Fındık Üreticisinin Acınacak Hali!..

Hüseyin KURT

19-09-2017 16:48

Bu aralar herkes fındığı konuşur oldu. Malum 2 milyon üreticiyi ilgilendiren bir konu…

E malumunuz fındık denilince de akla doğal olarak Karadeniz geliyor.

Ülke olarak dünya fındık üretiminde açık ara ilk sıradayız.

2016 yılı fındık üretimimiz 420 bin ton.

2015 yılı üretimimiz ise 646 bin tondu.

Üretimdeki yıllara göre farklılıklar bizi yanıltmasın çünkü fındık periyodisite yani bir yıl fazla veren, bir yıl az veren bit meyve türü olduğu gibi ilkim şartları da verim ve üretime temel etmendir.

Örneğin 2015 yılında dönüme verim ortalama 92 kg iken 2016 yılında verim 60 kg oldu.

Konumuz fındık piyasası, fındık fiyatları ve fındığın geleceği.

2016 yılı verilerine göre dünyadaki fındık üretiminin %73’e yakını Türkiye yapılıyor.

Türkiye’nin 2,5 milyar Dolar olan fındık ihracat geliri neredeyse 20 milyar dolar  ihracat yapan “otomotiv sektörü” ile eşdeğer katkıya sahip.

Türkiye’de 2014 yılına kadar fındık ihracatının %70’e yakını tek bir yerli firma üzerinden yapılıyordu. Aynı firma 2014 yılında İtalyanlara satıldı ve ihracattaki yaklaşık oranlar halen daha geçerli.

2013 yılı sonrasında Türk fındığındaki ana aktör firmalar; Ferrero (İtalya) ve yan şirketi Stelliferi (İtalya), Olam (Singapur) ve Noor (ABD)oldu.

Dünya fındık üretiminde 2010 yılında %73 olan payımız, 2012 yılından sonra yıllar içinde düzenli olarak azaldı.

2012 - % 74
2013 - % 67
2014 - % 63
2015 - % 65
2016 - % 58

İtalya’nın Türk fındığı ve Türk fındık piyasası üzerindeki etkilerini 2013’den 2016 yılına kadar her yıl düzenli olarak her yıl dünya üretimindeki ortalama %4 lük bir pazar payı kaybı incelenmesi gereken bir konudur.

Eğer duruma müdahale olmaz ise 2020 yılında %50 olacak olan pazar payımız 2025 yılında %35’lere düşer ise şaşırmamak gerek.

Türkiye’de ki fındık üreticisine yıllardır verilen aflatoksin eğitimine rağmen sırf Türk fındığının imajını uluslararası piyasalarda “kara liste”ye aldırtmak suretiyle İtalyanların 2016 yılındaki haberler fındıkta İtalyanların tekelleşme çabalarının bir kanıtıdır.

İtalya sadece Türkiye’de değil tüm dünyada fındıkta tekelleşme hedefinde…

İtalyan firması Ferrero ve %100 sahibi olduğu yan şirketi Stelliferi’nin, Singapurlu firma ile dünya fındık piyasasındaki fiyatı belirledikleri bir gerçektir.

Konu sadece tekelleşme ve fiyat politikaları değil aslında!

Konunun birde diğer boyutu olan üretim, verim ve çiftçi tarafı var.

Şunu başta söylemek gerek; Türkiye fındık üretiminde lider ama fındık veriminde yerlerde sürünüyor. Dünyada fındık üretimine yönelen İtalya, ABD, Azerbaycan, Gürcistan, İspanya ve Çin gibi ülkelerdeki dönüme verimler dudak uçuklatır cinsten.

Örneğin Türkiye’de dönüme fındık verimi 80-90 kg iken bu rakam bazı ülkelerde 300-400 kg’a kadar çıkmaktadır.

Yani bizim fındık üretimimizden 3-4 kat daha fazla.

Verimin düşük olması Türkiye’nin dünya fındık üretimindeki konumunu da direkt etkilemektedir.

Şöyle ki; Bahçelerdeki fındık ocaklarının yaşlı olması, yetiştirme tekniği, bahçelerin tarımsal mekanizasyona uygun olmaması, modern ve yeni bahçe tesislerinin olmaması gibi sorunlar fındık üretiminde verimliliği ve sürdürülebilirliği etkilemektedir.

Fındık üretiminde yerli büyük yetiştiricilere, geniş ve modern bahçelere ihtiyaç vardır.

Eğer bu önlemler alınmaz ise Karadeniz bakımsız bir fındık ormanı haline gelir ki birçok çiftçi fındığını toplamak ile toplamamak arasında her yıl arafta kalmaktadır.

