyş Kanalı’nı ele geçirerek, İngiltere’nin Hindistan ile irtibatını kesmek ve İngilizlerin Hindistan’dan getirecekleri askerlerle Avrupa cephesini güçlendirmesine engel olmak için teklif ettiği Suriye, Filistin ve Kanal Cephesini açtı.

Osmanlı Başkomutanlığı, Süveyş Kanalı-Mısır istikâmetinde iki askerî harekât düzenledi.

2 Şubat 1915’te arasında gerçekleştirilen Birinci Kanal Harekâtı, başarısızlıkla sonuçlanınca, 4 Ağustos 1916’da Sina Çöl Komutanlığı tarafından ikinci Kanal Harekâtı yapıldı.

Bu da, İngiliz General Murray komutasındaki Mısır Sefer Kuvveti tarafından Osmanlı birliklerinin yenilmesiyle neticelenince Osmanlı 4. Ordusu bölgeyi boşalttı.

Bu iki başarısızlık İngilizleri cesaretlendirdi.

İngilizler, Kanal’ın doğusuna geçerek, Sina-Filistin’i ve Suriye’yi işgal etmek için hazırlıklara başladı.

1916 Aralık ayında harekâta başlayan General Murray birlikleri 9 Ocak 1917’de Refah’ı Osmanlı birliklerinin elinden alarak, 4 Mart 1917’de Gazze sınırına kadar ilerledi.

Gazze’nin güneyindeki Osmanlı mevzilerini ele geçirmek için İngiliz birliklerinin yaptığı ilk taarruz başarısızlıkla sonuçlandı.

Osmanlı Birinci Sefer Kuvveti Komutanlığının bu başarısı, Kanal’dan itibaren düzenli bir şekilde devam eden İngiliz ilerleyişini ilk defa durdurmuş oldu.

17 Nisan 1917’de donanmanın da desteğiyle Gazze’yi ele geçirmeye yönelik ikinci bir taarruz daha gerçekleştirildi.

Üç gün taarruz sonunda 6.500 askerini kaybeden İngilizler, zehirli gaz mermisi ve sekiz adet tank takviyesine rağmen saldırıyı durdurdu.

General Murray, Birinci ve İkinci Gazze yenilgilerinden sorumlu tutularak görevden alındı.

Yerine Orgeneral Edmund Henry Allenby Getirildi.

İngiltere Başbakanı Lloyd George, General Allenby’e Noel öncesinde Hristiyan âlemine hediye olarak Kudüs’ü alması talimatını vermişti.

İngilizler, Filistin’in işgali hazırlıklarını tamamlayınca 31 Ekim 1917 akşamı büyük taarruza başladı.

Osmanlı birliklerinin yorgun ve bitkin bu durumu, İngilizlerin Filistin topraklarında ilerlemelerini kolaylaştırıyordu.

Şehrin düşeceği ve Osmanlı kuvvetlerinin esir olacağı anlaşılınca Albay von Kress, Yıldırım Ordular Grubu Komutanı Mareşal Falkenhayn’ın oluruyla Gazze şehrini ve buradaki mevzileri 4 Kasım 1917’den itibaren boşaltmaya başladı.

Denizden ve havadan desteklenen İngiliz birlikleri 7 Kasım 1917’de Gazze’ye girdi.

Osmanlı savunma hattı daha kuzeye Yafa-Kudüs mevkiine geri çekildi.

Yıldırım Orduları Grubu Karargâhı 13 Kasım 1917 günü Kudüs’ten Nablus’a nakledildi.

Allenby, Kasım 1917’de Yafa’yı ele geçirince 21 Kasım 1917’den itibaren, 1517 yılından itibaren dört yüz yıldır Osmanlı hâkimiyetinde bulunan Kudüs’ü kuşatma harekâtına başladı.

8.Ordu’ya bağlı 20. Kolordu Komutanlığı Kudüs savunmasıyla görevliydi.

20.Kolordu, 20 Kasım- 9 Aralık 1917 tarihleri arasındaki kuşatma harekâtında büyük bir direniş gösterdi ama Kolordu Komutanı Ali Fuat Paşa, savunmanın imkânsızlığını görünce 9 Aralık 1917’de Kudüs’ü boşaltma ve doğuya doğru çekilme kararını aldı.

Böylece 10. İngiliz Tümeni, 9 Aralık 1917 günü savaşmadan Kudüs’ü teslim aldı.

İngiliz Hükümeti’nin Filistin topraklarında Yahudilere yerleşme hakkı tanıyan Balfour Deklarasyonu’ndan beş hafta sonra Kudüs, İngilizler tarafından ele geçirildi.

General Allenby, büyük bir karşılama töreniyle şehre girdi.

Allenby’nin Kudüs’ü aldıktan sonra Şam’da bulunan Selahattin Eyyubi’nin türbesine gidip ayağıyla kabri teklemeyerek “Selahattin kalk biz yine geldik” dediği rivayet edilir.

ETİKETLER:

NELER SÖYLENDİ?