Unuttuğumuz kelimelerden biri de gönüldür.
Türkçeden başka bir dilde de yoktur. Gönül, suret değildir. Gönül, ruhumuzla inşa ettiğimizdir. Gönül, gönüllü, gönül sahibi, gönüldeş vb. kullanımları mevcuttur. Yüce gönüllü insanları severim. Onlar kişiliğini inşa etmiş, kalbi camdan fanusuna girmiş insanlardır. Hayat, gönülle inşa edilir. Kalp, gönlün bir durağıdır. Gönül, çok da kırılmaya gelmez. Nedir bu gönül?
Gönül, kederiniz ve ruhunuzla kurduğunuz bir ilişkidir. Aşkın arifesidir. İnsan, gönüllü birliktelikle kurulur. Beşerde gönül yoktur. İnsanda gönül vardır. Hayvanda gönül olmaz. Gönüllülük biraz da serbestiyettir. Özgürlüktür. Gönlün ilahi olana bakan bir yüzü de vardır. Sizi şen eyleyen bahtiyar gönüller vardır. Varlığından haz duyduğunuz, sizi dinlendiren insanlar gönüllü varlıklardır. Gönülsüzlerden aşinalar çıkmaz. Siz, gönüllü ve gönlü güzel insanları arayınız. Kadın erkek fark etmez.
“İbrahim / gönlümü put sanıp kıran kim” diyen Asaf Halet Çelebi haklıdır. Gönül kırıldı mı, tamir olmaz. Camdandır gönül. Modern insan, gönül kırmayı nobranlık(özgüven) zannediyor. Kibirli, bencil, narsist insan gönül kırma şampiyonudur. Gönül kırıcılar, put kırıcılar değildir. Kalp kırıcı olanlar, gönül kırma şampiyonudur. Biz, gönüllü birliktelikler inşa etmeliyiz. Arkadaşlık, dostluk, gönüldaşlık, aşk gibi. Sevgi, ihtiyari ve gönüllü birliktelik gerektirir. Sevmek, aşkın ön koşuludur. Sevelim sevilelim, gönül evimizi inşa edelim. En zor şeydir sevgi. Gönül, aşkla vecdle inşa edilir. Gönül evi Allah’ın yapısıdır.
Gönülsüz birlikteliklerin kurulduğu prokapitalist bir dünyada yaşıyoruz. Ne yapalım, dayanmak zorundayız. Zoraki birliktelik gibi gönülsüz cümleler kuruyoruz. Karın, hesabiliğin olduğu yerde gönül yoktur. Uslan artık deli gönül diyen ozan, aşkın serazatına vurgu yapar. Aşktan başı dönen gönüllere sahip olalım. Aşksız toplumdan bir cacık olmaz. Aşk, gönlün duraklarından birisidir. Pervasız aşklar, gönülden neşet eder. Gönüllü aşklara ihtiyacımız var. Çıkar birliklerine değil.
Günümüz insanının mantık evliliği dediği şey, ne menem bir şeydir. Gönül mantık da dinlemez. Manda yuva yapmış söğüt dalına diye şathiye kuran ozan, olmazı göstererek aşkı tarif ediyor. Gönüllü olan, olmazların ilacıdır. Aşk da gönüllülüğün esasıdır. Gönülsüz aşklar, birlikte+lik olur. Bunlar hastalıktır. Bedeni tezahürlerdir. Gönül, ruhun ihtiyaçlarını temin eder. Gönlün ucu Allah’a çıkar. “İbrahim / güneşi eve sokan kim” diyen Asaf Halet, aslında gönüllü bir ilahi aşka kapı aralar. Güneşe yürüyen gönlümüzdür. Güneşin sahibi Allah’tır. Kalbimizi aşka boğan O’dur.
Bizim gönüllü yürüyüşümüz, biraz da sevgiye olan açlığımızdandır. Bizi sevgi ve aşk doyurur. Yemek beşerî bir ihtiyaçtır. Gönül ruhun gıdasıdır. Ben sevdim mi gönülden severim. Kalbi, hasbi, ruhi severim. Adam gibi sevenler de böyledir. Allah aşkı da bu tarz sevgiye dahildir. Onu severek korkarız. Sevgiliyi de severek inşa eder, kaybetmekten korkarız. Deli gönül uslanmaz, bahtiyar olan da sevmekten korkmaz. Arkadaşını, vatanını, dostunu, sevgilini, eşini, karını, kocanı, ülkeni gönülle sevmekten korkma. Gönüllü yaptığınız her iş keyif de verir. Uslanmayan gönlümüz de olsa, hakla sevdik mi mesele yoktur. Gönül sultandır da. Ona köle olmak da güzeldir. Sultanı olduğumuz gönül sizi köle olduğunuz sevgilinizle eşitler. Sultan köle ilişkisi burada bir başkadır. İnsanlar gönüllü sevmeyi bile unuttu. Günü birlik ve ardıl yaşamalar, gönüllü birleşikler değildir.
İnsan gönlüne girmeyi başaranlar, sizin sevdiklerinizdir. Siz bunu konuştukça anlarsınız. Konuşmasını vecdle dinlediğiniz, yanında kahve sohbeti yaptığınızdır gönüldeş olan. Karı koca olmasa da böyledir. Yani gönlünüzü alan bir pir, şeyh, öğretmen, irfan ve aşk sahibi bir adam olabilir. Onları yanınızdan uzaklaştırmayınız. Hatta korumaya alınız. Onlar güzel adamlardır. Mesela,” yedi güzel adam” birlikteliği böyledir. İçselleştirdiğiniz bir gönül dostu, size yar olacaktır. O sizi satmaz, yarı yolda bırakmaz, aranır, telefonlaşılır...Gönüllülük böyle bir şeydir. Sen neye gönüllü olduğunu da geç dönemde anlarsın. Apansız gelir, gönlün ışıklı duruşları.
“Mazi, daima konuşur” diyen Tanpınar, biraz da yaşadıklarımıza gönderme yapar. Yaşadıkça maziyi, tecrübelerimizle de gönlünüzü kurarsınız. İyi yaşarsanız, yüce gönüllü olur, insanlardan bir hale kurarsınız. İnsan biraz da ilişkidir. İlişkiden kaçarsanız, gönüllü birliktelikler ve yarenlikler kuramazsınız. Dost bağının bülbülleri gönlünü insanlara kaptırmış adamlardır. İlla evli olmanız gerekmez, sizi seven gönüllü dostlarınız ve dostluklarınız olsun. Koşa koşa, seve seve gönül imparatorlukları kurulur. Günümüz insanının buna ihtiyacı var. Var olsun gönül dostlarımız, canlarımız, ilaç kokulu çaydan içmiş, arınmış gönüller. Camdan kalpler inşa eden güzel gönüllere selam olsun. Uslan artık deli gönül.