Korku Temelli Dindarlik

“Aşk korkuya peçedir, korku da aşka perde;

Allahtan nasıl korkmaz, insan O'nu sever de?..”

Korku, Büyük Doğu-İbda ufkunda, sadece basit bir ürperti değil; eşya ve hâdiselerin verâsına sarkmak isteyen şuurun, Mutlak Hakikat karşısında duyduğu o muazzam "haşyet" ve "heybet" duygusudur. İnsanoğlunun varlık hikmeti, bu korkunun estetiği ve nizamı içinde gizlidir. Üstad Necip Fazıl’ın ifadesiyle, "İnanmak, ya çok üstün, kendi kendini kül edecek kadar üstün bir akıl davasıdır; yahut, yarı yolda bangır bangır iflâs eden aklın her türlü desteğinden mahrum, fakat gizli bir ruh feyziyle gayesini sezmiş sâf adamın işi...".

İslâmî tefekkürde "Allah'tan korkulmaz, Allah sevilir" şeklindeki yaygın hezeyan, aşkın bizzat korkulu bir şey olduğunu bilmeyen ahmakların iddiasıdır. Gerçek dindarlıkta, sevilen ne kadar büyütülürse, ona lâyık olamama ve ondan uzak düşme korkusu da o nisbette artar. "Allah zuhurunun şiddetinden gaiptir". Güneşe tepe noktasındayken bakamamak gibi, O'nun azameti karşısında duyulan o mukaddes titreyiş, korkunun en ileri rütbesi olan "Haşyet"tir. Bu haşyet, sadece bir yok olma korkusu değil, varlığın sahibine karşı duyulan bir edep davasıdır.

Sünnet ve Cemaat Ehli'nin mîzanına göre mümin, daima "havf" (korku) ve "reca" (ümit) arasındadır. Bu iki kanat arasındaki muvazene bozulduğu anda ya "mutlaka affeder" diyerek emniyet gafletine, yahut "mutlaka helâk eder" diyerek yeis dalâletine düşülür. Hakikî mümin, Allah'ı hem rahmet hem de kahır tecellisiyle görebilendir; nitekim İmam-ı Rabbânî Hazretleri, Allah'ı rahmet ve kahır tecellilerinden başka hiçbir şeyle görmediğini beyan eder. Günümüzde İmam-ı Rabbani Hazretleri gibi tecellilere dayanma istidadı olan veliler az olduğundan ve avamın böyle bir istidadı olmadığından, günümüzde bir paranoya; “islamcı şizofrenisi“ olduğunu da unutmamak lazım. İşin samimiyetinde, mizan ipinin ucunu kaçırdığımızı itiraf etmek lazım. «İnzar» nisbetinde hitap edilen müşriklerden olmadığımızı -aczimizi itiraf etsekte, müşrik olmadığımızı- anlamak lazım... Gayrısı paranoya! Bugün Kur'an'a bakıldığında fikre nisbet bir aracı haline getirmek, ruhuna ve mesajına fikir makyajı yapmak demektir. Te'vil ve tahrif arasındaki mizanı da korumak lazım. Fikir adamlarının bu iş üzere hikmet sahibi olduğuna şüphe yok, ancak müçtehit taslaklığı yapanlar; dindarlık yolunda kindarlık besleyenler ve tipolojik tekfir yoluna kaçanlar, kendi tencere diplerini yoklasın! Özellikle selefi camianın müslüman kardeşine “Mekkeli müşrik” gibi davranması da bu korku temelli dindarlıktan, dindarlık anlayışındandır. Neden “Mekkeli müşrik” diyerek tanımladım? Mekki ayetlerin sebeb-i nüzulune bakıldığında korkunun inzar nisbetinde daha da tehditkar olduğunu görmekteyiz. Bunun teferruatını ise hocalarıma bırakıyorum... Benim ilgilendiğim nokta, Ehl-i Sünnet ve Cemaat ehlinin ilgilendiği korku motifi, tasvirinin müteşeddid bir korkudan öte recâ, havf, haşyet ve ölçülü nisbette hatarat olduğudur. Aksine selefilerin ilgilendiği nokta “Mekkeli müşriklere” hitabeden «korku» motifidir.