Fındık fiyatlarına gelince;

Uzun yıllar fiyat ortalamasına bakıldığında fındığın ortalaması 12 TL civarında. Son 10 yılın en yüksek fiyatı Şubat 2015 yılında 7,21 dolarkarşılığı olan 17,78 TL.

Doları bugünkü kurdan hesaplarsak bu rakam 25,16 TL ediyor!

Bugünkü fındık fiyatını dolar bazında değerlendirirsek bu rakamları en yakın Ekim 2012 yılında görmüş.

Dolar bazlı hesaplamada son 5 yılın aylara göre fındık fiyat ortalaması 4,05 dolar. Bu rakam ise bugünkü kurla yaklaşık 14 TL yapıyor.

Son 10 yılın aylara göre fındık fiyat ortalamasında ise fiyat ortalama 3,50 dolar. Bu rakam ise bugünkü kurla yaklaşık 12,20 TL yapıyor.

Yani görünüyor ki fındık fiyatı alım fiyatı ortalama 12 - 13 TL civarında olmalı veya çok yakında olacak…

Sonuç olarak;

Fındık fiyatı rekolte açıklamalarına göre düşük olup olması gereken fiyat bugün için 12 TL civarındadır.

Fındık bahçelerinin ivedilikle yenilenmesi ve tarımsal mekanizasyona uygun hale getirilmedi gerekmektedir.

Büyük fındık üreticileri desteklenmeli ve verime yönelik yeni dikim teknikleri ile modern ve geniş bahçeler tesis edilmelidir.

Araştırma enstitüleri ve üniversiteler verime yönelik olarak bilgilerini ve pratiklerini üreticiler ile gerçek manada paylaşmalıdır.

Dünya fındık üretiminde eğer üretim tekniği ve verim olarak da dünya lideri olur isek ancak o zaman sürdürülebilir bir liderlik söz konusu olabilir. Yoksa yakın gelecekte bakmışsınız Çin gibi özel önem veren bir ülke liderliğimizi elimizden alıvermiş olacak...

Gözün olanı görmesine rağmen “aklın olacağı görmesi” dileğiyle…

Not: Kasım 2016 yılında kaleme aldığım “Fındıkta Oynanan Oyunlar” yazımda faklı bir bakış açısı ile fındığı değerlendirmiştim.

 

Link: https://www.academia.edu/29954567/FINDIKTA_OYNANAN_OYUNLAR

 

Saygılarımla…

 

