Ahilik geleneğinin temelleri 13 yy Ahi Evran tarafından ilk olarak Kırşehir de atılmış sonra Anadoluya yayılmıştır.
Selçuklu ve Osmanlı Dönemlerinde Anadoluda yaşayan halkın sanat ,ticaret ,ekonomi gibi mesleki alanlarda yetiştirirken ahlaki yönleride esas alan kendine has kuralları olan bir yapılanmadır.İslami tasavvufi düşünce ile fütüvvet ilkelerine bağlı olrak ahlakla sanatın ,konukseverlikle yardımseverliğin uyumlu bir sentezini sergilemektedir.Türk kültür tarihinde önemli bir yere sahiptir
Ahilik Teşkilatının Özellikleri
*Ahilik Teşkilatı Selçuklular Döneminde ekenomi ve ticari faaliyetlerin yanında askeri ve siyasi faaliyetlerle de bulunmuştur.
*Osmanlı Beyliğinin kuruluşunda önemli rol oynamıştır.
*17 yy kadar sadece Müslümanlara has bir kurum olmuştur .Osmanlı Devletinin hakimiyet sınırları genişleyince gayrimüslim oranının artması sonucu farklı dinden kişilerin ortak çalışması zorunlu olmuştur ve bu yapıya “Gedik” denmiştir
*Ahilik Türklerin Rönesansı olarak tabir edilmiştir
*Ahilik Töresinde peştemal kuşanma töreni düzenlenirdi.Çıraklıktan kalfalığa geçiş töreni yapılır ve eğitimini tamamlayan çırağın papucu dama atılırdı.(Ahilik Törenlerinde yapılan bu uygulama Türkçede kullanılan yaygın bit deyime dönüşmüştür)
Ahilikte sanatkarlar gündüz iş yerinde hiyeraşi düzeni ile meslek incelklerini öğrenirken akşamları ahi ve konuk toplantı salonlarında aynı hiyeraşi içinde ahlaki ve felsefi eğitim görmüşlerdir.
Ahiliğin Temel İlkeleri
1-Dürüst ve güvenir olmak
2-Sözünde durmak
3-Cömert olmak
4-Alçakgönüllü tevazu olmak
5-Eline diline beline sahip olmak
Ahilik Teşkilatı Dereceleri
Yiğit -Yamak -Çırak-Kalfa-Usta-Ahi-Halife-Şeyh-Şeyhül Meşayık
Ahiliğin Kuralları : Ahilik Teşkilatı kendine has kurallara sahiptir.
*Cimrilik kapısını bağlamak, lutüf kapısını açmak
*Kahır zulüm kapısını bağlamak,hilim ve mülâmiyet kapısını açmak
*Hırs kapısını kapatmak ,kanaat ve rıza kapısını açamak
*Tokluk ve lezzet kapısını bağlamak, Hak’tan yana kapısını açmak
**Herze ve hezeyan kapısını bağlamak,Marifet kapısını açmak
*Yalan lapısın bağlamak ,doğruluk kapısını açmak
Ahilik Teşkilatının Kurulmasının GetirdiğiSonuçlar
Anadolunun Türkleşmesini ve İslamiyetin yayılmasını hızlandırmıştır
Göçebe Türklerin yerleşik hayata geçmesini hızlandırmıştır
Müslüman Türk esnaflar arsında bağ güçlenmiştir
Ticari ahlak ve dini yapı korunmuştur.
Ahi Teşkilatı 17.yy loncalara dönüşmeye başladı ve Osmanlı Devletenin gerileme döneminde tümüyle dağılmıştır.Günümüzde Ahilik Teşkilatının misyonunuTürkiye Esnaf VeSanatkarları Konfedarasyonu üstlenmektedir.