Ahmet ÖZTÜRK

Giriş Tarihi : 08-07-2017 11:43

Süleymaniye Camii ve Külliyesi -3-

Kapılar:

Süleymaniye camii’nde dış avlunun İmaret kapısından girildiğinde bir saray cephesi görünüşü ile beliren taç kapı, mimari kuruluşu, süslemeleri ve kitabeleri ile önem taşır. Avlu kapısı ve cümle kapısının kavsaralarında yer alan mermer laleleri, sayılı örnekler halinde günümüze gelmiş, mermer zincirlere asılı avizeler, bugün ancak bağlantı yerleri görülen eserler olmuşlar, mermer de geçen yüzyıllar içinde kaybolmuştur. XVI. Yüzyılın natüralist çiçek üslubunun önemli bir eseri olan kapının alınlığı, saray nakkaş hanesinde hazırlanan örneğe göre yapılmış olmalıdır.

Zemini mermerlerle döşenmiş olan iç avlunun 3 kapısı bulunmaktadır. Bunlardan biri, kuzey-batı kapısı ve diğer ikisi de kuzey-doğu ve güney-batı yan kapılardır.

Caminin iç kısmına 3 ayrı kapıdan girilir. Bunlar iç avludan girilen cümle kapısı ile mihrabın sağında ve solundaki batı ve doğu harim kapılarıdır. Evliya Çelebi hünkâr mahfilinin altına açılan kapının “Hünkâr kapısı”, bu kapının karşısındaki kapının “Müezzin kapısı” olarak anıldığını bildirmiştir.

Dış avluda minareye girişi sağlayan kapılar derin bir köşenin yaratacağı kuytuda bırakılmamış, cami minareleri tek sütunun desteklediği bir çatı ile sevimli bir portik halinde sunulmuştur.

Caminin ana giriş kapısı ile iç avluya girilen kapı, mimari ve süsleme bakımından oldukça farklılık arz eder. Kayıtlarda cami kapısı ve avlu kapısı kavsaralarının toplam 42 avizeli olduğu kaydedilmiştir.

Cami kapısı ile yan kapıların, kilit ve halkalarının altın ve gümüş görünümlü olduğu ifade edilmiş; satın alınan 95 okka fildişi ise, bu kapıların kanatları ile cami içinde bulunan dört dolabın kapak süslemelerine kullanıldığı zikredilmiştir. Cami kapısı, Ser Neccar ( baş marangoz ) Usta Ahmet’in eseridir.

Pencereler:

Mimaride taşıyıcı ve sınırlayıcı işlev üstlenen duvarlar, klasik Osmanlı mimarisinde giderek taşıyıcı görevlerini terk ederler. Taşıyıcılık görevi çoğunlukla düşey elemanlara( ayak, destek, sütun vb. ) aktarıldığından, duvar kalınlıkları azaltılabilmiş, perde niteliği kazanan bu yüzeyler üzerine çok sayıda pencere açmak kolaylaşmıştır.

Cami, 138 pencereden ışık almaktadır. Işık düzenini iyi ayarlayan Mimar Sinan camlardan süzülen güneş ışığını Cebrail kanadına benzetmiştir.(1) Cami ile ilgili muhasebe kayıtları, camide Mihrap duvarında 5 ve her iki yanda 2 pencere düzeni ile kıble duvarına açılan değişik büyüklük ve özelliklerde 9 müzeyyen pencereden bahseder. Mihrabın üzerindeki bu renkli pencereler (vitraylar),devrin tanınmış üstadı İbrahim Usta’nın eseridir.(2)

Evliya Çelebi, renkli cam süslemeleri geçerek bir ışık ve renk cümbüşü haline mekâna dolan öğle güneşinin aydınlığını hayranlıkla anlatmıştır. “yüz bin parça ” renkli camla yapılan çiçekler, yazılan Allah adları, yapıyı gören seyyahların övgü ile bahsettikleri eserler olmuşlar.(3)

Uzun cephelerde açıkça görülebilen büyük kemerlerin içini örten perde duvarların içi çok sayıda pencere ile delinebilmiştir. Buraya revzenler ustaca yerleştirilmiş, hem duvar cephesi hafifletilmiş hem de iç mekânı aydınlatan en güçlü ışık kaynakları yaratılmıştır.

Caminin pencere dağılımı şöyledir:

Lokma parmaklık:

Caminin ana kütlesinde 71

Avlu duvarında 30 adet

Ahşap doğrama:

Caminin ana kütlesinde 59

Avluda 21 adet

Künde kari kepenk:

Caminin ana kütlesinde 37

Avluda 27 adet

İçlik:

Caminin ana kütlesinde 178

Avluda 18 adet

Dışlık:

Caminin ana kütlesinde 159

Avluda 18 adettir.

