Halil MERT

Giriş Tarihi : 09-03-2026 17:18

Şehirler medeniyetin merkezi mi, suç kaynağı ve alanı mı?

Şehirler tarih boyunca medeniyetlerin merkezidir, membaıdır. Devlet aklının, kültürün, sanatın ve toplumsal düzenin en yoğun biçimde ortaya çıktığı yerler şehirler olmuştur. Özellikle İstanbul gibi bir şehir sadece bir yerleşim alanı değil, aynı zamanda payitahttır, tarih boyunca imparatorlukların merkezi olmuş, medeniyetin zirvesini temsil etmiştir.

Fakat gelinen noktada tablo maalesef çok farklıdır.

Bugün İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Mersin, Diyarbakır gibi büyük şehirler giderek birer medeniyet merkezi olmaktan uzaklaşmakta, adeta suç üretim merkezlerine dönüşmektedir.

Bu kabul edilemez bir durumdur.

Okullara Kadar İnmiş Bir Şiddet

Özellikle son dönemde yaşanan olaylar toplumun geleceği açısından alarm verici boyutlara ulaşmıştır.

En son yaşanan öğretmen cinayeti, okul içinde meydana gelen şiddet olayları, akran zorbalığı ve gençler arasındaki saldırganlık artık münferit olaylar olmaktan çıkmıştır.

Bugün okullarda:

Akran mobingi
Şiddet
Bıçak taşıma
Tehdit
Organize gençlik çeteleri gibi çok ciddi problemler ortaya çıkmaktadır.

Eskiden öğrenciler okula çakı bile getirmeye cesaret edemezdi. Okul idaresi gerektiğinde sınıflarda arama yapar, disiplin sağlanırdı.

Bugün ise okul idaresinin ağırlığı büyük ölçüde ortadan kaldırılmıştır. Disiplin zayıfladıkça, boşluğu şiddet doldurmaktadır.

18 Yaş Altı Suç Meselesi

Bugün şehirlerde faaliyet gösteren birçok suç örgütünün ve çetenin üyeleri 18 yaş altı gençlerden oluşmaktadır.

Bu kişiler cinayet işleyebilmekte, organize suçlara katılabilmekte, gasp ve saldırı gerçekleştirebilmektedir.

Eğer bir kişi eline silah alıyor, cinayeti planlıyor, azmediyor ve gerçekleştiriyorsa, bu eylemin suç niteliği yaşla ortadan kalkmaz.

Bu nedenle ağır suç işleyen 16-17 yaşındaki faillerin yetişkin gibi yargılanması artık ciddi şekilde tartışılması gereken bir konudur.

Çünkü suçun mağduru açısından failin yaşı değil, işlenen suçun ağırlığı önemlidir.

Toplumsal Saygısızlık ve Küçük Suçların Büyümesi

Sorun yalnızca ağır suçlar değildir.

Toplumsal düzeni bozan küçük görülen davranışlar da giderek yaygınlaşmaktadır.

Örneğin:

Hastane önünde son ses müzik açmak.
Trafikte en küçük tartışmada saldırganlaşmak.
Araçtan inip beyzbol sopasıyla kavga etmek.
Kamu düzenini hiçe saymak…

Bunların her biri aslında toplumsal çürümenin küçük belirtileridir.

Bir toplumda küçük suçlar cezasız kalırsa, zamanla daha büyük suçların zemini oluşur.

Somut Teklifler: Toplum Huzuru İçin Yeni Tedbirler

Artık sadece şikâyet etmek yeterli değildir. Toplum huzurunu korumak için somut tedbirlerin konuşulması gerekir.

Bu noktada bazı açık ve net teklifleri ortaya koymak gerekir.

1. Okullarda Güvenlik Araması Yapılmalıdır.

Okullar sadece eğitim verilen yerler değil, aynı zamanda gençlerin güvenliğinin sağlandığı kurumlardır.

Bu nedenle okul idaresine ve kolluk kuvvetlerine şu yetkiler verilmelidir:

Okullarda habersiz arama yapılabilmesi
Okul idaresi ve polis tarafından sınıf ve çanta kontrolleri
Silah, bıçak ve tehlikeli materyal taşıyanların derhal tespiti

Geçmişte bu uygulamalar yapılabiliyordu ve okullarda disiplin sağlanabiliyordu.

Bugün aynı kararlılık yeniden tesis edilmelidir.

Okul, suçun saklandığı yer değil; güvenliğin sağlandığı yer olmalıdır.

2. Aile Sorumluluğu Getirilmelidir…

Suç işleyen çocuk meselesi yalnızca bireysel bir problem değildir.

Bu çocukları yetiştiren ailelerin de sorumluluğu vardır.

Şehre uyum sağlayamayan, çocuklarını kontrol edemeyen ve sürekli suç üreten aile yapıları için hukuki sorumluluk mekanizmaları kurulmalıdır.

Bu noktada şu teklif açık şekilde tartışılmalıdır.

Toplum düzenini sürekli bozan, çocukları suç işleyen ve şehir hayatına uyum sağlayamayan ailelerin, geldikleri yerleşim yerlerine aile bütünlüğü içinde geri gönderilmeleri bir kamu düzeni tedbiri olarak değerlendirilebilir. Yani suç üretenler, şehre uyum sağlayamayanlar aileleri ile geldikleri yere gönderilmelidir.

Masum insanların huzuru, suça sürüklenen küçük grupların davranışlarına feda edilemez.

Toplumun güvenliği her şeyden önce gelir.

Demokratikleşme Disiplinsizlik Demek Değildir

Son yıllarda bazı kavramlar yanlış yorumlanmaktadır.

Demokratikleşme, çağdaşlaşma veya statükoyu değiştirmek…

Toplumsal değerleri zayıflatmak
Kurumları itibarsızlaştırmak
Disiplin mekanizmalarını ortadan kaldırmak anlamına gelmez.

Bir toplumda özgürlük ile düzen dengede olmalıdır.

Devlet otoritesi zayıflarsa, boşluğu suç örgütleri doldurur.

Sonuç

Şehirler medeniyet üretmek için vardır.

Eğer şehirler suç üretmeye başlamışsa, bu sadece güvenlik sorunu değil, bir medeniyet krizidir.

Bugün yaşanan olaylar bize açık bir gerçeği göstermektedir:

Toplumsal düzeni koruyan değerler, disiplin ve hukuk zayıfladığında şehirler medeniyet merkezi olmaktan çıkar, suç merkezine dönüşür ve hiçbir toplum bunu uzun süre taşıyamaz.

E. Yb. Halil MERT

Strateji ve Yönetim Uzmanı

Elektrik-Elektronik Mühendisi