DİĞER YAZILARI Yerel Seçim Öncesinde İlkadım Analizi 01-01-1970 03:00 Tilkilerin Hikâyesi ve Modern Toplum 01-01-1970 03:00 12 Eylül Askeri Darbesi Unutulmaz Bir Kırılma Noktası 01-01-1970 03:00 Seçim Gündemine Dair Kısa Kısa 01-01-1970 03:00 Samsun En Çok Göç Alan İller Arasında 01-01-1970 03:00 Parti vekili ile milletin vekili arasındaki fark! 01-01-1970 03:00 Siyasette değişim adaylarla başladı! 01-01-1970 03:00 Samsun İlçelerin Sosyo Ekonomik Gelişmişlik Endeksi (Sege) Verilerine Göre 1966’dan Bugüne Kıyaslaması 01-01-1970 03:00 DEPREM ve SAMSUN 01-01-1970 03:00 İlçelerin 2022 Karnesi; İlçe 2022 Sege Verileri 01-01-1970 03:00 Bedava Peynir Fare Kapanında Olur 01-01-1970 03:00 Dar gelirli vatandaş ve çiftçiler için empati yapmak! 01-01-1970 03:00 Karadeniz ve Müsilaj! 01-01-1970 03:00 Türk Milleti’nin Ferasetine Güvenmeyenler! 01-01-1970 03:00 Bitcoin ve Altcoin Kripto Para Piyasalarından Nasıl Kripto Para Satın Alabilirim! 01-01-1970 03:00 Fetö’nün Siyasi Ayağı” İşi Ne Oldu? 01-01-1970 03:00 Yarım Akıllı Ulaşım 01-01-1970 03:00 İnsanlığın Kronik Hastalığı Ön Yargı! 01-01-1970 03:00 Halka Cennette Cehennemi Yaşatanlar! 01-01-1970 03:00 Deltadaki Çakallar Ve Domuzlar 01-01-1970 03:00 Kızılırmak Deltasında Keyfi Kararlar 01-01-1970 03:00 Kuş Cennetinde Yanlış İşler! 01-01-1970 03:00 Değişime Hazır Değilseniz Okumayın! 01-01-1970 03:00 Laftan Fazlası Lazım! 01-01-1970 03:00 Yeni Dünya Düzeni Ve Sosyal Medya 01-01-1970 03:00 Beğeni Peşinde Koşanlar 01-01-1970 03:00 Bu yerel seçimler farklı olacak! 01-01-1970 03:00 Ekonomik İstikrarsızlık Ve Sivri Diller 01-01-1970 03:00 Sokma akıllı tarım! 01-01-1970 03:00 Samsun’da Yeni Rejimin İlk Seçimleri 01-01-1970 03:00 Yeni Rejimin Seçimi 24 Haziran 01-01-1970 03:00 Ak kurtlar yuvaya dönüyor! 01-01-1970 03:00 Üniversite-Sanayi İşbirliğinde Türkiye’ye Model Olabiliriz… 01-01-1970 03:00 Fiiliyattan Resmiyete Yeni Rejim 01-01-1970 03:00 Ekonomik endişelerimiz artıyor!.. 01-01-1970 03:00 Milliyetçilikten Rol Çalanlar 01-01-1970 03:00 Seçime 27 Gün Kala Samsun Seçimleri 01-01-1970 03:00 Vekil Listeleri Ve Hesaplamalar 01-01-1970 03:00 Milletin vekili mi, partinin temsilcisi mi? 01-01-1970 03:00 Genel af çıkacak mı? 01-01-1970 03:00 Devletin Yapısını Değiştirmek 01-01-1970 03:00 At Gözlüğünü Çıkartın, Düzenleme Yapın 01-01-1970 03:00 Tarım Şehri Samsun Masalı 01-01-1970 03:00 Utanmak 30 dakika, pişmanlık bir ömür! 01-01-1970 03:00 Üst Akıl Oyunları 01-01-1970 03:00 Gündeme Dair Kısa Kısa 01-01-1970 03:00 Kralcı Aymazlar 01-01-1970 03:00 Seçim Havasına Girememek 01-01-1970 03:00 19 Mayıs’ın 100. Yılı Ve Pontuscular 01-01-1970 03:00 Erken değil, baskın oldu! 01-01-1970 03:00 Samsunluluk Ruhu Ve 19 Mayıs 2019 01-01-1970 03:00 Samsun’un Acı Karnesi Ve Yönetişim Zihniyeti 01-01-1970 03:00 Konumuz Deizm! 01-01-1970 03:00 Darbe Tatbikatları Ve Yakın Gelecek 01-01-1970 03:00 Dost-düşman kavramı değişiyor mu? 01-01-1970 03:00 Faşist Hollanda! 01-01-1970 03:00 Bu Ne Kepazelik; Alayımızı Dinlemişler 01-01-1970 03:00 sosyal tembellik ve –mış gibi yapanlar… 01-01-1970 03:00 Davranış Batağında Toplumsal Çöküş Ve Şehri Planlayanlar 01-01-1970 03:00 Samsun’un Şiddet Halleri 01-01-1970 03:00 Dünya’nın Oylamaları 01-01-1970 03:00 Memleketin Oylamaları 01-01-1970 03:00 Sağlıklı Düşün, Sağlıklı Karar Ver 01-01-1970 03:00 Sihirli Rakam 330 01-01-1970 03:00 ateşten gömlek ve at gözlüğü 01-01-1970 03:00 Umut etmek haram mı? 01-01-1970 03:00 Ülke savaşta desek abartmış olur muyuz? 01-01-1970 03:00 Elçiye zeval oldu! Ya menfaati olanlar? 01-01-1970 03:00 Milli seferberliğe hazır mıyız? 01-01-1970 03:00 Abd yaklaşanı yakmış! 01-01-1970 03:00 Kim Demiş Olmaz Diye 01-01-1970 03:00 Fındıkta Oynanan Oyunlar 01-01-1970 03:00 Samsun’un Havaalanı İle İmtihanı 01-01-1970 03:00 Kovuldun Trump Efendi… 01-01-1970 03:00 Davetsiz Darbe 01-01-1970 03:00 Unesco Ve Kızılırmak Deltası 01-01-1970 03:00 Bylock Yok Eagle Verelim 01-01-1970 03:00 Yeni Kapı Ruhunu Ruhsuzlaştıranlar 01-01-1970 03:00 Abd Ve Yunan’ın Samsun’u Bombalaması 01-01-1970 03:00 Bugün Samsun’da Samimiyet Sınavı Var 01-01-1970 03:00 Zirvesi Siyaset Yapıda Dayak Yiyen Papaz 01-01-1970 03:00 Vicdan Terazisi 01-01-1970 03:00 Toplumsal Şizofreninin Eşiğindeyiz 01-01-1970 03:00 Suriye Bataklığında Öso 01-01-1970 03:00 Teknolojik Umacı Bylock 01-01-1970 03:00 Mütedeyyin vatansever! 01-01-1970 03:00 Koridorcular Sahnede, Ordu Suriye’de 01-01-1970 03:00