Mihrap:

Çini dekorlar ortasında yükselen mihrap, iki kabartma oluklu ve altın yaldız stalâktit kaideli sütunlarla tek parça olarak yapılmıştır. Sade bir yapıya sahiptir. Konyalı Yahya tarafından en iyi mermerlerden yapılmış ve 1554 Nisan ayı sonunda tamamlanmıştır.

Muhasebe kayıtları, mermer mihrabı çevreleyen çinileri, süsleme özelliklerine ve yüzeydeki yerlerine göre ayrı adlarla anmış, sayılarını 746 adet olarak vermiştir.(1) Ayrıca mihrabın iki yanında yer alan iki pencerenin pirin şebekeli olduğunu açıklamaktadır.

Evliya Çelebi, mihrabın iki yanında bulunan “adam boyu” yüksekliğinde altın yaldızlı iki bakır şamdanın büyük mumlarının, her gece yandığını, bu mumların onbeş basamaklı bir merdivene çıkılarak yakıldığını bildirmiştir.

Mihrap sekisinin iki yanındaki müzeyyen pencerelerin üzeri çini ayet kitabelidir.

Minber:

Mimar Sinan, Tezkiret ül-bünyan’ da minberin tasarımını yaptığını söylemiştir. Caminin estetiğine uygun olarak inşa edilen minber, mermer işçiliği ürünüdür. Minber âleminin altın sikkelerle yaldızlandığı ve minber köşkünün altın varak kaplı bir askı topu olduğu belirtilmiştir.(2)

Kanuni Sultan Süleyman (1494-1566) Rahmetullahi Aleyh

Ahmet ÖZTÜRK

Araştırmacı - Yazar

Kalın sağlıcakla.

[email protected]

Kaynaklar:

Yılmaz Öztuna Büyük Osmanlı Tarihi

Evliya Çelebi Seyahatnamesi

Ömer Lütfi Barkan, Süleymaniye Camii ve İmareti inşaatı

T.T. Kurumu Mufassal Osmanlı Tarihi

Hammer Büyük Osmanlı Tarihi

Tanju Cantay, adı geçen eser

Selçuk Mülayim, adı geçen eser

NELER SÖYLENDİ?

Website Yorumları

Ahmet ÖZTÜRK

DİĞER YAZILARI Hadi Türkiye, Dolar Düşüyor Millet devlet elele! Parası Olan Evde, Olmayan Asker de Millet Devam Dedi Siyasetin İki Yüzü Sözde profesör! Fesli kadar başınıza taş düşsün! Onsuz bir asır! CHP Yine Hata Yaptı! Son Şans! Sefer Türk Ordusunun, zafer Allah’ın olsun! Biz Kilise Açarken, Onlar Çıplak Müslüman Heykeli Sergiliyor!!! Hani kadın emekçiydi! Bu İş Bir Fetvaya Bakar Güya fatih, Hz. Muhammed’e inanmıyormuş! Bylock Tuzağı ve İade-i İtibar İYİ Parti’nin Seçim Taktikleri Trump’a kırmızı kart! Ne yani ABD veto etmeyecek miydi? Diyanet’ten milli piyango fetvası! İsrail varlığını bize borçludur! ABD Ve İsrail’in Kudüs Oyunu Camilerde Toplanan Yardımlara İsyan Eden İmam Reza Zarrab Amerika’ya bilerek gitti! Vatanım Sensin Ve Çerkezler AK Parti Kasım 2019 Seçimlerini Nasıl Kazanır? Fatih Portakal’ın Gafları Mustafa Armağan’a Destek Erken Seçim Ve İyi Parti Tarihe Olan Saygımız Neler Oluyor Bize -3- İftiracı Ve Korkaksın Ahmet Hakan Hayaldi Gerçek Oldu Demedi Demeyin İdam Lüksün Ve İsrafın Böylesi Beni Karşılayan Rütbeli Olmadı Öde Babam Öde! Yeni Müfredat Neler Oluyor Bize - 2 - Gel de Tarihi Öğren Sadakat yalnız insanlarda mı var? Neler Oluyor Bize -1- Bu dünya size de kalmaz! Zam Zam Zama Zam İki Hanedan Arasındaki Farklar Yıpratılmak İstenen Türkiye Ordusu İsrail’in Mescid-İ Aksa Ablukası İki Melun Bir Arada 15 Temmuz Süleymaniye Camii ve Külliyesi -4- Süleymaniye Camii Ve Külliyesi -2- Süleymaniye Camii ve Külliyesi -1- Oyuncak değil kitap hediye edelim! Ünlü Tarihçilerin Gözünden Osmanlı İmparatorluğu Git Artık Kılıçdaroğlu Türkiye’nin Zaferi Haydi Sandığa Ölen Müslümanlar Chp'nin Günah Karnesi Osmanoğulları -3- Osmanoğulları -2- Avrupa’nın Osmanlı Korkusu Osmanoğulları -1- Evet mi hayır mı? Alem-İ İslam – 2 Alem-i İslam - 1 Dünya’da Terör / Terörizm Halep – Patlamalar - Dolar