Bu futbol piyasası batar

Futbol piyasasının detayları konusunda bilgi sahibi olmaya hiç ihtiyaç yok.

Bir piyasa ekonominin ve finans piyasalarının temel kurallarını açık olarak ihlal ediyor ve bunun için bir yaptırım uygulanmıyorsa, artık o piyasa güvenilir bir piyasa değildir ve güvenilir olmayan piyasa sürekli sorun üretir. Güçlü bir regülasyonu ve sıkı bir denetimi olmayan piyasalar mafyalaşır. Küresel futbol piyasasının geldiği nokta da budur. Ülkemizin futbol piyasasının bir dönem yaşadığı, dönüp dolaşıp geleceği yer de burasıdır.

Geçmişte futbol piyasasının mafyalaşmasından söz ederken sakın 3 Temmuz Fenerbahçe operasyonunu kast ettiğimi düşünmeyin. O operasyon, sistemi mafyalaşmadan kurtarma operasyonu değil aksine sistemi mafyalaştırmak isteyen bir yargı mafyasının operasyonuydu.

Regülasyonları işlemeyen futbol piyasasının uluslararası örgütleri mafyalaşmanın merkezi durumunda.

Kendini hükümetlerin üzerinde gören küresel futbol kurumlarındaki yönetimlerin oluşma biçimine bakın. Sadece birer dernek statüsünde olan FIFA ile UEFA başta olmak üzere kıtaların futbol kurumlarının yönetimlerinin oluşma biçimine bakın. Mafyalaşmanın hangi boyutlarda olduğunu görürsünüz. Bundan 4 yıl önce o zamanlar bir UEFA çalışanı olan İtalyan avukat Gianni İnfantino tarafından İspanyol ve Yunan ortağı ile birlikte gözümüzün önünde bir bürokrasi darbesi ile ele geçirdikleri küresel futbol piyasasında bir kural olduğundan hiç kimse söz edemez.

Futbol piyasasında finansal kararlar ile ilgili UEFA Finansal Fair Play kuralları ve bu yıl bir kaç hafta önce çıkarılan futbol kulüp lisans talimatı ile bazı çerçeveler ortaya konuldu. Ancak bu önlemler bu kaotik piyasasının ömrünü uzatma dışında etki oluşturmayacaktır.

Her şeye rağmen küresel ölçekte futbolu en temiz, yönetimi en temiz olan ülke Türkiye’dir. Ancak Türkiye’de bile futbol ekonomisi kendi kuralları dahil nerdeyse hiçbir kuralı tanımaz ve yok sayar.

Kulüp yönetimleri dışında yasa dışı bahis ve şike olaylarını saymıyorum bile.

Kulüp yönetimleri finansal piyasaların kurallarını bildiğin açıkça çiğner ve bir tek Allah’ın kulu da bunun hesabını sormaz. Kulüp yönetimlerini, kulübün kendi organlarının denetlemesi bile ayıp karşılanır. İbra edilmeyen yönetimler mağdurmuş gibi halk kahramanı muamelesi görür. Bir tek kişi bile, ibra edilmemek bir yolsuzluk işaretidir diyerek nedir bu yolsuzluk diye sormaz. Herkes bilir ki, ibra etmeyenlerin niyeti de temiz değildir.

Devlet kurumları herkese uyguladıkları hatta bazı insanların hayatlarının kararmasına neden olan hukuk ihlallerini, futbol kulüplerinin yönetimleri yapınca sus pus olurlar.

Yüzlerce örnek var da. Şu KAP’a bildirim komedisi bile devlet kurumlarının yani SPK’nın gündemine girmez.

Bazı kulüplerimiz yani dört büyükler dediğimiz kulüpler, futbol branşını ticari şirket olarak düzenleyip halka arz ettiler değil mi?

Halka açık şirketlerin uyması gereken kurallar var. Bu şirketin hisselerine yatırım yapan kişilerin haklarını korumak için getirilen kurallar bunlar. Halka açık herhangi bir şirket bu kuralları ihlal ederse yöneticilerin hayatı kararır. Piyasa dolandırıcısı durumuna düşerler.

Ama futbol kulüpleri bu kuralları açıkça yok sayıyor. Bir tek kimse bunun hesabını soruyor mu?

Zaman zaman futbolcu transferleri, KAP denilen Kamuyu Aydınlatma Platformuna transfer edilen oyuncularla ilgili bilgi veriliyor.

Oyuncu ve kulüpler arasındaki pazarlıklar bitiyor. Anlaşma yapılıyor. Bazı transferlerin görüşmeleri günlerce medya önünde yapılıyor. Teklifler açıktan ortalıkta dolaşıyor. Bu teklifler doğrulanıyor. Ne zaman ki pazarlık bitip anlaşma sağlanıyor. Ondan sonra bakıyorsunuz görüşmelere başlanmıştır diye dalga geçer gibi KAP’a bildirim yapılıyor. Bu zamana kadar görüşmeler bitmeden KAP’a bildirim görmedim.

Vedat Muriqi transferinde Rizespor Başkanı hem Galatasaray’ın hem de Fenerbahçe’nin tekliflerini kamuoyuna açıkladı. Bu pazarlıklar sürerken herhangi bir bildirim yapıldı mı? Hayır. Hatta bazı transferlerde pazarlığın bittiği ama KAP’a görüşmelere başlandığı açıklamasının daha sonra yapılacağına yönelik açıklama bile yapıldı.

Bu yalanlara karşı görevli devlet kurumu ne yaptı. Hiç. Sadece seyretti.

Futbol yayın gelirleri haftalardır pazarlık ediliyor. SPK’ya bir tek bildirim var mı? Yok.

Öyleyse uygulanmayacak kuralları koymanın da bir faydası olmayacaktır.

Devletin müdahalesi olmasa zaten batmıştı ama, bu kafayla kim yardım ederse etsin eninde sonunda bu futbol piyasası batacaktır.

Yaşar BAŞ

ETİKETLER:

NELER SÖYLENDİ?