Dindarlık yolunda yürüyen sâlikin kalbi, her an "hatarât" ve "vesvese" denilen dış mülâhaza ve nefsanî fısıltıların taarruzu altındadır. Tasavvuf büyükleri, hatarâtın kalbe uğramasının kemâle mâni olmadığını, asıl tehlikenin onların kalpte "yuva kurması" ve "karar kılması" olduğunu bildirirler. Bir düşünce veya duygu nefyedildikten (reddildikten) sonra yine aynı şekilde geri dönüyorsa o nefsanîdir; kılık değiştirerek geliyorsa şeytanîdir.

Bu saldırılara karşı durmanın yolu, "nisbet"i (bağlılığı) ve "râbıta"yı kuvvetlendirmektir. Hatarât üşüştüğünde mürşidin hayaline sığınmak veya nefesi yukarı çekerek içini boşaltmak, kalbi bu yabancı işgalden kurtarmanın usulleridir. Zira "huş der dem" ölçüsünce, bir anlık gafletle alınan nefes bile gizli küfrün eşiği sayılmıştır. "Zikir bir kazmadır ki, onunla gönüllerdeki yabancı duygu dikenleri temizlenir". Günümüzde dindarlık, sadece dış şekillerin ve hukuki fetvaların (fürû-u fıkıh) kuraklığına hapsedilmiştir. Halbuki Birinci Asırda "Fıkıh", fetva hükümleri değil, nefsin ayetlerindeki incelikleri bilmek ve kalbin Allah korkusuyla (Takva) dolması manasındaydı. Takva, her nefeste hazır olmak ve Allah'tan gafil olmamaktır. Bir hadîs-i şerifte bildirildiği üzere, "Hangi şehir halkı fakihtir?" sualine verilen cevap "Allah'tan en çok korkanıdır!".

Takva ehli için korku, bir koruyucu kalkandır. Allah Resûlü'nün "Hûd Sûresi beni ihtiyarlattı" buyurmasındaki sır, bu sûrede emredilen "istikamet" (dosdoğru olma) yükünün ağırlığından, yani tam takvanın zorluğundan ileri gelir. Gerçek dindarlık, kerametlerde değil, bu çetin istikamettedir. Büyük Doğu mimarının sıkça işaretlediği "Ham Yobaz ve Kaba Softa" tipi, korkuyu bir tekâmül aracı olarak değil, dini kendi havasız ruhuna ve kör nefsaniyetine uydurma vasıtası olarak kullanır. O, hikmetten yoksun, vecdsiz ve sadece kışır (kabuk) ezbercisidir. Bu tip, "Söyletmen, vurun!" nağrasıyla dinden soğutucu bir korku iklimi kurarak, asıl haşyeti öldürür. Buna mukabil, "Dinsizlik Psikozu" içinde kıvranan modern dünya adamı ise, yokluk korkusundan (Angst) kaçmak için maddeye ve hazza sığınır. Onların korkusu, sönmeye yüz tutmuş bir hayatın uyuşukluğu iken, müminin korkusu şahlanmaya hazır bir iman atının dizginidir. Neticede, korku temelli dindarlık; Allah'ın kuluna her şeyden yakın olduğunu bilmek, O'nun "Müntekim" (intikam alıcı) sıfatından ürpermek ve yine O'nun "Rahmet"ine sığınmak sanatıdır. Bu, "ölmeden önce ölmek" rejimine girenlerin, nefs köpeklerini ruhun emrine vererek Mutlak Hakikat’e (Hakkanî vücuda) erme davasıdır. Bunun aksinde ise «ölmeden önce öldürmek» olan Selefi akım zuhura gelir. Aman dikkat!