Teknolojinin Gölgesinde Eğitimi Yeniden Düşünmek

Çocuğun gelişiminde oyunun önemi büyüktür.

Oyun çocukların fiziksel gelişimlerinin yanı sıra zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimlerine de katkı sağlar.

Çocuklar oyun içinde sosyalleşir; kendini ifade etme, arkadaşlık kurma ve sürdürme, kurallara uyma, vb. davranışları kazanır. Problem çözme, hayal gücü ve yaratıcılık, dikkat ve koordinasyon, özgüven gibi daha birçok yararı vardır.

Bu nedenle oyun, çocuklar için sadece eğlence değil, aynı zamanda bir öğrenme ve gelişim aracıdır. Onların dünyayı keşfetmelerine, kendilerini ifade etmelerine ve hayat becerileri kazanmalarına yardımcı olur. Bu anlamda parklarda, bahçelerde oynanan sokak oyunlarının çocuğun gelişimindeki yararları saymakla bitmez.

İçinde yaşadığımız teknoloji çağında, bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişim çocuk oyunlarını da etkilemiş, dijital oyunların çocuklar arasında yaygınlaşmasına neden olmuştur. Çok erken yaşlardan itibaren bilgisayar/telefonlarda dijital oyun oynayarak büyüyen yeni bir nesil ortaya çıkmıştır. Bunda özellikle apartman hayatının yaygınlaşmasının rolünü de vurgulamak gerekir. Bu durum yalnız büyüyen çocukları daha fazla teknolojiyle, dijital oyunlarla vakit geçirmeye itmektedir. Sonuçta kontrolsüz kullanılan dijital ortamlar, çocuğun gelişimini olumsuz etkilemekte, psikolojik ve sosyal açıdan ona zarar vermektedir. Dikkat dağınıklığı, kaygı, sosyal anksiyete, hareketsizlikten kaynaklanan gelişim sorunları, sosyal ilişkilerin zayıflaması gibi birçok negatif etkilere neden olmaktadır. Sonuçta çocukların okul başarısı düşmekte ve akademik performansları olumsuz etkilenmektedir.

Dahası gençlerin de sürekli bilgisayar/telefonlarda sosyal medya ile vakit geçirmesi teknolojinin/internetin yaygınlaşmasının farklı bir olumsuz sonucudur. Eskiden okul çağındaki çocuklar için mücadele edilmesi gereken en büyük sorun TV bağımlılığı iken, günümüzde bu sorun teknoloji bağımlılığına dönüşmüş ve çok daha zor ve karmaşık bir hal almıştır. Çocuğun kendini dijital oyunlardan, sosyal medyadan ve diğer teknolojik unsurlardan uzaklaştırarak bir çalışma planı oluşturması ve derslerine odaklanması daha büyük bir irade ve motivasyon gerektirmektedir. Çünkü sosyal medya/dijital dünya ilgi çekici, eğlenceli, merak uyandıran bir içerik sunmaktadır.

Bu durumda eğitimcilerin, öğretmenlerin, anne-babaların işi daha zorlaşmıştır. Sosyal medya aynı zamanda kültürel erozyonunu da hızlandırmakta, manevi değerlerin yok olmasına ve ahlaki çöküntüye sebep olmaktadır. Bu nedenle Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yeni uygulamaya konulan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli erdem-değer-eylem çerçevesine oturtulmuştur. Teknoloji bağımlılığı ve sebep olduğu negatif etkiler karşısında çözüm yine eğitimden geçmektedir.

Tam da bu noktada teknoloji ya da dijital dünya hep mi olumsuz etkiye sahip?  sorusu ortaya çıkmaktadır. Tabii ki hayır. Teknolojik kaynaklar eğitim amaçlı kullanılırsa eğitimin verimini artırmakta, teknoloji ile sağlanan çoklu ortamlar birden fazla duyuya hitap ederek daha kalıcı öğrenmeler sağlamaktadır. Bu noktada eğitime teknoloji entegrasyonunun nasıl yapıldığı önem kazanmaktadır.

Teknolojinin öğrenme-öğretme süreçlerinde nasıl kullanılması gerektiğine ilişkin araştırmalar devam etmektedir.  Ayrıca yeni teknolojilerin eğitim ortamlarında kullanılmasına yönelik yeni eğitim yaklaşımları da geliştirilmektedir. Bu ayrı bir yazıya konu olacak kadar ayrıntılı ve önemli bir konudur. Ancak şu kesinlikle söylenebilir ki, çocuk ve gençlerin teknolojiye ilgisi bir biçimde eğitim ortamlarına kaydırılmalı ve eğitim amaçlı kullanılmalıdır. Bu sağlanamazsa çocukların/gençlerin eğitim için harcamaları gereken değerli vakitleri telefon, internet başında ziyan olmaktadır.

Daha başarılı, donanımlı nesiller yetiştirilmesi ideali internet yüzünden heba edilmekte, hem de manevi değerlerin kaybı ile baş edilememektedir. Çağımızda özellikle yaşlanan Avrupa nüfusu karşısında genç nüfusumuz büyük bir güç olmasına rağmen, istenildiği gibi yetiştirilmedikten sonra anlam ifade etmemektedir. Çocuklar/gençler ellerindeki telefon tarafından yönetilmekte; marka bağımlılığı, görsel imaj düşkünlüğü, vb. gençleri oyalamaktadır.

Genç neslin bunlara karşı farkındalık kazanması gerekmektedir. Sonuç olarak, teknolojinin faydaları olduğu kadar zararları da bulunmaktadır. En tehlikelisi dijital bağımlılıktır. Eğitimcilerin ve ebeveynlerin işi şimdi daha zordur.

Amaç bilinçli, özgür iradeli, çalışkan bir nesil yetiştirmektir.